Standpunt

Allerbeste wensen voor 2012

Vandaag sluiten we 2011 af. Het was alweer geen jaar om in te lijsten. Crisis was het woord dat heel 2011 van begin tot einde heeft beheerst. Nationaal en internationaal.

De schuldencrisis deed de Europese constructie op haar grondvesten daveren. De Europese Unie demonstreerde een vaak hallucinante verdeeldheid in haar pogingen om de eurocrisis te bezweren en slaagde er niet in het vertrouwen in het systeem te herstellen.

De depressie dreigt, waarschuwen voorname economen. Opnieuw werden banken in zware financiële ademnood van de ondergang gered met massale injecties van belastinggeld. Uit frustratie en onmacht werden in Spanje de ‘indignados’ geboren, een fenomeen dat zich bliksemsnel naar heel Europa heeft uitgebreid. In de Verenigde Staten kwam de beweging Occupy Wall Street op gang. De doelstellingen zijn grosso modo dezelfde: protest tegen de ongebreidelde hebzucht van de financiële instellingen.

De jaaroverzichten waren allerminst opbeurend. Oorlog, geweld, conflicten, natuurrampen: van alles wat niet goed is, kreeg de wereld afgelopen jaar meer dan zijn deel. De Arabische lente deed dictators in Tunesië, Libië en Egypte van hun sokkel tuimelen, maar niet zonder menselijk leed. In Japan dreigde een nucleair inferno...

Het hele jaar was de crisissfeer eveneens manifest aanwezig in de Brusselse Wetstraat, waar wanhopig gepoogd werd een federale regering op poten te zetten. Het wantrouwen van de burgers in de politici is weer toegenomen. Massale betogingen tegen het uitblijven van een regering trokken door Brussel.

Shame! Er kwam zelfs een Frietrevolutie bij te pas. Uiteindelijk is er een oplossing uit de bus gekomen voor het probleem B-H-V dat decennia de communautaire verhoudingen heeft verzuurd. Een schoonheidsprijs hebben de onderhandelaars er niet mee gewonnen.

Het compromis heeft wel de verdienste dat het een loodzware hypotheek op de Belgische politiek heeft weggewerkt en de impasse doorbroken. Hopelijk breekt een periode van politieke stabiliteit aan. 2011 was op vele vlakken een deprimerend jaar, maar laat ons geloven in een beter 2012. Namens Gazet van Antwerpen wens ik u allen een gelukkig en voorspoedig nieuwjaar.

Dirk Castrel Redacteur politiek gvabrieven@concentra.be

Waarom zouden eurocraten niet besparen?

Overschot van gelijk hebben ze, de Europese lidstaten die de loonsverhoging voor de 44.000 Europese ambtenaren aanvechten voor het Europees Hof van Justitie. Eurocraten moeten in tijden van crisis het goede voorbeeld geven. Ze strijken maandelijks een royale vergoeding op waarvan de meesten onder ons voor soortgelijk werk enkel kunnen dromen.

Bovendien hebben ze daarnaast recht op een indrukwekkende serie voordelen die hun inkomen nog leuk doen aanvetten. En die alweer voor gewone stervelingen niet zijn weggelegd. Ziektekosten worden doorgaans voor 80 procent vergoed. Ze krijgen ook een ontheemdingsvergoeding, een toelage voor de echtgenote/ echtgenoot en voor schoolgaande kinderen. Vervroegd pensioen is toegestaan vanaf 55 en op 63 jaar kan iedereen met welverdiende rust gaan. Het lijstje is schier eindeloos.

Het korps is dus allerminst onderbetaald. Het zijn de bestbetaalde ambtenaren van de hele Europese Unie. Terwijl de Europese Commissie alle lidstaten tot draconische besparingen dwingt, zijn die voor eigen superambtenaren kennelijk niet nodig. Dat is onfatsoenlijk en onverdedigbaar. Als de ambtenaren met hun massa privileges dat zelf niet inzien, bewijzen ze alleen maar hoe verschikkelijk wereldvreemd ze zijn.

