Het is duidelijk dat deze evolutie een hypotheek op de toekomst legt. Jongeren met een leerachterstand groeien op tot volwassenen die kansarm zijn op de arbeidsmarkt en die dreigen weg te zakken in het moeras van sociale uitkeringen en de criminaliteit. Er moet dus dringend worden ingegrepen.
De stad gaat scholen sneller confronteren met spijbelgedrag en zoekt alternatieven voor het zittenblijven. Maar dat is niet genoeg. De samenleving heeft behoefte aan meer structurele hervormingen, die zich ook buiten het onderwijs situeren en waarvoor in sommige gevallen de wetgeving moet worden aangepast. Vlaams minister Pascal Smet (sp.a) wil het onderwijs hervormen, maar Antwerpen kan daar niet op wachten. Onderwijsschepen Robert Voorhamme wil van de stad eens te meer een proeflaboratorium voor vernieuwing maken.
Wat kan er worden gedaan? In zijn boek Voor wat hoort wat stelt Patrick Janssens voor om de leerplicht te vervangen door een kwalificatieplicht en die te koppelen aan de wachtuitkeringen. Anders gezegd: wie zich niet op de een of andere manier diplomeert, krijgt geen uitkering. Dat kan de motivatie van de jongeren stimuleren.
Maar ook de ouders moeten mee in het verhaal. Vandaar het idee om de inburgeringsplicht met voortgezet taalonderwijs uit te breiden naar EU-nieuwkomers en naar oudkomers die een uitkering of een sociale woning vragen. Taalvaardigheid en een basiskennis van onder meer ons onderwijssysteem zijn elementair om te integreren. In te veel gevallen wil dat niet lukken. Daarom stelt Janssens ook verplichte opvoedingsondersteuning voor probleemgezinnen voor.
Te vaak weerklinkt de kritiek dat Antwerpen met zijn strengere aanpak de kansarme delen van de bevolking treft. Maar het is juist omgekeerd: de bedoeling is om een nieuwe democratisering en emancipatie op gang te brengen.
Door Lex Moolenaar
Reacties