Standpunt

Geen rel schoppen maar overtuigen

In een poging om een juist beeld te krijgen van de politieke situatie in België hebben twee leden van het Franse parlement tientallen gesprekken gehad met Belgische academici, journalisten, experts en politici. Ze hebben hun bevindingen neergeschreven in een rapport dat niet zo fraai is voor Vlaanderen omdat het egoïstisch is en een soms bedenkelijke taalpolitiek voert.

Hadden de twee Fransen meer oren naar de opmerkingen en verzuchtingen van hun Franstalige gesprekspartners? Het is niet uit te sluiten en zelfs heel waarschijnlijk. De opmerkingen over het Vlaamse taalbeleid roepen herinneringen op aan het bezoek van controleurs van de Raad van Europa die, na zwaar lobbywerk van het FDF, het droevige lot van de Franstaligen in de Vlaamse Rand kwamen onderzoeken.

De eerste zendeling, de Zwitser Dumeni Columberg, distilleerde uit zijn contacten een zeer simpele oplossing: algemene tweetaligheid in het hele land. Complete onzin. Zijn landgenote Lili Nabholz-Heidegger was de tweede die hier onderzocht of de rechten van de Franstaligen niet werden geschonden. Later kwamen er nog andere inspecteurs van de Raad van Europa, maar al hun voorstellen werden steevast door de Vlaamse leden van de Raad ontkracht.

Uiteindelijk bleken ze amper iets te begrijpen van de delicate evenwichten waarop dit land stoelt en allen kwamen ze voor zichzelf tot de conclusie dat ze beter hun hoofd niet in dit Belgische wespennest hadden gestoken. Het kwaad was evenwel telkens geschied, want internationaal werd minstens de indruk gewekt dat de Franstaligen in dit land een verdrukte minderheid vormden. Niet goed voor het imago van Vlaanderen in het buitenland, maar dat was en blijft precies de doelstelling van de rabiate francofonen van het FDF: Vlaanderen afschilderen als een bekrompen regio die het niet te nauw neemt met de democratie.

Het rapport is voor sommigen voldoende om hier een fikse communautaire rel te ontketenen en de Fransen officieel om uitleg te vragen. De diplomatische benadering van Vlaams minister-president Kris Peeters lijkt veel doeltreffender. Geen geruzie met het Franse parlement, maar wel praten, grondig informeren en documenteren om het inzicht van de rapporteurs beduidend te verbreden.

door Dirk Castrel

Hoe zou het zijn met de staatshervorming?

Hoe zou het gesteld zijn met de zesde staatshervorming? De uitvoering ervan zit blijkbaar op schema. De eerste teksten zijn in voorstellen gegoten en ingediend in Kamer en Senaat. De Raad van State heeft zijn opmerkingen gemaakt en de teksten worden via amendementen aangepast. Indien alles verloopt zoals gepland, kan die eerste serie nog voor de parlementaire vakantie worden goedgekeurd. Mogelijk moet het parlement enkele weken na de traditionele sluitingsdag, 21 juli, overwerken.

Jammer voor de parlementsleden die ook meedoen aan de gemeente- en provincieraadsverkiezingen, want hun vakantie wordt dan wel erg kort. De kiescampagne is al gestart en komt begin september op kruissnelheid. In elk geval moeten de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en de nieuwe regeling voor de benoeming van burgemeesters in de Vlaamse Rand rond Brussel eind juli, begin augustus groen licht krijgen.

Aan deze institutionele hervorming wordt gewerkt zonder veel ruchtbaarheid. Een groot verschil met die andere hervorming, het Egmontpact, die ruim dertig jaar geleden maanden aan een stuk het nieuws beheerste. Toen was het verzet tegen die staatshervorming veel heftiger, vooral in de schoot van partijen die het pact hadden ondertekend.