De Europese Unie kan trouwens honderden miljoenen besparen als ze een einde maakt aan de maandelijkse verhuizing van het Europees Parlement van Brussel naar Straatsburg en terug. Dit reizend gezelschap kost handenvol geld. Niet alleen de 736 europarlementsleden uit 27 landen maken twaalf keer per jaar de trip, ook hun medewerkers en zowat 2000 topambtenaren. Plus hun bagage, goed voor tientallen tonnen papier, verpakt in stalen koffers. Daar hangt een prijskaartje aan van tien miljoen euro per keer voor verblijf en transportkosten.

Om deze hemeltergende carrousel te stoppen, is een verdragswijziging nodig. Parijs verzet zich, maar om zo’n verkwisting van publieke middelen te rechtvaardigen zijn geen valabele argumenten meer te vinden. Als heel Europa de buikriem fors moet aanhalen, mag je van Europa het goede voorbeeld verwachten. Dat heeft alles te maken met geloofwaardigheid.

Door Dirk Castrel

Recht op minimale dienstverlening

Niemand betwist het recht op staken, maar tegen de manier waarop dat recht tegenwoordig wordt gebruikt of misbruikt, zwelt het protest zienderogen aan. De recente staking van het overheidspersoneel, meer bepaald bij de spoorwegen, zindert nog na en kon op weinig sympathie rekenen.

Kritiek leveren of tegen de staking protesteren op een ludieke manier, wordt bij de spoorwegen niet gesmaakt. Een man uit Herentals die de acties bij het spoor aanklaagt met een nepticket, wordt zonder pardon van de trein gezet. Actie voeren op het spoor? Neen, dat mag alleen het spoorwegpersoneel. De reiziger moet zwijgen, zijn frustraties inslikken.

De spoorbonden zouden beter evenveel creativiteit en fantasie aan de dag leggen in het verzinnen van acties, in plaats van altijd maar weer naar stakingen te grijpen die steeds dezelfde slachtoffers treffen.

Begin volgend jaar komt het wetsvoorstel van Open Vld-senator Nele Lijnen over de minimale dienstverlening weer op de agenda. Minister van Overheidsbedrijven Paul Magnette deelt de visie van de spoorbonden: onhaalbaar want te veel obstakels. Wél haalbaar, reageert Lijnen, ze doen het wel in Frankrijk en in Italië.

En met succes. Waarom zou het hier dan niet mogelijk zijn? In Italië zijn stakingen bij het openbaar vervoer verboden tijdens piekuren en vakantieperiodes. In Groot- Brittannië kan de overheid werknemers vorderen als de belangen van het land risico’s lopen. In Frankrijk rijden de treinen op piekuren ook bij sociale acties.

Nele Lijnen wil met haar voorstel een dergelijk systeem introduceren. Een beperkt aantal treinen zeker laten rijden, zodat de spoorwegen daarover tijdig en correct kunnen communiceren. Maar eer het zover komt, moet het sociaal overleg alle kansen krijgen. Geen wilde, spontane stakingen meer, maar onderhandelen via een sociaal bemiddelaar. En als dat mislukt, kan er gestaakt worden, mits de minimale dienstverlening wordt verzekerd.

Staken is een recht, maar werken is dat evenzeer. Voor vele mensen is het openbaar vervoer de enige mogelijkheid om op hun werkplaats te geraken. Het wordt de allerhoogste tijd om daar bindende afspraken over te maken, desnoods via een wet.

door Dirk Castrel

Iedereen heeft recht op zorgeloze oude dag

Eén op de twee Belgen is afkerig om op gevorderde leeftijd een onderkomen in een rusthuis te zoeken. Maar als het echt niet anders meer kan, zullen vier op de vijf die stap toch zetten. De cijfers komen uit een onderzoek dat Solidariteit en Gezin heeft laten uitvoeren.

Vraag het maar eens na in uw omgeving. Senioren die staan te springen voor opname in een rusthuis, zijn veeleer zeldzaam. Veruit de meesten willen hun oude dag liefst thuis doorbrengen in hun vertrouwde omgeving. Sommigen slagen daarin, voor anderen is het rusthuis de enige mogelijkheid als hun afhankelijkheid te groot wordt en thuisblijven, zelfs omringd met een uitstekende zorg, onverantwoord wordt.

