Standpunt

Het kan ook zonder ruzie...

De Vlaamse regering is de enige in het land met een begroting in evenwicht. Een inspanning die respect verdient en een voorbeeld voor de andere overheden.

Er is zelfs gezorgd voor een klein overschot van 17 miljoen en een conjunctuurbuffer van 106 miljoen. Die is nodig. In april wordt een nieuwe begrotingscontrole uitgevoerd. De kans is groot dat er dan weer extra moet worden bespaard.

Zo gaat de Vlaamse regering nog steeds uit van een economische groei van 0,1 procent, terwijl het in werkelijkheid wellicht op een krimp van 0,1 procent zal uitdraaien.

Bovendien is geen rekening gehouden met hogere pensioenbijdragen voor Vlaamse ambtenaren. En ten slotte zullen ook nieuwe kredieten moeten worden uitgetrokken voor de zogeheten fantoombevoegdheden. De federale regering wil die afstoten.

In feite kunnen we dus zeggen dat deze herziene begroting nu al is achterhaald. Bovendien staan er ook nogal wat eenmalige maatregelen in. Hopelijk herpakt de economie zich volgend jaar, anders staan we opnieuw voor problemen.

Voor de rest ziet dit budget er niet slecht uit. De nadruk ligt heel duidelijk op besparingen. Uiteindelijk staan er slechts voor 30 miljoen pure lastenverhogingen in.

Een andere verheugende en hoopvolle vaststelling is dat deze begrotingscontrole zonder publieke ruzies is verlopen.

Natuurlijk waren er ook heilige huisjes, zoals het betwistbare derde net voor de VRT. Maar uiteindelijk heb ik CD&V, N-VA en sp.a weinig of geen oekazes horen uitspreken. Het is allemaal heel beschaafd gebleven. Het verschil met de federale regering is enorm. Daar rollen ze elke dag vechtend over straat.

Hoe sterk de samenhorigheid binnen de Vlaamse regering écht is, zal binnenkort blijken wanneer de protestacties de kop opsteken. Zo beraden de onderwijsvakbonden zich vrijdag al over strijdmiddelen tegen de uitdoving van de terbeschikkingstelling. Ze zijn niet boos, ze zijn woest.

Ik raad hen aan twee keer na te denken vooraleer ze de leerlingen - en hun ouders - inzetten in hun gevecht tegen de Vlaamse regering. Iedereen moet langer werken. Waarom menen de vakbonden dat de leerkrachten daaraan moeten kunnen ontsnappen?

door Paul Geudens

Debat over index(sprong) is onafwenbaar

De discussie over de automatische koppeling van de lonen aan de index is opnieuw open. Een studie van professor Joep Konings wijst uit dat één indexsprong 32.000 banen kan opleveren. Minstens de moeite om over na te denken dus.

Voor de sp.a en de PS is de automatische indexering een heilige koe. Ze willen niet weten van een herziening van het mechanisme. Ze zijn ook tegen een eenmalige bevriezing.

Elke aanslag op de index tast de koopkracht van de mensen aan, en dus van de consumptie, en dus van de binnenlandse economische activiteit, zo redeneren de socialisten en de vakbonden.

Puur theoretisch is daar weinig tegen in te brengen. Een indexaanpassing zorgt voor meer inkomsten voor de werknemers, zodat zij ook meer kunnen besteden.

Uit de studie van Joep Konings blijkt nu echter dat de realiteit vaak enigszins anders is. Een deel van de extra inkomsten wordt gespaard, een ander deel wordt uitgegeven aan producten die in het buitenland worden geproduceerd. De positieve weerslag van een indexaanpassing op de Belgische economie is dus veeleer beperkt.

De negatieve weerslag is veel en veel groter. De automatische indexering van de lonen kost de Belgische bedrijven veel geld. Elke aanpassing verhoogt de loonlasten, en trouwens in veel grotere mate dan de werknemers er netto aan overhouden.

Vermits dat mechanisme in andere landen niet speelt, zijn onze bedrijven benadeeld. Het tast hun concurrentievermogen aan. Ze hebben het steeds moeilijker om hun producten te verkopen buiten België.

