Standpunt

Kan hier ooit iets goed uit voortkomen?

En de boer, hij ploegde voort. Elio Di Rupo werkt onverstoord verder aan een tempo dat hij alleen begrijpt. De uitslaande brand in zijn achtertuin merkt hij niet op. Of is het deze keer toch zíjn nacht geworden? Heeft hij een globaal akkoord vast? Het kan, maar dan moet er de afgelopen uren wel een mirakel gebeurd zijn.

Het zag er gisterenavond absoluut niet goed uit. De standpunten – van vooral Open Vld en PS – lagen nog mijlenver uit elkaar. Komen ze er ooit uit? En zo ja, tegen welke prijs? Kan hier ooit nog iets goed uit voortkomen?

Een klassieke tripartite, een regering dus met de drie traditionele politieke families, is een moeilijke formule. Het verleden leert ons dat. Met zes partijen een goed regeerakkoord maken is een contradictio in terminis.

De ene partij wil naar links, de andere naar rechts, en een derde wil in het centrum blijven. Het resultaat kan niet anders dan een mikmak zijn, een samenraapsel van allerlei maatregelen die niet bij elkaar aansluiten.

Een tripartite regering kan per definitie geen coherent project hebben, geen afgelijnde visie op de toekomst van het land.

In de meeste andere landen wordt er geregeerd door één of twee partijen. Hier zitten we aan het driedubbele. Met grondig verstoorde menselijke relaties en een communautaire breuk er bovenop. Met een gat in de begroting van meer dan 11 miljard euro.

De recepten om het hoofd te bieden aan de ergste financieel-economische crisis die we ooit meemaakten verdelen de geesten grondig. De liberalen zetten in op een strenge sanering. Zij willen het geld vinden door besparingen, zoals Europa dat trouwens ook eist. De PS wil de ondernemingen en de (Vlaamse) middenklasse de crisis laten betalen, vooral met nieuwe belastingen. De christendemocraten zitten daar ergens tussenin.

Stel dat er vandaag of morgen tóch een compromis wordt gevonden, dan is de inhoud voorspelbaar: een rommeltje van honderden kleine maatregelen waarvan we de juiste impact maand na maand gaan ondervinden, zonder dat iemand daar een rode draad kan in ontdekken.

En wat we óók gaan meemaken is constant geruzie binnen de meerderheid voor de kleine 1.000 dagen die de nieuwe regering nog rest. De open debatcultuur die we onder paars kenden zal er kinderspel bij zijn.

Door Paul Geudens

Nota migratiebeleid is grote ontgoocheling

Uw krant kreeg dinsdag inzage in de teksten van de federale onderhandelaars over asiel en migratie. En die zijn ons niet meegevallen.

Laten we beginnen met een positieve noot: er komt één minister die bevoegd is voor alles wat te maken heeft met asiel, opvang en terugkeer. Kan die superminister voor de eventuele gedwongen terugkeer ook een beroep doen op de politie, die onder Binnenlandse Zaken ressorteert? Dat is niet duidelijk. In elk geval is dit een grote verbetering in vergelijking met de huidige situatie, waarin een stuk of acht ministers en staatssecretarissen elkaar de zwartepiet toeschuiven.

Daarmee hebben we het goede nieuws wel zo’n beetje gehad. De nieuwe regering wil alles in het werk stellen om binnen de zes maanden een definitief antwoord te geven op elke asielaanvraag. Dat is een mooie intentie, al zou het van ons nog sneller mogen. Maar hoe wil ze dat doen? En wat gebeurt er als het niet lukt? Dat is niet duidelijk.

De regering wil ook de huidige kwaal van de meervoudige aanvragen door dezelfde personen “ontmoedigen”. Hoe? Ook dat vernemen we niet. We stellen wel vast dat de regering de kansen die Europa ons biedt om het migratiebeleid strenger te maken, zeker niet uitput. En dat we op basis van deze ontwerpteksten geen migratiebeleid krijgen dat even streng is als de ons omringende landen.