De meeste jongeren zien het niet meer zitten om hun ouders in huis te nemen bij ziekte of als ze zwaar hulpbehoevend zijn geworden. Dan zijn er de rusthuizen, die tegenwoordig in niets meer gelijken op de instellingen van pakweg vijftig jaar geleden, toen de senioren het nog over het ‘gesticht’ of het ‘ouderlingentehuis’ hadden.

Gelukkig zijn de tijden veranderd. Toch staan vele senioren afwijzend tegenover het rusthuis omdat ze te grote betutteling vrezen, afstand moeten doen van hun gewoonten en een stuk van hun vrijheid moeten inleveren. Bovendien heeft een verblijf in het rusthuis ook financiële implicaties.

Het gemiddeld pensioen van om en bij de 1000 euro is ontoereikend om de maandelijkse factuur voor het verblijf te betalen. Dan blijft er niks meer over om de kleinkinderen bij hun verjaardag enkele euro’s in de hand te stoppen. Dan moet het eigen huis worden verkocht, krijgen de kinderen onderhoudsplicht opgelegd of moet het OCMW bijspringen. Het zijn weinig aantrekkelijke vooruitzichten voor wie geen spaarpotje heeft kunnen aanleggen voor een zorgeloze oude dag.

Die financiële afhankelijkheid zal er niet op verbeteren, want ruim 20 procent van de 65-jarigen zit onder de armoedegrens. En tegen 2050 is één Belg op de drie een zestigplusser. De levensverwachting neemt elk jaar toe. De groep potentiële rusthuisbewoners zal niet afnemen, integendeel. Politici in een moderne beschaafde samenleving moeten die situatie nu onder ogen zien en maatregelen nemen die iedereen een behoorlijke levensavond garanderen.

door Dirk Castrel

Léonard kan het gewoon niet laten

Hij kan het gewoon niet laten. Sinds zijn aanstelling tot aartsbisschop heeft André-Joseph Léonard wel meer bevolkingsgroepen zwaar tegen de haren ingestreken met bijzonder controversiële en provocerende uitspraken over aids, homoseksuelen en gescheiden mensen.

Op RTL-tvi was het weer prijs. Deze keer gaf de Belgische kerkleider zijn visie op de N-VA en haar voorzitter Bart De Wever, die volgens Léonard zijn intelligentie aanwendt voor een foute zaak. Het is hoogst uitzonderlijk dat een kerkleider openlijk zijn mening over politiek en politici verkondigt. Even heel kort door de bocht kwam zijn uitspraak erop neer dat Elio Di Rupo de goeie is en Bart De Wever de slechterik.

Bemoeienissen met de politiek zijn de bisschoppen in de naoorlogse periode slecht bekomen. Monseigneur Emiel- Joseph De Smedt van het bisdom Brugge kon in 1958 nog met enig effect van op de kansel laten afkondigen dat stemmen voor de Volksunie een zware zonde was, maar dat kon niet beletten dat de VU de jaren nadien fors aangroeide.

Allicht de zwaarste vergissing begingen de bisschoppen in 1963 met hun brief over Leuven tweetalig, compleet tegen de niet meer te stoppen onderstroom in Vlaanderen in. Iedereen weet hoe het is afgelopen.

Het werd Leuven Vlaams, al werd vanuit hoge kerkelijke kringen gewaarschuwd dat wie voor de splitsing van de Leuvense universiteit ijverde, een zonde tegen de Heilige Geest beging. Sindsdien hebben de kerkelijke leiders in het openbaar zwaarwichtige uitspraken over politiek en politici zorgvuldig vermeden. De samenleving is grondig gewijzigd.

De aartsbisschop heeft Bart De Wever niet in de gordijnen gejaagd. Voor de N-VA- voorzitter mag Léonard namens zijn religie zijn visie geven op maatschappij en samenleving, want zoals iedereen beschikt Léonard over het recht op vrije meningsuiting.