De Vlaamse beweging kon nog heel wat mensen mobiliseren. De teksten waren destijds veel minder concreet uitgewerkt dan nu, wat meer ruimte bood voor uiteenlopende interpretaties. Bovendien is het kabinet thans zeker van zijn meerderheid. En toch is Vlaams minister-president Kris Peeters ongerust over het tempo dat de regering-Di Rupo aanhoudt inzake de staatshervorming. Hij zou ze graag een versnelling hoger zien schakelen, zodat alles in kannen en kruiken is voor 2014. Peeters vreest dat de toenemende zenuwachtigheid naar aanleiding van de verkiezingen in de herfst de dynamiek in de regering fors zal vertragen of laten stilvallen.

Hij heeft gelijk als hij aandringt op spoed. Het resultaat van elke verkiezing, op welk niveau ook, heeft invloed op de andere politieke niveaus. Dat heeft alles te maken met de krachtsverhoudingen tussen de partijen. Wie verliest, zal zich nog steviger willen profileren. Profileringsdrang veroorzaakt onrust en schaadt de stabiliteit.

door Dirk Castrel

Kofi Annan krijgt laatste kans in Damascus

Een weekeinde zonder groot onheil. Hier althans. Maar niet in het Midden-Oosten. Het nieuws werd de afgelopen dagen alweer gedomineerd door dramatische gebeurtenissen in Syrië, waar het regime voor de zoveelste keer zware wapens heeft ingezet tegen burgers. Daarbij hebben zeker 108 mannen, vrouwen en kinderen een bombardement van regeringstroepen op hun woonwijk niet overleefd.

De VN-Veiligheidsraad, die nog niet heeft uitgeblonken in eensgezindheid over de aanpak van de crisis in Syrië, heeft het bloedbad in Houla eenstemmig veroordeeld. Hoewel. Rusland en China, bondgenoten van en wapenleveranciers aan het Syrische regime, blijken nog niet zo zeker over de schuld van de regeringstroepen. Maar terwijl de Veiligheidsraad zondag in spoedzitting bijeen was, vielen bij een offensief van het leger in de stad Hama nog eens zeker 33 doden. Syrië heeft zich tot dusver niets aangetrokken van de vraag van de Veiligheidsraad om zijn troepen uit de steden weg te trekken.

Speciaal gezant Kofi Annan praat vandaag met het regime over de uitvoering van zijn vredesplan. De internationale gemeenschap moet van Damascus de duidelijke boodschap krijgen dat de crisis op een vreedzame manier zal worden opgelost en dat voortaan wordt afgezien van elke vorm van geweld.

Maar gevreesd moet worden dat president Bashar Assad die internationale gemeenschap opnieuw aan het lijntje zal houden.

Tot op heden volstond geen enkel initiatief om hem te doen inbinden. Ook het vredesplan van Kofi Annan niet en al evenmin het staakt-het-vuren. Waarom zou het vandaag anders zijn? Assad weet zich nog steeds gedekt door zijn bondgenoten China en Rusland.

De roep om een internationale interventie begint steeds luider te klinken. Als de Verenigde Naties niet willen, moet volgens Guy Verhofstadt, oud-premier en fractieleider van de liberalen in het Europees parlement, de NAVO haar verantwoordelijkheid nemen en optreden.

Hopelijk dwingen dergelijke dreigementen Assad uiteindelijk tot meer inschikkelijkheid en stemt hij om te beginnen in met de afbakening van veiligheidszones. Dan kan Kofi Annan woensdag positief verslag uitbrengen bij de Veiligheidsraad.

Dirk Castrel Politiek redacteur gvabrieven@concentra.be

Terugkeren naar de redelijkheid

Bij de Vlaamse christendemocraten werd altijd beweerd dat de job van CVP/CD&V-voorzitter na die van de eerste minister de moeilijkste was in de Wetstraat. De partij die de premier levert, heeft het altijd lastiger om zich te profileren en kan bezwaarlijk andere accenten leggen dan de premier zonder hem in zijn hemd te zetten. Het is voortdurend rijden en omzien.

