Leuk of niet, de Oosterweelverbinding
blijft het nieuws beheersen. Niet
alleen de Lange Wapper over de Antwerpse
wijk het Eilandje krijgt kritiek.
Ook - en misschien wel vooral - het viaduct
naast het Sportpaleis in Merksem is fel
omstreden. Niet in het minst omdat dit stuk
snelweg na de bouw van de Oosterweelverbinding
maar liefst 120 meter breed zal zijn.
Dat is dubbel zo breed als in de huidige situatie.
En dat vlak naast een woonwijk.
Geloof het of niet, maar ook de architecten
van het hele Oosterweelproject vinden dit
niet kunnen en pleiten ervoor om de plannen
voor het viaduct naast het Sportpaleis te
hertekenen. Het is voor het eerst dat de architecten
Poulissen en Robbrecht in de media
over hun ontwerp praten, maar binnenskamers
vragen ze naar eigen zeggen al vier
jaar om de plannen voor het viaduct te herbekijken.
En daar blijven ze ook nu bij.
Dat er ondertussen al een bouwaanvraag
op tafel ligt, is voor de architecten geen argument.
Dat kan altijd nog aangepast worden,
zeggen ze. Dat deze architecten jarenlang
hun mond hielden, is te begrijpen. Ze
hadden zwijgplicht om juridische problemen
met concurrerende projectontwikkelaars
te vermijden. Dat Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), die het Masterplan
Mobiliteit Antwerpen uitvoert, al die
tijd niets heeft gedaan met de kritiek van de
architecten, roept vragen op.
Bij dit project,
dat toch al zwaar onder vuur ligt bij een deel
van de bevolking, halsstarrig vasthouden
aan het grote gelijk is niet slim. Zeker als het
de architecten zelf zijn die een kanttekening
maken bij het project.
Misschien moet BAM deze opmerkingen
toch maar ernstig nemen. Er is immers geen
man overboord voor de verdedigers van het
BAM-project. Poulissen en Robbrecht blijven
de Oosterweelverbinding steunen en geloven
dat het Lange Wapperviaduct wel degelijk
een meerwaarde kan zijn voor de stad.
Het enige wat ze willen, is dat er oplossingen
worden gezocht voor de 18 rijstroken die
straks aan het Sportpaleis komen te liggen.
Ongeacht of ze nu volledig ondergronds
gaat of met een viaduct, de Oosterweelverbinding
moet het best mogelijke antwoord
bieden voor de mobiliteit én de leefbaarheid
van de Antwerpenaars, die er dag in dag uit
mee te maken krijgen. En dat kan alleen maar
als er open kaart wordt gespeeld. Wie deze
kritiek van de architecten niet ernstig neemt,
ondergraaft daarmee de geloofwaardigheid
van de hele Oosterweelverbinding.
door Patrick VAN DE PERRE
Er is weer een kogeltje door de kerk in
de Oosterweelsoap. Het openbaar
onderzoek loopt af, in Antwerpen
zijn er ruim tienduizend bezwaarschriften
tegen het BAM-tracé en het gemeentebestuur
van Zwijndrecht heeft er een stuk
of 170 geteld. Van al die klachten moet de
overheid nu beoordelen of ze ontvankelijk en
gegrond zijn. Dat wordt een herculeswerk.
De actiegroepen stRaten-generaal en
Ademloos hebben overschot van gelijk met
hun kritiek op de manier waarop het openbaar
onderzoek is georganiseerd. Wie het
dossier grondig wilde bestuderen, moest
naar het Sint-Felixpakhuis om zich daar door
duizenden pagina’s en 450 bouwplannen te
worstelen. Daarvoor moest je al een maand
vakantie nemen, en dan was het nog een onmogelijke
opdracht. Je kon het dossier ook
inkijken via het internet, maar daar waren de
bestanden zo zwaar dat je er met een maand
niet eens kwam.