Met andere woorden: België blijft een warm gastland voor de rest van de wereld. De Belgische staat blijft sukkelaars opvangen in hotelkamers en hij blijft processen tegen zichzelf financieren via de erelonen van de pro-Deoadvocaten die de asielzoekers of uitgeprocedeerden vertegenwoordigen. Via een nieuw spreidingsplan wil de staat bovendien een deel van het eigen falen opnieuw afwentelen op de steden en gemeenten.

Ook van een efficiënt terugkeerbeleid is in deze teksten nog steeds geen sprake. Terugkeer gebeurt op vrijwillige basis in een open terugkeercentrum. Is dat niet geloven in sprookjes? Pas als die vrijwillige terugkeer niet lukt, krijgt de procedure een dwangmatig karakter. Maar tegen die tijd zijn de vogels allang gevlogen en hebben ze zich genesteld in de illegaliteit.

De nieuwe superminister zit met de gebakken peren. We wensen hem of haar veel sterkte met dit gedrocht.

Lex MOOLENAAR

Tijd van de onderhandelaars is op

Ontslagnemend premier Yves Leterme heeft Elio Di Rupo vernederd door aan te kondigen dat híj alvast aan een begroting met afgetopte voorlopige twaalfden gaat werken. Misschien kan dat de onderhandelaars alsnog tot enige spoed aanzetten. Alhoewel.

Voorlopig lijkt het er nog steeds op dat ze op een andere planeet leven. Dat ze van de druk van Europa en de financiële markten niets voelen. Hun tergend traag tempo is even onbegrijpelijk als wraakroepend, als je merkt dat de rente op Belgisch staatspapier elke dag stijgt. Zijn zij dan echt de enigen die niet voelen dat we op enkele meters van de afgrond staan?

We moeten ons de vraag durven te stellen of de vertegenwoordigers van de zes partijen uit het goede hout gesneden zijn, formateur Di Rupo op kop. Hebben zij de kwaliteiten om België weer op het juiste spoor te zetten? Hebben ze de moed om maatregelen te nemen die het land nodig heeft?

Ik heb de indruk dat ze nog steeds bezig zijn met partijpolitieke Stratego. De Open Vld is doodsbang voor het oppositiewerk van de N-VA. Elke nieuwe belasting is een procent minder voor Alexander De Croo en eentje meer voor Bart De Wever. De PS voelt de hete adem van de socialistische vakbond in de nek. Elio Di Rupo vreest straatrumoer tegen ingrepen die de index en de werkloosheid aantasten. De angst om de volgende verkiezing te verliezen, weegt sterker door dan het algemeen belang.

We onderschatten de opdracht niet. 11,3 miljard euro vinden is niet gemakkelijk. Elke weldenkende burger beseft dat. Hij wil zelfs offers brengen om het ergste te vermijden.

Waar die burger echter géén begrip voor heeft, is het gebrek aan verantwoordelijkheidszin dat de onderhandelaars de jongste weken tentoonspreiden. Indien hun getalm ertoe leidt dat ons land binnenkort in het rijtje van Griekenland en Italië plaatsneemt, dreigt er een volksopstand.

De onderhandelaars spelen met de centen en de welvaart van de mensen. Hun tijd is op. Ze hebben nog een dag en een nacht. Een nieuwe deadline laten verstrijken is dodelijk. Indien er woensdag geen begroting is, dan kunnen ze beter hun onmacht toegeven en moet er aan andere scenario's worden gedacht.

Door Paul Geudens

Nieuwe lasten treffen vooral Vlaanderen

Tenzij er vannacht een wonder is gebeurd heeft dit land vandaag nog geen begroting. Formateur Elio Di Rupo heeft meer tijd gevraagd. Uitstel. Nog maar eens.

Afwachten wat dit deze week zal geven op de financiële markten. Het risico dat België na Italië de volgende prooi wordt, is reëel. Er was een begroting beloofd tegen maandagmorgen, en die is er niet. Keer op keer slaagt ons land er niet in om de vooropgestelde objectieven te halen. Ooit moet dit nefast uitdraaien.

Er zijn verschillende redenen voor dit falen.

Er is de methode-Di Rupo. Hij werkt te traag. Waarom heeft hij twee weken geleden geen begrotingsconclaaf georganiseerd? En er is de diepe kloof tussen de zes partijen. Ze denken totaal verschillend over de toekomst van het land. Het gaat hierbij niet alleen om een ideologisch debat, maar ook om een communautair.