Het is een situatie die niet vol te houden is. Zeker niet in tijden van hoge inflatie, zoals nu, wanneer we in één jaar twee keer een overschrijding van de spilindex mogen verwachten. Dat kan voor veel Belgische bedrijven een fatale aderlating worden. Ze moeten sluiten of ze verhuizen naar het buitenland. Het onvermijdelijke gevolg is dat er arbeidsplaatsen sneuvelen.

Dat moeten we vermijden. Met wat zijn werknemers het beste af? Met 2 procent meer loon, of met het behoud van hun job? De vraag stellen is ze beantwoorden. Een debat over de index(sprong) is onafwendbaar.

Door Paul Geudens

Licht het korps van ambtenaren door

Bijna twee miljard euro besparen bovenop de vorige saneringsoperatie van 11,3 miljard euro, dat is geen sinecure. Nochtans is dat de opdracht van het kabinet-Di Rupo de komende dagen.

Gisteren werden de contouren van de inspanning afgebakend. Vandaag beginnen de echte gesprekken tussen de premier, de minister van Begroting en de andere excellenties. De partijvoorzitters hebben hun instructies gegeven.

Volgende zondag gaat de regeringstop dan in conclaaf. Dat zou enkele dagen kunnen duren. Want er moeten delicate knopen worden doorgehakt.

Een daarvan is de afslanking van het ambtenarenkorps. De Open Vld en Pieter De Crem pleiten voor een algemene wervingsstop. De andere partijen zijn daar niet voor.

In België zijn er ongeveer 1 miljoen ambtenaren. Dat is ongeveer een derde van het totaal aantal werknemers in de privé (2,4 miljoen) plus het aantal zelfstandigen (1 miljoen). Die verhouding klopt niet. De Nationale Bank gaf dat onlangs nog aan.

We zitten daarmee ver boven het Europees gemiddelde. En we krijgen er niet overdreven veel voor in de plaats. Uit studies van de OESO en de Europese Centrale Bank blijkt dat we qua dienstverlening aan het staartje bengelen. We staan bijvoorbeeld op plaats 19 als het op efficiëntie aankomt.

Is een algemene wervingsstop dan het aangewezen antwoord? Wellicht niet. De departementen verschillen onderling te veel om een lineaire besparingsmaatregel door te voeren. Bovendien is het niet verstandig om gedurende een aantal jaar geen nieuw bloed binnen te halen. Zo sluit men innovatie uit.

Er zijn andere ingrepen nodig. Zo moeten we dienst per dienst durven nagaan of ze nog wel echt nodig zijn. Bepaalde functies bestaan al sedert mensenheugenis. We gaan ervan uit dat ze wel nuttig zullen zijn, anders zouden ze niet bestaan, toch? Maar is dat wel zo?

Er is de jongste decennia veel veranderd in de samenleving. De behoeften naar publieke dienstverlening zijn ook geëvolueerd. Dat moet zich vertalen in een gewijzigd aanbod. Ik ben ervan overtuigd dat een ernstige doorlichting verrassende resultaten oplevert.

Door Paul Geudens

Kip met gouden eieren wordt doodgeknepen

Het monitoringcomité schat de federale inspanning om het begrotingstekort op 2,8 procent te houden, op een kleine 2 miljard euro. Er is dan rekening gehouden met een negatieve economische groei van 0,1 procent van het bbp. Zondag legt het kernkabinet het juiste bedrag vast.

Hoe de regering die put wil dempen, is niet bekend. We weten alleen wat ze niét gaat doen. De veto’s zijn ons de voorbije dagen om de oren gevlogen. Ik zet er een paar op een rij.

Er komt geen nieuwe ronde fiscale amnestie. CD&V en sp.a zijn ronduit tegen. Er komt geen indexsprong. De socialisten willen het niet. Er komt geen btw-verhoging. Er komt geen minimumbelasting voor bedrijven. Allemaal ballonnetjes die de voorbije dagen werden opgelaten, maar meteen ook weer werden afgeschoten.