De geschiedenis indachtig, vraagt De Wever zich af of deze uitspraak wel zo verstandig was. Bij voorgaande incidenten bereikten de kerkleiders telkens het tegenovergestelde effect van wat ze voor ogen hadden. Blijkbaar heeft de aartsbisschop van Mechelen-Brussel weinig opgestoken van de recente politieke geschiedenis.

door Dirk Castrel

Alexander De Croo zwaar getackeld

De koning zag er uitermate opgelucht uit. De installatie van de regering-Di Rupo I maakte van hem een nieuwe mens. Zijn woorden, zijn gelaatstuitdrukking, zijn lichaamstaal, zelfs zijn frivole das straalden contentement uit.

Een verschil van dag en nacht met zijn toespraak ter gelegenheid van de nationale feestdag op 21 juli. Toen vreesde hij – terecht – voor zijn koninkrijk, en dat was eraan te zien.

Albert II vroeg zaterdag om nu vlug werk te maken van de institutionele en sociaaleconomische hervormingen die de zes regeringspartijen met elkaar afspraken. Hij was vooral verheugd over de vaststelling dat Belgische politici überhaupt nog in staat zijn om akkoorden af te sluiten. Dat zag er in de zomer inderdaad soms anders uit.

Maar voor de laatste deal diende wel de hulp van oudgediende Guy Verhofstadt ingeroepen te worden, zo blijkt uit een onderzoek van De Standaard en Le Soir.

Bij de bespreking van het sociaaleconomische luik zag formateur Elio Di Rupo het niet meer zitten met de jonge voorzitter van de Open Vld, Alexander De Croo. En dus belde hij naar Verhofstadt om te bemiddelen.

Die slaagde daar uiteindelijk ook in. Zijn tussenkomst zou voor de totstandkoming van het akkoord over de begrotingsmaatregelen voor 2012 zelfs belangrijker geweest zijn dan de ratingverlaging van Standard & Poor’s.

Waar of niet? Alexander De Croo doet de onthullingen af als een “indianenverhaal”, zonder echter verder duidelijk te maken wat er dan wél is gebeurd.

Wat er ook van zij, wat ook de rol van Verhofstadt is geweest, het feit dat een of meerdere partijgenoten van De Croo dergelijke zaken aan journalisten vertellen is veelbetekenend. Wie de partijvoorzitter lief heeft, doet dit niet. Dan mag het nog echt gebeurd zijn.

Wie beweert dat Guy Verhofstadt gobetween heeft moeten spelen, zegt eigenlijk dat Alexander De Croo onbekwaam was om zijn partij in de regering te krijgen. Dergelijke beschuldigingen zijn dodelijk. Ze ondermijnen doelbewust het gezag van een partijvoorzitter. Alexander De Croo weet waar hij aan toe is. Hij heeft gevaarlijke vijanden binnen zijn partij.

door Paul Geudens

Geen winnaars, alleen maar verliezers

Het volstond niet dat het openbaar vervoer gisteren zo goed als plat lag. Enkele heethoofden van de socialistische vakbond vonden het nuttig om er nog een schepje bovenop te doen en enkele belangrijke invalswegen naar Brussel te blokkeren. Dat is gewoon iedereen die wel wil werken, koeioneren. Als de piketten meenden op die manier enige sympathie en begrip voor hun acties los te weken, zaten ze er flink naast. Het effect was totaal averechts.

Het is trouwens merkwaardig hoe gering de steun voor de actie van de overheidsbonden was. Ook bij de ambtenaren zelf en, zeer opvallend, bij de jongere generaties. Dat is gebleken uit diverse peilingen. De jongeren die klaarstaan om een plaats te veroveren in het arbeidscircuit of die al aan de slag zijn, schijnen bijzonder goed te beseffen dat het huidige pensioensysteem op zeer korte termijn onhoudbaar is. Steeds minder actieven zullen steeds meer moeten afdragen aan een toenemend aantal gepensioneerden. Neem de stijgende levensverwachting erbij en de rekening is snel gemaakt. Daar komt geen hogere wiskunde bij te pas.

Wat heeft de staking nu opgeleverd? Geen winnaars, alleen maar verliezers. Ze heeft de Antwerpse haven veel geld en imagoverlies gekost. Bedrijven kregen problemen met leveringen en bevoorradingen. Tienduizenden treinreizigers hebben, gedwongen door de spoorbonden, alweer een dag vakantie mogen opofferen. Ze werden voor de zoveelste keer gegijzeld.