Maar goed, volgende week komt de volgende
mijlpaal, want dan levert het vermaarde
studiebureau Arup/Sum zijn nieuwe onderzoek
af. Daaruit moeten we leren of een tunneltracé
van Linkeroever naar Ekeren haalbaar
en betaalbaar is. Betrouwbare bronnen
fluisteren ons in dat dit inderdaad het
geval zou zijn. Als dat klopt, dan hebben we
nog loodzware politieke discussies voor de
boeg.
Aan de onderhandelingstafel over een
nieuwe Vlaamse regering zou het woord
’Oosterweel’ tot nu toe nauwelijks zijn gevallen.
De partijen schuiven de hete aardappel
liever voor zich uit, ze wachten op Arup/
Sum en vooral ook op de houding die het
Antwerpse stadsbestuur daarna gaat aannemen.
Als een tunnel haalbaar is, dan zal de
sp.a van Patrick Janssens wellicht die kaart
trekken. En dat strookt niet met de plannen
van Kris Peeters (CD&V) en Bart De Wever
(N-VA), die tot nader order voortdenderen
op de koers van BAM en de Lange Wapper.
Wordt het straks oorlog tussen het stadsbestuur
en de Vlaamse regering? En tussen de
partners binnen die regering in spe? Wellicht
niet onmiddellijk, want er is nog een mogelijkheid
tot uitstel van executie. De partijen
kunnen afspreken om de uitslag van het referendum
af te wachten. En dan staat Ademloos-
voorzitter Wim van Hees voor de zware
opdracht om tien procent van de Antwerpse
kiesgerechtigden op te trommelen én een
meerderheid tegen de Lange Wapper te laten
stemmen. Als hem dat lukt, dan schrijft
hij Antwerpse geschiedenis.
door Lex MOOLENAAR
Het hoofddoekendebat laait opnieuw
hoog op. De directies van de Athenea
van Antwerpen en Hoboken
voeren op 1 september een verbod
op het dragen van de hoofddoek in. De reacties
in de moslimgemeenschap zijn hevig.
Vandaag wordt de Franklin Rooseveltplaats
het toneel van het protest.
Ik ken Karin Heremans, de directrice van
het Atheneum van Antwerpen, goed genoeg
om te weten dat zij bij het nemen van deze
beslissing niet over één nacht ijs is gegaan.
Haar besluit is het gevolg van jarenlang zoeken
naar oplossingen, in overleg met moslims
binnen en buiten haar school. Heel lang
was het Atheneum de enige school in de binnenstad
waar de hoofddoek juist nog wél
mocht. Heremans wilde elke jonge moslima
dat recht gunnen. Maar de jongste jaren
heeft ze vastgesteld dat van dat recht steeds
meer misbruik werd gemaakt om meisjes
zonder hoofddoek onder druk te zetten. En
dus vonden zij en haar leerkrachten dat ze
moesten ingrijpen.
Het Atheneum van Antwerpen heeft de
voorbije jaren een indrukwekkend leerprogramma
uitgewerkt, met veel aandacht voor
samenleven in diversiteit. De gereputeerde
school, met leerlingen van meer dan honderd verschillende nationaliteiten, nam haar verantwoordelijkheid
helemaal op. Maar als je
als enige school de hoofddoek toestaat, dan
trek je logischerwijze ook steeds meer moslimmeisjes
aan die een hoofddoek willen (of
moeten) dragen. Die meisjes komen alleen
om die reden, en niet omdat ze in het Atheneum
de voor hen meest geschikte opleiding
kunnen volgen. Zo’n evolutie strookt natuurlijk
helemaal niet met het streven naar gelijke
kansen in onze samenleving.
Het Atheneum heeft altijd duidelijke spelregels
gehad, gebaseerd op pluralisme en
wederkerigheid. Anders gezegd: de leerlingen
genieten er van een grote vrijheid, maar
het is wel een kwestie van geven en nemen,
de inspanningen moeten rechtvaardig worden
verdeeld. Het recht op het dragen van
een hoofddoek begon die pluralistische vrijheid
steeds meer onder druk te zetten. En als
je basiswaarden in gevaar komen, dan moet
je als directie ingrijpen. Het Atheneum is tot
nader order geen islamschool.