Wat komt er dan wél? Er circuleren eigenaardige voorstellen. Zoals die van Pieter De Crem om tweede pinksterdag op te offeren als wettelijk betaalde feestdag. Hij wil ook de kerncentrales nationaliseren. Ik vrees dat ze weinig kans maken, net als zijn vraag voor een complete wervingsstop voor ambtenaren.

Sp.a-voorzitter Bruno Tobback zegt vandaag in een interview dat het hem niet kan schelen of er nieuwe besparingen of nieuwe inkomsten komen. Het enige wat voor hem telt, is dat de inspanningen concreet en rechtvaardig verdeeld zijn.

Wanneer ik zoiets hoor, dan houd ik mijn hart vast. Ik vrees dat van een ontvetting van de overheid weer niet veel zal terechtkomen. Dat de centen opnieuw bij de hardwerkende Vlaming - ooit een slogan van de Open Vld - zullen worden gehaald.

Die is door de vorige besparingsronde al zwaar getroffen. Zeker de wat beter verdienende middenklasse. Meer belastingen op dienstencheques, bedrijfsauto’s en spaargeld, minder voordelen bij (ver)bouwen. Het houdt niet op.

Wie in dienstverband werkt en goed zijn kost verdient, is het grootste slachtoffer. De belastingtarieven zijn hoog en het inkomen is tot de laatste eurocent gekend. Ze kunnen met niets ontsnappen. Voor de overheid vormt die categorie de gemakkelijkste prooi. Langzaam maar zeker wordt de kip met de gouden eieren doodgeknepen.

door Paul Geudens

Franse vampier zuigt Belgisch bloed

Eerste minister Elio Di Rupo is vandaag te gast op het Palais de l’Élysée in Parijs. Ik neem aan dat hij het met de Franse president Nicolas Sarkozy even over Dexia zal willen hebben.

Die financiële groep maakte gisteren haar jaarcijfers bekend. Dat het monsterverlies van 11,6 miljard euro niet onverwacht kwam maakt het er niet minder dramatisch om.

Het resultaat is vooral slecht nieuws voor de Belgische schatkist. Ons land heeft zich voor 60 procent garant gesteld voor kredietrisico’s van de Dexia Holding of de restbank met een plafond van 45 miljoen euro, dat in mei van dit jaar wordt verdubbeld tot 90 miljard euro. Voor België betekent dat dus een mogelijke financiële strop van 54 miljard euro. Ze hangt rond onze nek tot in 2031…

Buiten de staatsgarantie heeft Dexia de Belgische staat al bijna 6 miljard euro gekost. Voor de overname van Dexia België werd 4 miljard betaald, de waarborg voor de ARCOaandelen kost 1 miljard, de vereffening van de Gemeentelijke Holding 700 miljoen, en de tussenkomst bij Ethias 180 miljoen.

En het is niet gedaan. Sommige onderdelen binnen de holding zijn zwaar in waarde overschat. Wanneer die zweer ooit openbreekt…

Er zijn ook onrechtstreeks negatieve gevolgen voor ons land. Zo worden wij op de internationale obligatiemarkten gewantrouwd wegens de torenhoge waarborgen. Vandaar o.m. de ratingverlaging van België, wat meteen tot hogere rentevoeten op leningen leidt.

Een zware rekening voor wat in feite niet meer zijn dan Franse foliekes. Parijs bezondigde zich aan financiële grootheidswaanzin zonder voorgaande. Jarenlang werd Belgisch spaargeld richting Frankrijk versluisd om er onverantwoorde risico’s mee te dekken. Geen enkele Belgische bestuurder die zijn vinger opstak. Reeds twee jaar geleden werd er nochtans voor gewaarschuwd door beurswaakhonden, maar de Fransen mochten ongestoord verder werken aan hun megalomane droomwereld.

Als kers op de taart onderhandelde de Belgische regering dan vorig jaar ook nog eens slecht met Frankrijk en Luxemburg over de verdeling van de lasten.

De Dexiaperikelen lezen als een horrorverhaal. Een Franse vampier die het bloed van de Belgische belastingbetaler opzuigt.