Wat tot nu toe van de begrotingsbesprekingen uitlekte, wijst op een overwicht aan nieuwe belastingen. Volgens de Open Vld wil Elio Di Rupo 11,3 miljard euro vinden door amper 30 procent besparingen en 70 procent nieuwe inkomsten.

Dat is niet wat de Vlaamse kiezer gevraagd heeft. Grosso modo kan men stellen dat in Vlaanderen 80 procent heeft gestemd voor partijen die vinden dat de overheidsfinanciën vooral moeten gesaneerd worden door besparingen. Wat er nu op de onderhandelingstafel ligt, komt daar absoluut niet mee overeen.

Daar is een verklaring voor. Dat Franstalige partijen eerder aan nieuwe belastingen denken is logisch. Vlaanderen zorgt voor het leeuwendeel van de federale belastinginkomsten. Met nieuwe taksen zal dat niet anders zijn. Het noorden van het land zal het zwaarste deel van de rekening betalen. We hebben het dan zowel over bedrijven als over de werkende burger.

Besparingen daarentegen riskeren meer het zuiden te treffen. Daar werkt meer volk voor de overheid en wordt meer gebruik gemaakt van de sociale zekerheid. Knippen in de uitgaven zal in Wallonië zwaarder aankomen dan in Vlaanderen. Het is dus geen toeval dat de PS in de eerste plaats naar nieuwe belastingen kijkt.

Door Paul Geudens

We gaan het voelen in onze portemonnee

De onderhandelaars van de zes partijen die samen de nieuwe regering willen vormen zitten in de laatste rechte lijn. Alle elementen voor de opmaak van de begroting liggen op tafel. Ze zijn becijferd en nog eens becijferd.

Het moment van trancheren, van keuzes maken, is aangebroken. De druk is immens. Werknemers- en patroonsorganisaties hebben hun eisen kenbaar gemaakt. Uiteenlopende partijstandpunten moeten worden verzoend. Europa eist tegen half december een duidelijk zicht op concrete plannen voor een begroting met een tekort van 2,5 procent en wijst de formateur & co op hun zware verantwoordelijkheid. Op zijn beurt heeft ontslagnemend premier Yves Leterme de onderhandelaars de wacht aangezegd.

Het is de hoogste tijd voor de politieke arbitrage over de besparingsmaatregelen. Uitstel is geen optie. Als we het zelf niet kunnen zal de EU ingrijpen.

De sanering met een pak miljarden zal niet ongemerkt overwaaien. Een saneringsoperatie van deze omvang is onmogelijk zonder nieuwe lasten voor de burgers. We gaan het dus allemaal voelen in onze portemonnee. Er komen bovendien twee bezuinigingsgolven op ons af. Ook de Vlaamse regering moet de buikriem immers aanhalen. Het verlies van 265 miljoen euro door de vereffening van de Gemeentelijke Holding moet dit jaar worden opgevangen, maar het gat is nog niet dichtgereden. De krimpende economische groei noopt volgend jaar tot enkele honderden miljoenen besparen. Ook dat zullen we voelen.

Tegen die sombere achtergrond debatteerden gisteren de deelnemers aan de G1000 over de maatschappelijke problemen die hen het meest uit hun slaap houden. Zowat vijfduizend mensen gaven gevolg aan de oproep om thema’s aan te brengen. Dat is geen enorm aantal, gezien de mediabelangstelling voor dit initiatief. Toch is het belangrijk, want het toont opnieuw aan dat niet iedereen cynisch of onverschillig is geworden over ‘de politiek’. Dat is een bemoedigende vaststelling. Volgend jaar presenteert de G1000 zijn prioriteiten aan de politici. Maar wat zullen die ermee aanvangen als ze nog steeds bezig zijn met de meubelen te redden? Geld voor nieuwe initiatieven zal er ook dan niet zijn.