Met Elio Di Rupo als regeringsleider ondervinden thans ook de Waalse socialisten dat er waarheid schuilt in deze boutade en dat het premierschap een politieke prijs heeft. Dat leidt tot nervositeit, zeker in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen en zeker nu de peilingen een licht verlies voor de PS voorspellen. Eerder deze week kreeg Di Rupo openlijk kritiek van zijn ondervoorzitter Philippe Moureaux, het eeuwige enfant terrible van de Parti Socialiste.

De partij mag zich niet verbergen achter het regeerbeleid maar moet eigen initiatieven kunnen nemen, klonk het. Het is dan ook geen toeval dat PS-minister van Overheidsbedrijven Paul Magnette, met de zegen van Elio Di Rupo, nu uitpakt met zijn voorstel om de toplonen van topmangers in overheidsbedrijven fors in te perken. Het voorstel gaat weliswaar naar een werkgroep, maar het signaal dat de veelverdieners in Brussel in deze crisistijd niet onverlet worden gelaten, zal wel goed ontvangen zijn in de Maisons du Peuple. Tegengas was dringend nodig na de berichten over de gigantische bonussen en de gouden handdrukken in de bedrijfswereld. Aan de vergoedingen van de huidige topmanagers wordt echter niet geraakt. De aderlating is voor hun opvolgers. Hier en daar wordt nu gewaarschuwd dat er geen valabele topfi- guren meer zullen gevonden worden voor een ‘armzalig’ salaris van 290.000 euro. Dat is toch nog altijd bijna een derde meer dan het bruto jaarloon van de premier.

Tegenover grote verantwoordelijkheid en totale inzet mag een hoge vergoeding staan maar het is toch totaal van de pot gerukt dat de Belgacom-topman via de belastingbetalers nu tien keer meer incasseert dan de premier van dit land. Die vaststelling heeft niets te maken met populisme maar alles met redelijkheid. Het is tijd dat de politici naar die redelijkheid terugkeren.

Dirk Castrel

Belastingdruk niet langer houdbaar

De pensioenhervorming van de regering-Di Rupo heeft heel wat mensen aan het denken gezet en de bereidheid om langer aan de slag te blijven - de boodschap die ons al enkele jaren wordt ingehamerd - is behoorlijk toegenomen.

Dat blijkt uit een enquête van pensioenverzekeraar Delta Lloyd. Vijf op de tien Belgen zijn bereid om tot hun 65ste te werken. Dat is de helft meer dan vijf jaar geleden en betekent een behoorlijke mentaliteitsverandering.

Als meer mensen enkele jaren langer werken en dus langer belastingen en sociale bijdragen betalen, hoeft de wettelijke pensioenleeftijd in dit land niet te worden opgetrokken.

Het huidige wettelijk pensioensysteem werd opgestart in een periode met een beduidend lagere levensverwachting dan nu. De gemiddelde levensverwachting in de landen van de Europese Unie is de afgelopen vijftig jaar toegenomen met tien jaar. Momenteel ligt ze in dit land op ruim 77 jaar voor mannen en op 82 voor vrouwen. Tegen 2050 hoort één Belg op de drie bij de zestigplussers.

Het aantal mensen dat een pensioen trekt, neemt de komende decennia dus fors toe, net als het aantal zorgbehoevende hoogbejaarden. Die evolutie kost de pensioenkassen veel geld dat ergens vandaan moet komen en vooral uit bijdragen van mensen die langer actief blijven in het arbeidscircuit. Steeds dieper en breder dringt het besef door dat er geen andere oplossing voor het rapen ligt om het wettelijk pensioen betaalbaar te houden. Een derde van je leven werken en je loopbaan afsluiten als de zestig nadert, is globaal gezien niet langer houdbaar.

Aan de andere kant is de belastingdruk evenmin houdbaar. Door de maatregelen van de regering om de begroting uit de rode cijfers te houden, gaan gezinnen en bedrijven dit jaar gebukt onder een historisch hoge belastingdruk die investeerders afschrikt en grote onzekerheid voor de toekomst veroorzaakt.