Door Paul Geudens

Veiligheid voor alles bij Belgoprocess

De veiligheid bij Belgoprocess in Dessel moet beter. Dat zegt een rapport van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC). De opmerkingen liegen er niet om.

Eerst dit. Zoals Kristof Calvo van Groen stelt, is alleen het beste goed genoeg wanneer het op nucleaire veiligheid aankomt.Terecht vraagt hij de aandacht van minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet voor Dessel. Wanneer er in de omgeving een gevaar voor de volksgezondheid is, dan moet onmiddellijk ingegrepen worden. Niet later, zoals Belgoprocess sust, maar nú.

De vraag is echter of de problemen inderdaad echt zo groot zijn als het FANC laat uitschijnen. Mochten de risico’s op een ongeval reëel en direct zijn, dan is het toch wel héél eigenaardig dat de controleurs de burgemeester van Dessel, met name Kris Van Dijck (N-VA), niet hebben verwittigd. Dat zou dan toch het eerste zijn waar ze aan moeten denken?

Neen dus. Dat is niet gebeurd. Bovendien is het inspectieverslag op de website van het FANC verschenen, ook al een ongebruikelijke procedure. Misschien zit er achter de controle dus een ander verhaal. Wat zou dat kunnen zijn?

Belgoprocess wil zijn knowhow en installaties meer commercialiseren. Zo wil het meer buitenlands nucleair afval bewerken. Niras, baas in de raad van bestuur van Belgoprocess, ziet dat echter niet zitten. Dat geeft constant spanningen en tegenwerking. Het is ook geweten dat sommige politieke partijen niet echt staan te springen voor meer buitenlands radioactief afval. De sp.a en de PS om ze te noemen.

Het slecht rapport van het FANC over Belgoprocess komt dus niet iedereen slecht uit… Het is koren op de molen van de tegenstanders van alles wat te maken heeft met radioactiviteit en kernenergie in dit land.

Belgoprocess betekent een economische en wetenschappelijke meerwaarde voor de streek van Dessel-Mol. Indien er politieke motieven meespelen om het bedrijf te versmachten, dan is dat ontoelaatbaar. Dat neemt niet weg dat veiligheid op de eerste plaats moet komen. De zaak moet dus vlug en grondig uitgespit worden. De omwonenden en de werknemers hebben daar recht op.

Door Paul Geudens

Druppel op een hete Griekse plaat

Griekenland heeft zijn noodlening beet. Het IMF, de Europese Centrale Bank en de ministers van de eurozone hebben dinsdagmorgen hun groot hart getoond en 130 miljard euro toegezegd. Daarmee is het land gered van het faillissement. Voorlopig althans. Want het ziet er niet goed uit.

De hulp voor Griekenland komt veel te laat. Europa is twee jaar aan het treuzelen. Mondjesmaat werd het land af en toe wat toegestoken, maar een definitieve oplossing is er nooit gekomen.

Mocht in het voorjaar van 2010 een ernstig reddingsplan zijn uitgewerkt, dan zouden we nu veel verder staan. De crisis op de obligatiemarkt zou waarschijnlijk vermeden zijn geweest. Portugal, Spanje en Italië zouden niet zo in moeilijkheden zijn gekomen als nu het geval is. Door het Europees getalm zijn we in een negatieve spiraal terechtgekomen. Het ene na het andere dominosteentje viel.

Waarom werd dan niet vroeger opgetreden? Omdat Griekenland gestraft moest worden. Het had gelogen over zijn begroting, en dus moest het op de blaren zitten. Helemaal onbegrijpelijk was die reactie niet. Waarom moest Europa opdraaien voor de fouten van de Grieken? Een terechte vraag. Maar het antwoord heeft te lang op zich laten wachten. Men had vroeger moeten beslissen wat het zou worden: Griekenland laten failliet gaan of het in de eurozone houden.

Door de mossel-noch-vispolitiek is de toestand alleen maar verslechterd. Griekenland zit ondertussen zó diep dat de 130 miljard euro die gisteren is toegezegd, niet meer dan een druppel op een hete plaat is. Er zal nog veel geld nodig zijn om het land er weer bovenop te helpen.