Jammer voor al die moslimmeisjes die uit
vrije wil en overtuiging een hoofddoek dragen.
Er blijven nu nog maar enkele Antwerpse
scholen over waar ze dat mogen doen. Dat
is de trieste oogst van wat radicale moslimjongeren
hebben gezaaid.
door Lex MOOLENAAR
Het stadsbestuur heeft een behoorlijk
groot probleem met de Lotto
Arena. Eind vorige week heeft de
Raad van State namelijk de bouwvergunning
van het baby-sportpaleis
geschorst en dus staat het ding er nu illegaal.
Afbreken dan maar? Nee, dat is natuurlijk
geen optie. De juristen van de stad buigen
zich nu over hun wetboeken om de juiste weg
in het administratieve oerwoud te vinden.
De Raad van State heeft juridisch-technisch
ongetwijfeld het juiste oordeel geveld.
Maar als je de evolutie van het dossier bekijkt,
dan rijst toch wel de vraag waar we mee
bezig zijn. Laat me het verhaal van de Lotto
Arena even in een notendop samenvatten.
De stad wil een sporthal bouwen en dient
een bouwaanvraag in. Uit het bijbehorend
openbaar onderzoek blijkt dat de buurt zich
grote zorgen maakt over parkeeroverlast.
Het stadsbestuur trekt zich die bekommernis
aan, stelt een mobiliteitsplan op met zogenaamde
minder-hindermaatregelen, voegt
die aan het dossier toe en krijgt een bouwvergunning.
Vervolgens stapt een buurtbewoner
naar de Raad van State, die de vergunning
voor de allang operationele Lotto Arena
schorst met dit argument: het mobiliteitsplan
maakte nog geen deel uit van het dossier ten tijde
van het openbaar onderzoek, bijgevolg
was het ingediende dossier niet het originele
en dus onwettig.
Deze logica zal juridisch wel waterdicht
zijn, maar veel kafkaiaanser kan je het niet
verzinnen. Het stadsbestuur wordt gestraft
omdat ze de inplanting van de Arena makkelijker
verteerbaar wou maken voor de buurt.
Als het géén mobiliteitsplan had opgesteld,
dan had de buurt op haar kin kunnen kloppen,
maar dan was er voor de Raad van State
geen vuiltje aan de lucht geweest. Is dat geen
schrijnende illustratie van de kloof tussen de
geest en de letter van de wet?
We willen het nog niet eens hebben over
het feit dat het hoogste bestuursrechtelijke
college van dit land een bouwvergunning
schorst van een bouwwerk dat er al tweeënhalf
jaar staat. Dat vinden we in België allang
normaal. Maar we ergeren ons wel aan procedures
die juridische beslissingen mogelijk
maken waarvan iedereen op zijn klompen
aanvoelt dat ze het rechtsgevoel niet dienen.
Het stadsbestuur moet nu zelf op zoek
in de jungle van wetten en regeltjes om de
zaak weer vlot te trekken. En dat terwijl burgemeester
Janssens veel beter met de buurt
kan gaan praten om samen naar oplossingen
te zoeken.
door Lex MOOLENAAR
Antwerpen speelt weer mee in het
cruisetoerisme. Voor volgend jaar
worden minstens 19 grote passagiersschepen
verwacht en daarmee
overtreft Antwerpen het topjaar 2001. Reken
daarbij de 455 riviercruises die in 2010 verwacht
worden en de stad mag volgend jaar
tussen de 80.000 en de 90.000 toeristen ontvangen.
Dat is niet alleen toeristisch, maar
ook economisch een goede zaak.
Het was ooit anders. Antwerpen leek de
jongste jaren terrein te verliezen in deze toeristische
niche en de recente economische
crisis beloofde wat dat betreft weinig verbetering.