Door Dirk Castrel

Italianen worden meegesleurd in draaikolk

De Europese schuldencrisis grijpt steeds verder om zich heen. Nu wordt ook Italië meegesleurd in een gevaarlijke draaikolk. Er lijkt maar geen einde te komen aan de ellende op de financiële markten. We hebben nauwelijks het Griekse drama verwerkt of we worden al met nieuwe nakende catastrofes geconfronteerd. Nu dreigt ook de Italiaanse domino om te vallen.

De paniek is algemeen. In vergelijking met de Griekse miljardentekorten is Italië pas echt een ernstig probleem. De 1800 miljard euro aan uitstaande overheidsschulden zijn vandaag totaal onbeheersbaar. Europa heeft gewoon niet voldoende middelen om de Italiaanse tekorten aan te zuiveren. Dit dreigt een echte ramp te worden.

De Italianen hebben net zoals de Grieken in het verleden het geld massaal over de balk gegooid. Zij betalen daar nu met de stijgende rente een hoge rekening voor. Zij zullen vele jaren naeen moeten inleveren, saneren en sparen. Er is gewoon geen weg naast. Il Cavaliere Berlusconi doet nog altijd alsof er in Italië geen crisis heerst. Die oogverblinding dreigt de Italianen zuur op te breken.

Maar het gaat niet enkel om de Italianen en de Grieken. De Europese schuldencrisis is vandaag een systeemcrisis waarin een heel continent meegesleurd wordt. We stonden in 2001 allemaal te glimmen van trots toen we de euro introduceerden. De euro zou de nieuwe dollar van de wereld worden. We zouden met onze Europese eenheidsmunt de 21ste eeuw hertekenen.

Die zelfoverschatting komt ons nu duur te staan. Europa was gewoon niet klaar voor de euro. Onze politici hielden hardnekkig vol dat we een nieuwe toekomst binnenstapten maar ze hebben ons opgezadeld met een systeem dat totaal niet werkt. We hadden een Muntunie die op zand gebouwd was. Gewoon omdat men het niet aandurfde om de euro ook een financieel- economische onderbouw te geven. Vandaag moeten we het meemaken hoe de hele piramide langzaam in elkaar valt.

Ondertussen werkt onze eigenste formateur Elio Di Rupo verder aan de begroting voor 2012. Het verschroeiend harde tempo waarmee bij ons cijfers op papier komen is gewoon beangstigend. We mogen toch aannemen dat Elio nog familie heeft in Italië?

Door Marc Balduyck

Niemand treurt om Berlusconi

De regering van Silvio Berlusconi heeft gisteren haar meerderheid verloren in het Italiaans parlement. Theoretisch kon hij nog aanblijven, want het ging niet om een vertrouwensstemming. Maar de druk om af te treden was te groot geworden, zelfs voor hem. De financiële markten eisten dat Berlusconi opstapte. En hij doet dit nu, zij het na de goedkeuring van het besparingsplan in het parlement.

De politieke dood van Il Cavalieri is al vaak voorspeld. Meer dan 50 vertrouwensstemmingen heeft hij overleefd sedert hij in 2008 weer aan de macht kwam.

Silvio Berlusconi is een kat met negen levens. Geen schandaal was zwaar of vuil genoeg om hem zijn conclusies te doen trekken. Gedoe met vrouwen en jonge meisjes, fiscale fraude, verspilling van belastinggeld, censuur in de media, nepotisme, wetten die hem ongepaste juridische bescherming opleverden: noem iets op wat niet deugt, en Berlusconi had er mee te maken. Waarom een deel van de Italiaanse bevolking in hem bleef geloven en waarom zijn eigen partij hem bleef steunen, is voor een buitenlander een raadsel.

De reden dat Berlusconi vocht als een leeuw voor zijn politiek overleven is duidelijk: zonder ministeriële immuniteit wacht hem een resem processen die hem recht naar de cel kunnen leiden.

Het merkwaardige is nu dat niet de Italiaanse kiezers, rechters of politieke tegenstrevers zijn lot bezegelen, maar internationale beleggers. Net zoals zij de Griekse eerste minister Papandreou hebben naar huis gestuurd, beslisten zij vorige week dat Italië andere politieke leiders nodig heeft. Wie voor de tv-camera’s komt verklaren dat er in Italië geen crisis is “omdat de restaurants en de vliegtuigen nog vol zitten” kan op geen begrip rekenen.