De vakbonden hebben de belofte gekregen dat ze betrokken worden bij de uitwerking van de sociaaleconomische maatregelen uit het regeerakkoord. Die was er zonder staking ongetwijfeld ook gekomen. Maar de krachtlijnen van die maatregelen én van de pensioenhervorming blijven gehandhaafd. Dat kan niet anders. Als de bewindsploeg enkele weken na haar aantreden het regeerakkoord onder druk van de straat op de helling zet, verspeelt ze meteen al haar autoriteit.

Ondanks het afkalvende draagvlak blijven de bonden dreigen met nieuwe acties en stakingen. Voor de socialistische bonden mogen die vlugger komen dan op 30 januari. Ze moeten zich dringend bezinnen. Sociale onrust en stakingen kosten alle belastingbetalers handenvol geld.

Door Dirk Castrel

Belastingbetaler is gewillige melkkoe

Kan iemand mij uitleggen waarom een treinbestuurder op 55 jaar met pensioen kan en een vrachtwagenchauffeur in principe tot z’n vijfenzestigste moet doorwerken? Met een pensioen dat de helft kleiner is.

Er zijn nog van die discriminaties. De overheidspensioenen stijgen mee met de wedden van de actieve ambtenaren. Perequatie heet dat verschijnsel. Privépensioenen kennen die luxe niet. Die zijn hoogstens welvaartsvast. De pensioenen van de zelfstandigen laten we hier buiten beschouwing, dat is helemaal huilen met de pet op.

De verschillen zijn historisch verklaarbaar. Ambtenaren verdienden minder. In ruil kregen ze een vaste benoeming en een zorgeloze oude dag. Maar dat is verleden tijd. De overheid betaalt vandaag evenveel als een privéwerkgever.

Wie jaloers is op de pensioenen in de openbare sector, heeft dat aan zichzelf te wijten, luidt de verdediging. Dat is een valabel argument. Iemand die op z’n twintigste kiest voor een werknemers- of zelfstandigenstatuut, moet op z’n vijftigste niet komen klagen dat de buur beter af is.

Dat is ook het punt niet. Op dit ogenblik wil niemand die voordelen afnemen. De regering wil ze hier en daar licht bijschaven. Zoals ze dat ook wil doen voor de bedienden en de arbeiders in de privé.

Ze moét. Het huidige systeem is over enkele jaren onbetaalbaar. Om de simpele reden dat we steeds ouder worden. En er dus langer en meer pensioen moet uitbetaald worden. Voor de overheidspensioenen stegen de uitgaven de voorbije vijf jaar met 25 procent! Onhoudbaar is dat. We zeggen het al jaren, maar er gebeurde niets. Hoe zou het ook kunnen, met een minister als Michel Daerden? De regering-Di Rupo doet nu eindelijk schuchtere pogingen in die zin. Niet om de burgers te pesten, maar om de sociale zekerheid overeind te houden.

En dan is het triest, intriest dat uitgerekend de medemensen met veruit het beste statuut op de eerste rij staan om het land plat te leggen. Langs de andere kant is het ook begrijpelijk. Ze kunnen hun baan niet verliezen en hun werkgever kan niet failliet gaan…

De belastingbetaler is een gewillige melkkoe. Comfortabel staken is dat.

door Paul Geudens

Belastingbetaler is gewillige melkkoe

Kan iemand mij uitleggen waarom een treinbestuurder op 55 jaar met pensioen kan en een vrachtwagenchauffeur in principe tot z’n vijfenzestigste moet doorwerken? Met een pensioen dat de helft kleiner is.

Er zijn nog van die discriminaties. De overheidspensioenen stijgen mee met de wedden van de actieve ambtenaren. Perequatie heet dat verschijnsel. Privépensioenen kennen die luxe niet. Die zijn hoogstens welvaartsvast. De pensioenen van de zelfstandigen laten we hier buiten beschouwing, dat is helemaal huilen met de pet op.