De regering moet dringend iets doen aan het gigantische overheidsbeslag in dit land en dat betekent besparen in plaats van verstikkende taksen te handhaven en nieuwe op te leggen.

Dirk Castrel Politiek redacteur gvabrieven@concentra.be

Vlaamse grondwet neemt slechte start

Al bijna twintig jaar proberen Vlaamse politici een Handvest voor Vlaanderen te schrijven, een aanzet voor een eigen soort van grondwet. Alle pogingen liepen met een sisser af. De verschillen tussen de partijen bleken niet te overbruggen.

De huidige meerderheidspartijen zijn er nu wel in geslaagd een overeenstemming te bereiken over een basistekst die de rechten en de plichten van Vlamingen vastlegt. Revolutionair is het document allerminst en het is zeker geen onafhankelijkheidsverklaring. Het Handvest is wel een soort identiteitskaart voor Vlaanderen die een aantal verworvenheden en betrachtingen bundelt en die een baken moet zijn voor het beleid. In dat opzicht kan het Handvest een uitstekend instrument zijn voor deze en de volgende Vlaamse regeringen. Maar er is ook een schaduwzijde. Niet elke partij is het erover eens, en dat betekent een handicap van bij het begin.

De oppositie heeft een punt met haar kritiek dat ze nauwelijks of niet werd betrokken bij de voorbereiding van het document. Haar argument dat in het parlement zou worden gezocht naar evenwichten die door iedereen worden gedragen, snijdt hout. Met een beetje goede wil had de meerderheid tijdig overleg kunnen plegen in plaats van een flink deel van de Vlaamse volksvertegenwoordigers tegen de haren in te strijken. Nu lijkt het of ze een dictaat krijgen voorgeschoteld dat te nemen of te laten is. Ze zien in de handelwijze van de regeringspartijen diep misprijzen voor wie niet tot de ‘tijdelijke’ meerderheid behoort, terwijl het Handvest de tand des tijds moet kunnen doorstaan.

Een en ander zal nog tot bitse discussies leiden in het Vlaams Parlement als het Handvest nog voor de zomer ter bespreking en stemming wordt voorgelegd. Het is trouwens merkwaardig dat parlementsvoorzitter Jan Peumans, een eminent lid van de meerderheid, slechts enkele uren vooraf op de hoogte was gebracht van de presentatie van het Handvest.

In deze omstandigheden zal de meerderheid het niet makkelijk hebben om de minderheid te overtuigen zich onverkort achter de tekst te scharen om een zo breed mogelijk draagvlak te bereiken. Het Handvest voor Vlaanderen verdiende een betere start.

Dirk Castrel Politiek redacteur gvabrieven@concentra.be

Waar blijft hoopvolle Europese boodschap?

Volgens metingen van de Nationale Bank heeft het consumentenvertrouwen in België het hoogste peil bereikt sinds oktober vorig jaar. Goed nieuws, denk je dan met enige opluchting. Er worden weer meer centen uitgegeven, wat goed is voor de economie en de sociale zekerheid.

Maar opgelet: dat vertrouwen zit sedert juni 2011 nog steeds diep onder het nulpunt. Allerminst redenen dus om victorie te kraaien. Integendeel. De consumenten vrezen de komende twaalf maanden zelfs voor een verslechterde economische situatie.

Volgens een enquête van de Christelijke Mutualiteiten in Vlaanderen gaan de gezinnen de komende periode blijven besparen en zo nodig de broekriem nog verder aanhalen. Nu al wordt de verwarming enkele graden lager gezet, komen er beduidend minder merkproducten op tafel en wordt de aanschaf van nieuwe kledij uitgesteld.

De gemiddelde Vlaming denkt twee keer na voor hij op restaurant gaat, stapt minder vaak in de auto voor korte verplaatsingen en staat zelfs minder lang onder de douche. Sparen zit in onze genen, maar nu leveren we blijkbaar extra inspanningen.