Als dat nog mogelijk is. Met de strenge besparingsmaatregelen is er geen perspectief op economisch herstel. En zonder economische groei zal Griekenland nooit de rest van Europa kunnen bijbenen.

Er zijn slechts twee oplossingen om het land te redden. Ofwel stapt het land uit Europa en devalueert het fors zijn oude drachme. Ofwel pompt Europa massaal geld in de Griekse economie. Noodleningen geven om obligaties terug te betalen aan de banken helpt de gewone Griek geen zier vooruit.

door Paul Geudens

Regering moet koopkracht beschermen

De brandstofprijzen halen recordhoogtes. Daar zijn meerdere oorzaken voor. Zo staat de euro laag tegenover de dollar. Dat benadeelt ons, aangezien olie in dollars wordt verkocht.

Een ander belangrijk element is de stijgende vraag naar olieproducten in groeilanden als China, Indië en Brazilië. Zij hebben blijkbaar weinig last van de economische crisis die Europa teistert.

Koppel die twee gegevens aan politieke onrust in een aantal olieproducerende landen, en je krijgt een cocktail die naar prijsverhogingen moét leiden. Een evolutie die trouwens wellicht onomkeerbaar is. De kans dat de olieprijs spectaculair zal zakken, is quasi nihil. Verwarming en vervoer zullen een steeds grotere hap uit het familiebudget nemen. Dat moet ons aanzetten tot rationeler autogebruik en betere isolatie van de woning. Door een gedrags- en mentaliteitswijziging hebben we als consument onze energiefactuur voor een stuk zelf in de hand.

Maar de overheid zou ook iets kunnen doen. België is voor elektriciteit, gas en olieproducten binnen Europa een zeer duur land. Hoe komt dat? Wij betalen voor onze olie en benzine toch niet meer dan pakweg Duitsland, Frankrijk of Spanje? De verklaring is simpel: de overheid verdient er hier meer aan.

Voor een liter benzine bedraagt de werkelijke kostprijs minder dan de helft van wat wij aan de pomp betalen. De accijnzen en de btw zijn goed voor 55 procent. Dat is een verdubbeling van het overheidsbeslag in 25 jaar. Van de pakweg 80 euro die we vandaag betalen voor een volle tank, gaat er 43,20 euro naar de staat.

Komt daarbij dat sedert 1 januari het omgekeerde cliquetsysteem is afgeschaft. Dat houdt in dat vanaf een bepaald bedrag de accijnzen dalen. De regering-Di Rupo I heeft, in haar zoektocht naar meer dan 11 miljard voor de begroting 2012, de consumentvriendelijke regeling laten varen.

Dat is een probleem voor de koopkracht, iets waar de regering de mond van vol heeft. Veel mensen kunnen hun auto gewoon niet missen. Mobiliteit is, tot op zekere hoogte, een basisbehoefte. De regering moet daar rekening mee houden en haar beleid herbekijken.

Door Paul Geudens

De grondwet is geen vodje papier

Staatssecretaris Servais Verherstraeten mocht gisteren tot twee keer toe brandweerman spelen voor zijn partij. Hij moest zich voor tv verdedigen tegen de interne rebellie van Rik Torfs én tegen een externe aanval van de N-VA op de manier waarop CD&V de staatshervorming aanpakt.

Ben Weyts vindt dat CD&V de grondwet verkracht om de Franstaligen ter wille te zijn. Het gaat meer bepaald om artikel 195. Dat bepaalt de procedure om de grondwet te wijzigen. Eerst moet een ontslagnemend parlement de artikelen aanduiden die tijdens de volgende legislatuur kunnen herschreven worden. Daar is dan een tweederdemeerderheid voor nodig.

Het probleem is nu dat de Franstaligen bepaalde garanties voor de faciliteitengemeenten en voor Brussel in de grondwet willen inschrijven. Maar eigenlijk kan dat niet omdat het vorige parlement de bewuste artikelen niet voor herziening heeft aangewezen.