Even gingen er in Antwerpen zelfs
stemmen op om definitief afscheid te nemen
van het cruisetoerisme. Maar de Antwerpse
schepen voor Toerisme, Philip Heylen
(CD&V), wilde van geen wijken weten en
zette door.
Terecht, zo blijkt nu, al is het nog
te vroeg om te juichen. Het verleden heeft
bewezen dat niets zo conjunctuurgevoelig
is als het cruisetoerisme. De positieve vooruitzichten
die Antwerpen nu heeft, kunnen
over een aantal maanden onheilsberichten
worden. Nog een economische opdoffer, bijvoorbeeld
een andere keuze van rederijen,
kan ertoe leiden dat Antwerpen vroeg of laat
opnieuw in de klappen deelt.
De strijd met de andere Europese cruisehavens
is en blijft bikkelhard en Antwerpen
zal zich op zijn best moeten tonen om te blijven
meespelen. Er zijn rederijen die voor een
stop aan de Schelde kiezen omdat Antwerpen
op zichzelf al meer dan genoeg te bieden
heeft aan de toerist. Maar meestal zijn
deze internationale bedrijven pas bereid om
de metropool te bezoeken als ook steden als
Gent, Brussel en Brugge mee in het pakket
voor de passagiers zitten.
Philip Heylen gaat voor zijn stad, maar is
nuchter genoeg om te beseffen dat Antwerpen
het in zijn eentje niet altijd zal kunnen
redden. Daarom mag Antwerpen ook een
extra steuntje van de Vlaanderen verwachten.
Niet via allerlei vrijblijvende cheques,
maar wel met een Vlaamse regering die bijvoorbeeld
de heraanleg van de Scheldekaaien
maximaal ondersteunt.
Omdat Antwerpen
daar beter van wordt, maar ook omdat
een fraai kaailand een extra lokkertje is voor
cruiseschepen. En dat is niet alleen voor Antwerpen
een goede zaak, maar ook voor de
rest van Vlaanderen. Die andere mooie steden
zijn cruciaal om van de cruises een succesverhaal
te maken. Dat moet zelfs de grootste
tegenstander van het Antwerpse chauvinisme
aan het denken zetten.
door Patrick VAN DE PERRE
Kan het resultaat van de verkiezingen
van zondag ons iets nieuws leren
over de toekomst van de Oosterweelverbinding?
Dat denk ik wel,
want met N-VA verschijnt misschien een
nieuwe speler aan de onderhandelingstafel.
Laten we daarom nog eens alle Oosterweelstandpunten
van de mogelijke regeringspartijen
overlopen.
CD&V is voorstander van het BAM-tracé
met de Lange Wapper, tenzij de nieuwe studie
van Arup/Sum uitwijst dat er een snel,
haalbaar en betaalbaar alternatief bestaat.
CD&V neemt ook afstand van de Lange Wapper
als de bevolking dat massaal afwijst in
het referendum. Die volksraadpleging moet
voor CD&V alleen in de stad Antwerpen
plaatsvinden.
Open Vld gaat onvoorwaardelijk voor de
Lange Wapper, onderhandelaar Dirk Van
Mechelen stapt persoonlijk zelfs niet in een
regering die iets anders wil. De liberalen willen
het referendum uitbreiden naar de hele
provincie, waar de Lange Wapper meer steun
krijgt dan in de stad Antwerpen zelf.
Sp.a wacht de studie van Arup/Sum af en
hoopt dat het tunneltracé mogelijk blijkt. De
partij van Patrick Janssens werkt nu ook volledig
mee aan de organisatie van de stedelijke
volksraadpleging.
En N-VA? Bart De Wever heeft lang geaarzeld,
maar in de aanloop naar de verkiezingen
is zijn partij dan toch voor het BAM-tracé
gegaan, vooral omdat ze vindt dat er absoluut
snel werk moet worden gemaakt van het
mobiliteitsprobleem.
