Vanwege de reactie op de log rond de film 'an inconvient truth'.
Het is inderdaad zo dat in populariserende pers er vaak gediscussieerd wordt over de menselijke invloeden op de opwarming van de aarde betwistbaar zijn.
In de film wordt hier ook op ingegaan. In de film kwam het inderdaad naar voor dat in de populariserende pers (vooral Amerikaanse) er artikels verschijnen die de menselijke invloeden betwisten (zelfs een vrij hoog percentage). Blijkbaar heeft men voor de film een meta-analyse uitgevoerd (dat is een analyse waarbij verschillende wetenschappelijke publicaties worden geanalyseerd) op 'peer reviewed articles'. Ten eerste een woordje uitleg over de 'peer-reviewed articles'. Dat zijn artikels die verschijnen in internationale wetenschappelijke tijdschriften (bekendste daaronder zijn Nature en Science); om daarin te kunnen publiceren moet het artikel wetenschappelijk correct zijn, wat wordt gecontroleerd door 'reviewers' (dat zijn wetenschappers uit het vakgebied waarover het artikel handelt). Uit die meta-analyse blijkt dat geen enkel van die artikels de menselijke invloed op het broeikaseffect ontkent (in grote tegenstelling met de populariserende artikels, die niet gereviewed zijn).
Of de meta-analyse correct is weet ik niet, alhoewel ik wel denk dat die goed is uitgevoerd. Uit eigen leeswerk weet ik wel dat binnen de wetenschap men toch met overgrote consensus kan zeggen dat de opwarming van de aarde wordt veroorzaakt door de mens.
Maar hoe zit het dan met die voorbije klimaatsveranderingen?
Het is inderdaad zo dat in de voorbije miljoenen of zelfs duizende jaren de aarde klimaatsveranderingen heeft gekend. De ijstijden zijn daar het typische voorbeeld van. Maar langer geleden waren er nog veel spraakmakendere klimaatsveranderingen. Bijvoorbeeld de K-T verandering, dat is een zware klimaatsverandering tijdens de overgang van Krijt naar Tertiair, waarbij bijna alle dinosaurussen zijn uitgestorven (zo'n 65 miljoen jaar geleden). Nog een extremere vorm was zo'n 800 tot 600 miljoen jaar geleden, de sneewbal aarde. Toen was de ganse aarde bedekt met ijs. Ongeveer 90% van alle leven op de planeet stierf toen uit.
Klimaatsveranderingen zijn dus geen vreemde zaken. Hun oorzaken zijn inderdaad vanuit natuurlijke processen te verklaren. De oorzaken hiervoor zijn veranderingen in atmosferische concentratie van broeikasgassen of verschuiving van continenten, waardoor zeestromingen anders lopen.
"Is deze opwarming dan niet te wijten aan natuurlijke oorzaken?" is uiteraard een oprechte vraag. Wel een eerste indicatie daarvoor krijgen we al over de tijdsperiodes waarop de meeste natuurlijke klimaatsveranderingen veranderen, dat gaat meestal over verschillende duizende jaren. Er is wetenschap van extreem snelle veranderingen (bijvoorbeeld de overgang van de laatste ijstijd naar onze huidige tussenijstijd) en daarbij spreekt men over een temperatuursverandering van 1.5 graad over een paar honderd jaar. In verband met de huidige klimaatsveranderingen spreken over de stijging van gemiddeld 3.5 graden over enkel honderd jaar. Dat is dus heel wat sneller dan je natuurlijk zou verwachten.
Bewijzen voor menselijke invloeden
Wel het eerste en veruit meest duidelijke bewijs is dat de sterke verhoging is dat de toename van broeikasgassen tesamen valt met de industriële revolutie en exponentieel stijgt analoog aan de industrializering van de wereld (men zou bijna kunnen spreken van een perfecte correlatie). Je kan dat ook duidelijk zien op de onderstaande figuur (bron: website van het intergovermental panel on climate change: www.ipcc.ch)

Wanneer we die stijgingen leggen naast de natuurlijke fluctuaties van koolstofdioxide tijdens de voorbije klimaatsveranderingen (de ijstijden) dan is het resultaat wel schokwekkend (zie figuur onder: bron http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Carbon_Dioxide_400kyr.png door Robert A. Rohde )
Hieruit blijkt duidelijk dat de klimaatsveranderingen die nu op punt staan niet de cyclus van de voorbije ijstijd-tussenijstijdsysmteem volgen. We zien hier duidelijk dat de huidige concentratie al over de 350 parts per million (aantal deeltjes koolstofdioxide op duizend gasdeeltjes). In de pre industriële periode was dat ongeveer 270 ppm. Wanneer je goed naar de grafiek kijkt zie je dat het maximum in voorbije tussenijstijden maar net de 300 ppm raakt. Er is dus duidelijk iets niet natuurlijks aan de hand.
Er zijn ook nog verdere onderzoeken die de bijkomende uitstoot van de menselijke uitstoot in kaart brengen ten opzichte van de natuurlijke koolstofcyclus, die verschillende koolstofreserves analyseert, enz. Allen geven ze dezelfde uitkomst: er is een belangrijke menselijke invloed in de koolstofdioxide uitstoot (en zelfs andere broeikasgassen) dat leidt tot een verhoging van de aardse temperatuur. Op de website van het IPCC (http://www.ipcc.ch) kun je daar veel meer informatie op terugvinden.
Waarom dan toch al die artikels die het betwisten?
De uitstoot van koolstofdioxide komt vooral uit de verbranding van fossiele brandstoffen (voor industriële of particulier gebruik) en het is geen geheim dat met die markt heel wat geld gemoeit gaat. Zij hebben sterke lobbygroepen, sponseren presidenten en voeren tegenonderzoeken uit (die vaak gekleurd zijn, geen van hun onderzoeken zijn bij mijn weten ooit verschenen geweest in een wetenschappelijk tijdschrift). Het doel is bij de publieke opinie (de consument dus) en de overheden (de beleidsmakers dus) verwarring en twijfel te zaaien. Zij proberen het consumentenvertrouwen in fossiele brandstoffen veilig te stellen; en belangrijker nog, maatregelen tegen het gebruik van fossiele brandstoffen uit te stellen of tegen te werken.
Zo waren de Verenigde Staten onder Bill Clinton mee aan het werken aan de Kyotodoelstellingen. Onder president Bush zagen we een grondige beleidsverandering, hij wees het protocol integraal af en kwam over de brug met een aantal maatregelen die slechts weinig effect zullen hebben op de uitstoot van broeikasgassen. De link leggen tussen deze president en de olierijke sponsors van zijn verkiezingen laat ik aan u over.
Een dergelijk lobbybeleid is niet vreemd, zeker niet binnen het Amerikaanse kapitalisme. Zo herinneren sommigen onder u zich ongetwijfeld nog de tabaksreclames die beweerden dat roken gezond was. Dat was eveneens een tegenreactie tegen de onafhankelijke wetenschap die meer en meer bewijzen vond dat tabaksgebruik zeer schadelijke gevolgen kon hebben. Dit argument wordt trouwens ook in de film aangehaald.
Conclusie
Ik denk dus dat over de menselijke invloeden op de opwarming van de aarde momenteel geen wetenschappelijk debat bestaat maar eerder een consensus: er is een invloed en die is aanzienlijk. Hoewel de olieindustrie dat niet graag hoort, is het, mijns inziens, een wetenschappelijk feit.