De acht partijen die het akkoord over een nieuwe staatshervorming ondertekenden hebben daar het volgende op gevonden. Ze wijzigen artikel 195 zélf. De voorwaarde van voorafgaande aanduiding wordt er tijdelijk uit gehaald. Zo kunnen de grendels die de Franstaligen eisen tóch de grondwet worden ingesmokkeld. Vervolgens wordt artikel 195 weer in zijn oude vorm hersteld.

Om het een beetje plastisch uit te drukken: ze breken het slot uit de deur die ze normaal niet kunnen openen bij gebrek aan sleutel, ze openen de deur vijf minuten, waarna ze opnieuw wordt gesloten en hersteld met het oude slot en de oude sleutel.

Juridisch kan men daar weinig op aanmerken. Formeel wordt geen enkele wet of geen enkel grondwetsartikel overtreden. Het is dus geen fraude, zoals de N-VA beweert.

Maar het is wel hoogst onfatsoenlijk. Artikel 195 wordt misbruikt. De grondwet wordt behandeld als een vodje papier, zoals Leo Tindemans ooit zei ten tijde van het Egmontpact. Dat ging toen ook over B-H-V.

Wat we nu meemaken is politieke loodgieterij van de ergste soort, om Jean-Luc Dehaene jaloers te maken. En het kan de Vlamingen nog zuur opbreken. Een keer de Franstaligen hún buit binnen hebben, kunnen ze de Vlamingen laten fluiten naar de rest van de staatshervorming.

Door Paul Geudens

Acties loodsen Antwerpen naar ondergang

"Spijtig van de getijden, want anders zouden de loodsen binnenkort altijd tijdens de kantooruren kunnen werken. Dan zijn er niet genoeg schepen meer om de haven continu te laten draaien”, zei een verbitterde Eddy Bruyninckx donderdag.

We begrijpen de havenbaas. Het is afschuwelijk om enkele honderden geprivilegieerde ambtenaren zo met onze welvaart te zien spelen. Zelf zijn ze vastbenoemd. Maar tienduizenden anderen zijn dat niét en dreigen hun job te verliezen.

We zijn bijna zover. De grote rederijen worden het beu. Gisteren liet MSC weten dat het een veertigtal schepen naar Rotterdam afleidt. Een drama voor Antwerpen, een godsgeschenk voor de Hollanders.

MSC is niet zomaar een bedrijf in de Antwerpse haven. Het zorgt voor meer dan de helft van de containertrafiek. En het wil nog groeien op Linkeroever. Er lopen gesprekken over uitbreiding. Wegens een aantal syndicale acties zijn de onderhandelingen echter “on hold” gezet. Het bedrijf wil nagaan of het nog wel een toekomst heeft in Antwerpen.

MSC is nog niet verloren voor de Scheldestad, maar veel zotternijen moeten er niet meer gebeuren om de Zwitsers te doen uitwijken naar Rotterdam of Bremen. Dat zou een economische ramp zijn.

Wanneer MSC beslist om zijn Europese hub vanuit Antwerpen te verplaatsen naar een ander land - het zal zeker niet Zeebrugge worden! - dan verliest de haven in één klap niet alleen veel trafiek, het kan ook een domino-effect tot gevolg hebben. Concurrent Maersk, dat momenteel bestudeert of het niet meer kan aanlopen in Antwerpen, kan het voorbeeld van MSC volgen.

De acties van de loodsen zijn catastrofaal. Ze loodsen Antwerpen naar de ondergang. Waarop wacht de overheid om op treden? Toegeven aan de corporatistische eisen mag ze in geen geval doen. Maar een einde maken aan het misbruik van het stakingsrecht kan ze wél. In 1975 heeft Jos Chabert de loodsen al eens opgeëist. Dit moet nu ook kunnen. Het is één voor twaalf. De betrouwbaarheid én de toekomst van de Antwerpse haven staan op het spel. MSC heeft gisteren een belangrijk signaal gegeven. Daar doof en blind voor blijven is schuldig verzuim van de regering.

door Paul Geudens