Niemand zal betreuren dat Berlusconi verdwijnt. De Europese politieke leiders zitten al lang te wachten op zijn aftreden. Italië is de derde grootste economie van Europa. Een financiële aanval op dat land zou de eurozone voor onoverkomelijke problemen stellen. Inclusief België. Ons land heeft rust nodig op de internationale beleggingsmarkt. Wij zouden immers wel eens het volgende slachtoffer kunnen zijn.

Door Paul Geudens

Profileringsdrang is nog te groot

Formateur Elio Di Rupo is een sfinx. Hij volgt onverstoorbaar koppig zijn eigen parcours. Terwijl heel het land al weken roept dat het brandt, laste hij zopas nog een vrij weekend in. Zelfs een publieke smeekbede van ontslagnemend eerste minister Yves Leterme om nu echt voort te maken met de begroting kon hem nauwelijks opjagen.

Toch gaat het er nu eerstdaags van komen. Di Rupo kan het onvermijdelijke niet blijven uitstellen. Zijn partijgenote Laurette Onkelinx lijkt dit ook te beseffen. Zij vraagt een budgettair akkoord tegen het einde van de week. Dat is belangrijk om onder de Europese radar te blijven. Zonder nieuwe vertragingen begint vrijdag een conclaaf. Eindelijk.

Waarom geen twee weken eerder? Vanwaar het getreuzel van de formateur? Hij weet toch ook dat het vijf over twaalf is?

Om tactische redenen. Hij vindt dat de zes partijen nog niet klaar zijn voor een ultieme onderhandelingsronde. Het is nog te vroeg, hoe gek dit ook mag klinken. De profileringsdrang is nog steeds veel groter dan de politieke wil om tot een akkoord te komen.

Maandag was het weer goed prijs. Vincent Van Quickenborne joeg de socialisten in de gordijnen met zijn vraag om de index te hervormen. Dat de Open Vld vindt dat dit moet gebeuren is haar goed recht. Waarschijnlijk heeft de partij zelfs gelijk. Maar Alexander De Croo zou die eis beter aan de onderhandelingstafel formuleren in plaats van op de radio. Het resultaat was voorspelbaar: "over ons lijk" zeggen de twee socialistische partijen in koor, daarin gevolgd door het cdH. De sfeer was – weer – verpest.

Met publieke eisen schieten de onderhandelingen geen centimeter op. Men kan zich daarom de vraag stellen waarom Open Vld en MR dat blijven doen? Indien er geen tempo in de formatie zit, dan is dat niet alleen de fout van Elio Di Rupo, maar evenzeer van de liberalen. Eerst was er de oorlogsverklaring aan de gewesten, dan de vraag om een nieuw rapport van de Hoge Raad voor Financiën, en nu wordt de index op de Grote Markt gegooid.

Het is duidelijk dat De Croo en Michel zich willen onderscheiden van hun linkse gesprekpartners. Dat mag. Het spijtige is dat dit na 513 dagen moet gebeuren. Eigenlijk zouden we die fase al lang moeten voorbij zijn.

Paul GEUDENS

Zet Antwerpse Turken en Koerden aan tafel

Had de confrontatie tussen Antwerpse Turken en Koerden van zaterdagavond kunnen worden vermeden? Die vraag valt niet te beantwoorden. Het enige debat dat nog zin heeft, is dat over het optreden van de overheid en over maatregelen voor de toekomst.

Het zal de Antwerpse gemeenteraad in zijn door het VB bijeengeroepen spoedzitting niet lukken om het Turks-Koerdische conflict in het land van herkomst op te lossen. Zolang er in Turkije zelf spanningen zijn, zullen die ook een weerslag hebben op de Antwerpse samenleving. Ook al onderstrepen we duizend keer dat dergelijke spanningen niet in Antwerpen mogen worden geïmporteerd.

We kunnen wél proberen om het conflict te beheersen. Het stadsbestuur voert een beleid waarbij het democratisch recht op betogen hoog in het vaandel staat, maar wel voor elke actie vooraf toestemming moet worden aangevraagd, waarna de politie beoordeelt of er risico’s zijn voor de openbare veiligheid.