Geef die spaarders maar eens ongelijk in deze onzekere tijden waarin ze worden bestookt met onheilstijdingen over de eurocrisis, waarin werkloosheid dreigt en waarin het vertrouwen in destijds onaantastbare instituten als banken en beurzen forse deuken heeft opgelopen. Niemand kan exact voorspellen wat ons nog boven het hoofd hangt, en dat spoort aan tot grote voorzichtigheid.

Europa zou die onzekerheid voor een stuk kunnen wegnemen, maar de burger hoort uit de ivoren toren van de Europese Unie nauwelijks andere mededelingen dan over een streng begrotingsbeleid en genadeloze saneringen. Meer landen dringen aan op concrete stappen naar economische groei via een geloofwaardige politiek van relance. Daar is voorlopig niets van in huis gekomen, omdat de grote lidstaten met getrokken messen tegenover elkaar staan als het over de instrumenten gaat die moeten worden aangewend.

Vandaag breken de Europese leiders zich in Brussel voor de zoveelste keer het hoofd over de crisis. Slagen zij er eindelijk in om een hoopvolle boodschap uit te sturen of eindigt de top alweer in besluiteloosheid?

Dirk Castrel

Politici hebben nood aan gedragscode

Een hele nacht heeft Johan Vande Lanotte, allicht samen met enkele medewerkers, besteed aan het uitpluizen van De keizer van Oostende, het zopas verschenen boek van twee VRTjournalisten over het kopstuk van de Vlaamse socialisten. Die eerste lezing leverde hem naar eigen zeggen tientallen foute beweringen op, insinuaties en suggesties die hem in een kwaad daglicht moeten stellen. Selectieve en gekleurde informatie, veel vragen, maar geen concrete beschuldigingen. De auteurs zien wel normvervaging en belangenvermenging.

Toch dient Vande Lanotte geen klacht in tegen de auteurs, wat het boek volgens hem slechts ongewenste publiciteit zou opleveren. Over zijn bezigheden in Oostende doen al langer geruchten en sterke verhalen de ronde, over publiciteitswerving voor zijn geliefde basketbalclub, over de windmolenparken. Maar harde bewijzen die onomstootbaar aantonen dat hij ergens over de schreef is gegaan, zijn nooit geleverd. Voor Vande Lanotte is het zo klaar als pompwater dat zijn oude vijand Jean-Marie Dedecker de verhalen in het boek heeft geïnspireerd en dat LDD-medewerkers zelfs een actieve bijdrage hebben geleverd. Dedecker en de auteurs ontkennen met klem. Omdat de VRT eerst duidelijkheid wil over de geloofwaardigheid van beide auteurs, distantieert de openbare oproep zich van het boek.

De timing van de publicatie is opvallend, want in oktober zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Dat maakt het voor Vande Lanotte en de sp.a aannemelijk dat het voor een stuk om een operatie beschadiging gaat. Toch is er alweer een onfris verhaal over een prominent politicus verschenen dat alweer zal afstralen op de hele politieke kaste.

Politiek en business, ze gaan heel moeilijk samen. Jean-Luc Dehaene kan daar veel over vertellen na de desastreuze afloop van zijn Dexia-avontuur. Dodelijk voor het imago.

Enkel een gedragscode die politici belet om na afloop van hun mandaat te gaan werken voor bedrijven waaraan eerder subsidies werden toegekend, zal tot meer duidelijkheid leiden en de grijze zone van wat mag en niet kan, tot een minimum beperken. Dan is het meteen gedaan met verdachtmakingen en daar kan de hele politiek haar voordeel bij doen.

Door Dirk Castrel

Sparen is investeren in de toekomst

Op de vergadering van de G8 in Camp David is overeengekomen dat Europa doorgaat met het begrotingsbeleid, maar dat tegelijkertijd wordt ingezet op relance. De economische groei moet worden gestimuleerd.

Er wordt dan opgemerkt dat de filosofie van de Franse president François Hollande steeds meer aanhang krijgt en dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft moeten ‘inbinden’ met haar gezeur over besparingen.

Wie dat beweert doet de waarheid nog geen klein beetje geweld aan.

