Waren Adam en Eva apen?
Deze vraag mag ludiek lijken. Maar misschien vat het samen wat er nu aan de gang is tussen twee stellingen over het onstaan en voorkomen van de levensdiversiteit op deze planeet. Er zijn twee kampen: creationisten en neodarwinistische evolutionairen.
Wanneer creationisme precies is ontstaan is onduidelijk. We weten dat het in ieder geval stamt uit de steentijd. Het is een visie die stelt dat het leven op deze planeet is gecreëerd door een schepper. Een soort van bovennatuurlijke, nog niet waargenomen of te verklaren entiteit, heeft de ganse diversiteit op deze planeet tot stand gebracht, aldus de creationisten. Recent werd het creationisme geplaatst onder het nieuwe jasje van ‘intelligent design’. Deze stelling gaat iets breder en er zijn heel wat varianten op deze stelling. Algemeen stelt men dat een bepaalde scheppende kracht, direct of indirect, het leven op deze planeet heeft veroorzaakt. Dat kan gaan van mensen die geloven dat de aarde en het leven is geschapen in zeven dagen, en daarbij een hele hoop wetenschappelijke gegevens naast zich neerleggen; tot mensen die geloven in een vorm van evolutie waarbij de drijvende kracht een schepper is. Naar gelang de bron kan de visie over het ‘intelligent design’ sterk verschillen.
Daartegenover heeft zich de idee van evolutie afgezet. Sommige filosofen opteren zelfs dat Oude-Grieken zoals Plato een concept hadden dat evolutie benaderde. In de zeventiende eeuw werd de term “evolutie” voor het eerst gebruikt door Sir Matthew Hale. Sindsdien had men een strekking die men evolutionisme noemde, volgens wikipedia:” evolutionism theories explored from 1700 to 1850, the earth, life, and universe developed without divine intervention.” Evolutionistische theoriëen verkenden van 1700 tot 1850, de aarde, leven en universum ontwikkeld zonder goddelijke tussenkomst. Alhoewel een aantal wetenschappers evolutie suggereerde, had niemand kunnen verklaren hoe die evolutie precies werkte. Het was Jean-Baptiste Lamarck die voor het eerst in 1809 een evolutietheorie voorstelde, nu bekend als Lamarckiaanse evolutie. Op zijn theorie was er enorme kritiek. Eerst en vooral vanuit creationistische hoek, maar anderzijds ook vanuit andere evolutionisten. Zijn mechanisme tot evolutie werd sterk in twijfel getrokken. Het was wachten tot 1859 wanneer Charles Darwin zijn “On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life.” publiceerde. Hiermee werd de basis gelegd voor de huidige visie op evolutie die door de meeste wetenschappers wordt aangehangen. Een groot probleem dat Darwin had was dat hij de systemen van overerving niet kon verklaren. In 1930-1940 werd de Mendeliaanse overerving gecombineerd met de Darwinistische evolutietheorie door R.A. Fisher. Een theorie die bekend staat onder de ‘moderne synthese van evolutie’ vaak ook neodarwinisme genoemd. Neodarwinistische evolutionairen gaan er dus van uit dat het leven op deze planeet is geëvolueerd zonder ‘goddelijke’ interventie, maar gericht door natuurlijke selectie, die inwerkt op een bepaald overerfbaar genotype (verzameling van de ganse genetische code van een organisme).
Het is duidelijk dat ‘intelligent design’ en neodarwinistische evolutie vaak haaks op elkaar staan. Momenteel merken we een verhoogde interesse in creationisme of intelligent design, het is interessant om deze problematiek te bekijken en eens dieper in te gaan op de evolutietheorie die maar al te vaak verkeerd wordt geïnterpreteerd. In volgende blogs zal ik pogen een overzicht te geven van de evolutietheorie en kritieken, die creationisten op deze theorie hebben, bespreken.