Aan de hand van deze standpunten kan u
zelf afleiden hoe moeilijk de regeringsonderhandelingen
in verschillende mogelijke coalities
worden wanneer de Oosterweel op tafel
komt. Als sp.a uit de boot valt, dan kan alleen
het referendum de bouw van de Lange Wapper
nog tegenhouden. En met Open Vld erbij
wordt het hoe dan ook een zeer moeilijke
discussie. Ergens daartussen zweven CD&V
en N-VA, die de beslissing wellicht liefst opschorten
tot na het referendum.
Ondertussen starten ook de actievoerders
hun post-electorale campagnes. Ademloos
en stRaten-generaal beginnen de burger te
informeren over het openbaar onderzoek en
de mogelijkheid om bezwaarschriften in te
dienen, en ook de BAM gaat weer met haar
eigen plannen de boer op. Voor het eerstvolgende
sleutelmoment in de Oosterweelsoap
moeten we wachten tot begin juli, wanneer
Arup/Sum zijn studie presenteert.
Een mens zou er tunnelvisie van krijgen...
door Lex MOOLENAAR
Het zijn bizarre verkiezingen geworden,
ook in de provinciale kieskring
Antwerpen. CD&V en N-VA
grepen samen 38 procent van de
stemmen en N-VA werd de derde partij. Het
VB kreeg een dreun als nooit tevoren. En met
de schamele 12,3 procent voor Open Vld
heeft lijsttrekker Dirk Van Mechelen absoluut
niet gekregen wat hij na tien jaar goed
bestuur als Vlaams minister heeft verdiend.
Ik denk dat die slechte score te wijten is aan
een combinatie van twee factoren: de crisis
(in moeilijke tijden zijn liberale partijen niet
populair) en de fouten van Bart Somers. Die
laatste factor wordt bevestigd door het aantal
voorkeurstemmen: 11.758 stuks is erg
weinig voor iemand die zowel partijvoorzitter
als burgemeester van Mechelen is.
Die Antwerpse voorkeurstemmen reveleren
nog meer spektakel. Bart De Wever
scoorde er bijna net zo veel als Kris Peeters.
Filip Dewinter verloor een derde van zijn
kiezers. En Inge Vervotte bewees wat we al
dachten: zelfs als je haar ondersteboven aan
de achterkant van de lijst zet, dan nog blijft
ze een stemmenkanon. Ook opmerkelijk: het
CD&V-fenomeen Tinne Rombouts uit Hoogstraten,
die met 33.000 stemmen beter presteert
dan Patrick Janssens en Mieke Vogels.
Maandag bogen de partijbesturen zich over
de resultaten van de stembusslag. Bij Open
Vld zal de verwarring nog wel even blijven
duren. Twee andere partijen rechts van de liberalen
weten wél waar ze aan toe zijn. LDD
kwam als winnaar uit de verkiezingen, maar
de score viel tegen en in de provincie Antwerpen
scoorde de partij het zwakst en haalde ze
met 5,1 procent maar nét de kiesdrempel en
de bijbehorende zetel voor Jurgen Verstrepen.
LDD is er in Antwerpen niet in geslaagd
om de grote partijen bang te maken.
En dan is er Vlaams Belang. Die partij zit
met een levensgroot probleem. Nu ze haar
monopolie kwijt is, zal ze zichzelf opnieuw
moeten uitvinden om in de toekomst nog
meer uitstroom van kiezers te vermijden. De
VB’ers kunnen alleen maar hopen dat N-VA
in de nieuwe regering stapt en zich vervolgens
zwaar verbrandt. Doet Bart De Wever
dat niet, dan kan hij de komende jaren steeds
meer evolueren als kopman van de oppositie.
Anders gezegd: dan kan hij het succesverhaal
herhalen dat Filip Dewinter de voorbije
twintig jaar schreef.
Het VB maakt voorlopig geen aanstalten
tot ingrijpende interne wijzigingen. Kan dat
wel, nadat je zo’n genadeloze opdonder hebt
gekregen?
door Lex MOOLENAAR