Welk land uit de eurozone heeft de grootste economische groei? Frankrijk? België? Nee, dat is Duitsland. Al jaren lang. En het is nota bene in gang gezet door een socialist, met name Gerhard Schröder. Nu kun je voor- of tegenstander zijn van de methode, maar niemand kan ontkennen dat de aanpak wérkt.

Voor economische groei zijn grosso modo drie voorwaarden noodzakelijk.

Eén. Een gezonde begroting is de eerste vereiste. Hoe kleiner het tekort en de schuld zijn, hoe minder een land moet betalen voor de uitgifte van overheidsobligaties, en hoe meer geld er dus overblijft voor andere zaken. Ik denk maar investeringen in onderwijs, wetenschappelijk onderzoek, infrastructuurwerken, enz... Besparen is investeren in de toekomst. Het is ook de basis voor een solide en betaalbare sociale zekerheid.

Twee. Een gezond en rechtszeker investeringsklimaat. Ondernemers moeten weten wat er de komende jaren te gebeuren staat op het gebied van fiscaliteit, vergunningen, energievoorziening, arbeidsmarktbeleid, enz…

Drie. Een goede concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland. Dat kan een regering alleen bereiken door (de stijging van) de lonen af te stemmen op die van de voornaamste handelspartners. In België is dat toevallig Duitsland. En dus zal er hier vroeg of laat gepraat moeten worden over een aanpassing van de automatische loonindexering.

Eigenlijk is het simpel: economische vooruitgang is het gevolg van een samenspel tussen de overheid en het bedrijfsleven.

Door Paul Geudens

De ene creëert het kader, de andere zorgt voor meer jobs.

New York en Athene: twee aparte werelden

Facebook is een Feestboek. Het bedrijf haalde voor zijn beursgang 16 miljard dollar (12 miljard euro) op en is nu meer dan 100 miljard dollar (78 miljard euro) waard. Onvoorstelbaar veel geld voor wat begon als een studentikoos experiment aan de universiteit van Harvard.Beleggers geloven er in. Er werd gevochten voor aandelen. De vraag is hoe lang het feest zal duren. Iemand zal ooit verliezen moeten incasseren.

Het verhaal doet ons denken aan de Lernout&Hauspie-hype. Mensen gingen leningen aan en zetten hun huis onder hypotheek om toch maar te kunnen deelnemen aan de nieuwe fantastische wereld van de spraaktechnologie. Achteraf bleek het een zeepbel, zoals vele dotcombedrijfjes. De interneteuforie van de jaren 19972000 heeft in talloze gezinnen veel financiële miserie veroorzaakt.

Het feest op technologiebeurs Nasdaq staat in schril contrast met de gebeurtenissen op andere financiële markten. Vooral op de Aziatische beurzen is de voorbije dagen veel bloed gevloeid. De oorzaak ligt natuurlijk in Griekenland. Een landje niet groter dan België dat de hele financiële wereld in zijn ban houdt.Steeds meer beleggers bereiden zich voor op een exit uit de eurozone. Wat er nadien gebeurt, kan niemand voorspellen. De knapste economische koppen spreken elkaar vierkant tegen.

Het gevolg is onrust, niet alleen op de beurzen, maar bij gewone burgers. Grieken en inwoners uit het besmette Spanje halen hun geld massaal van de bank. Wat de toestand natuurlijk alleen maar erger maakt. De Europese leiders doen daar duchtig aan mee. Volgens de ene wordt er absoluut geen rekening gehouden met een uitstap van Griekenland, volgens de andere is het eindspel ingezet en liggen de plannen voor een exit klaar. Zo worden de onzekerheid en angst alleen groter. Wanneer gaat Europa eens leren om uit één mond te spreken?

Hopelijk bewaren de elf miljoen Grieken op 17 juni hun gezond verstand en stemmen zij in meerderheid voor partijen die het Europees besparingsplan aanvaarden. Alleen zo kan de rust weerkeren. En alleen door in de eurozone te blijven kan Griekenland zich op lange termijn definitief redden.

Paul Geudens