De verschillen zijn historisch verklaarbaar. Ambtenaren verdienden minder. In ruil kregen ze een vaste benoeming en een zorgeloze oude dag. Maar dat is verleden tijd. De overheid betaalt vandaag evenveel als een privéwerkgever.

Wie jaloers is op de pensioenen in de openbare sector, heeft dat aan zichzelf te wijten, luidt de verdediging. Dat is een valabel argument. Iemand die op z’n twintigste kiest voor een werknemers- of zelfstandigenstatuut, moet op z’n vijftigste niet komen klagen dat de buur beter af is.

Dat is ook het punt niet. Op dit ogenblik wil niemand die voordelen afnemen. De regering wil ze hier en daar licht bijschaven. Zoals ze dat ook wil doen voor de bedienden en de arbeiders in de privé.

Ze moét. Het huidige systeem is over enkele jaren onbetaalbaar. Om de simpele reden dat we steeds ouder worden. En er dus langer en meer pensioen moet uitbetaald worden. Voor de overheidspensioenen stegen de uitgaven de voorbije vijf jaar met 25 procent! Onhoudbaar is dat. We zeggen het al jaren, maar er gebeurde niets. Hoe zou het ook kunnen, met een minister als Michel Daerden? De regering-Di Rupo doet nu eindelijk schuchtere pogingen in die zin. Niet om de burgers te pesten, maar om de sociale zekerheid overeind te houden.

En dan is het triest, intriest dat uitgerekend de medemensen met veruit het beste statuut op de eerste rij staan om het land plat te leggen. Langs de andere kant is het ook begrijpelijk. Ze kunnen hun baan niet verliezen en hun werkgever kan niet failliet gaan…

De belastingbetaler is een gewillige melkkoe. Comfortabel staken is dat.

door Paul Geudens

De vijand moet een gezicht hebben

Ze konden niet wachten tot woensdagavond, de spoormannen uit Luik, Namen en Charleroi. In Wallonië zijn ze gisteren al aan de staking begonnen.

Daarmee lieten ze, onaangekondigd, duizenden reizigers in de kou staan. Jongeren die examen moesten afleggen. Pendelaars op weg naar hun werk. Medeburgers dus die evenzeer het “slachtoffer” zijn van de vermaledijde pensioenhervormingen van minister Vincent Van Quickenborne.

Hij heeft de boter gegeten. De vakbonden en hun medestanders concentreren hun grieven op één man. Van Quickenborne is de baarlijke duivel voor al wie van ver of dichtbij in een overheidsstatuut zit.

Het is een klassiek verschijnsel. De vijand moet een gezicht hebben. En de figuur van Van Quickenborne leent zich daar uitstekend toe. Een ultraliberaal met een groot ego die niet vies is van een potje provocatie. Een politicus die het niet heeft begrepen op woelige syndicaten en “ambetantenaren”, zoals hij ambtenaren ooit noemde.

Elio Di Rupo, Steven Vanackere en Johan Vande Lanotte hebben stuk voor stuk nauwe banden met de vakbondswereld. Ik ga er van uit dat ze er niet rouwig om zijn dat Q zich als vrijwilliger heeft gemeld om de doemboodschappen te verspreiden.

Maar in feite is dat bijkomstig. Wat wordt voorgesteld qua pensioenhervormingen, is overeengekomen tijdens de formatiebesprekingen. Dit is geen persoonlijke uitvinding van de minister van Pensioenen. Alle maatregelen zijn gestoeld op een akkoord dat is getekend door CD&V, sp.a, Open Vld, PS, MR en cdH. Het gaat hier om een collegiale verantwoordelijkheid.

Had het pakket mooier kunnen verpakt worden? Misschien. Van Quickenborne is niet de man die van strikjes houdt. Bovendien was er weinig tijd voor overleg. Volgens het regeerakkoord moet er vóór 1 januari 2012 een aantal wetten gestemd zijn.

Ook dat is niet de fout van één minister, maar van de zes partijen die ruim de tijd namen om hun gesprekken af te ronden.

Op de radio formuleerde iemand het gisteren zo: “Al mocht Jezus Christus de maatregelen hebben aangekondigd, dan nog zouden de vakbonden staken.” Ik vrees dat die luisteraar gelijk heeft.

Door Paul Geudens