Bijna een maand geleden heeft de Unie van Turkse Verenigingen schriftelijk gewaarschuwd voor oplaaiende onrust tussen Turken en Koerden. De reactie was een brief waarin de burgemeester nota nam van de bezorgdheden en nog eens de spelregels uitlegde. Dat was duidelijk niet genoeg om de gemoederen te bedaren. Dinsdag gooiden Koerdische PKK-aanhangers een brandbom in een Turks cultureel centrum in de Van Kerckhovenstraat. De dagen daarna waren er voortdurend - wederzijdse - provocaties, die wel moesten leiden tot een clash zoals die van zaterdag.

Ik denk dat de burgemeester méér had kunnen doen dan alleen maar een brief beantwoorden. Hij had vorige maand bijvoorbeeld weldenkende vertegenwoordigers van de beide partijen bij zich kunnen roepen om samen te onderzoeken welke maatregelen zinvol waren om een escalatie van de spanningen te voorkomen. Voor zover ons bekend is, heeft zo’n gesprek niet plaatsgevonden.

Dat gesprek kan er overigens alsnog komen, het lijkt me in de huidige situatie zelfs onontbeerlijk. Het moet mogelijk zijn om de Antwerpse Koerden en Turken ervan te overtuigen dat er in de stad geen sprake is van de onderdrukking van welk volk ook. Gewelddadige incidenten lossen bijgevolg ook niets op. Kunnen we dat afspreken?

Lex MOOLENAAR

Federale regering is geen voogd

De formatie ligt tot maandag stil.

Ondertussen zijn er natuurlijk wel

enkele werkgroepen aan het cijferen.

Een mens vraagt zich af wat er

na meer dan 500 dagen nog te rekenen valt. <br /> <br />

 

Toegegeven, over de begroting wordt

nog niet zó gek lang gepraat. In de tijd dat

de N-VA er nog bij was al helemaal niet, en

nadien werd er weken alleen maar over het

communautaire onderhandeld. <br /> <br />

 

Maar toch. Iedereen weet al jaren dat er

zware besparingen nodig zijn. Wat heeft de

verschillende koninklijke gezanten belet om

niet onmiddellijk een aantal begrotingsexperts

aan het werk te zetten zodat de impact

van alle mogelijke scenario’s nu netjes op papier

stond? Besturen is vooruitzien, heet het.

Maar niet in België, zo blijkt. <br /> <br />

 

Het enige waar men begrotingsgewijs nu

al een akkoord over heeft, is het streefdoel:

de federale overheid moet volgend jaar

11,3 miljard euro besparen. Het uitgangspunt,

gebaseerd op voorzichtige economische

ramingen, ligt vast. Dat is tenminste al

iets waarover men het eens is. En als signaal

naar de internationale geldmarkten is het

zelfs niet onbelangrijk. <br /> <br />

 

Maar nu mag men niet stilvallen. De doelstellingen

moeten waargemaakt worden. Op

zeer korte termijn. Hoe langer er wordt getreuzeld,

hoe meer de beleggers gaan twijfelen

over de slagkracht en de ware bedoelingen

van de nieuwe regering. <br /> <br />

 

Een paar tanden bijsteken is de boodschap,

en ophouden met leuteren over de inspanning

van “de anderen”, zijnde de gewesten.

De federale onderhandelaars moeten in

hun eigen bord kijken. En als ze dat toch niet

kunnen laten, dat ze dan een voorbeeld nemen

aan Vlaanderen in plaats van er kritiek

op te geven. Als de Vlaamse regering een

kindpremie wil geven, dan is dat háár beslissing.

Zo werkt dat in een federaal land.

De nationale regering is geen voogd van de

Vlaamse regering. Dat is de kiezer. <br /> <br />

 

Die Vlaamse regering heeft overigens, als

enige overheid in dit land, een begroting in

evenwicht. Voor de liberalen een teken dat

ze nog meer inspanningen aankan. Zij willen

Vlaanderen verplichten van overschotten te

boeken zodat het federale niveau wat minder

moet doen. <br /> <br />

 

Dat is de omgekeerde wereld. Wie goed

werkt moet beloond worden, niet bestraft. <br /> <br />

 

Door Paul Geudens <br /> <br />