Standpunt

Groenen doen beste zaak

De groenen zullen er niet bij zijn. Het zat eraan te komen. Alexander De Croo sprak de jongste dagen straffe taal. Hij zou nooit in een regering stappen met acht partijen. Hij hield woord. En hij haalde zijn slag thuis.

Maar Alexander De Croo zei eerder ook dat hij nóóit in een regering zou stappen zonder meerderheid aan Vlaamse kant. Dat doet hij nu toch. Bovendien gaat het om een regering die alleen bevolkt is met partijen die op 10 juni 2010 een pak slaag kregen. Met het veel besproken en zogezegd begrepen ‘signaal van de kiezer’ is dus niets gedaan.

Het is zeer juist dat het land behoefte heeft aan stabiliteit en aan een regering. Maar CD&V, Open Vld en sp.a betalen er wel een zware prijs voor. Ik vraag mij af wat er zou gebeurd zijn wanneer midden juli Wouter Beke en Alexander De Croo de N-VA niet hadden losgelaten. Zou het dan inderdaad tot een fatale clash zijn gekomen? Niemand kan het zeggen. Maar ik ben er niet van overtuigd. Eén ding staat wel vast: door het Vlaams front op te geven hebben Beke en De Croo gedaan waar de Franstaligen al een jaar op aasden: de N-VA buitenwerken.

En de groenen, die stank voor dank kregen, moeten we daar medelijden mee hebben? Ik meen van niet. Zij doen zelfs de beste zaak.

Enerzijds hebben zij een bijdrage geleverd in de ontwarring van de communautaire knopen. Het groene kiespubliek, dat allergisch is voor taalruzies, is daar gevoelig voor. De jongste peiling bewijst dat. De komende jaren kunnen zij voort ‘het slachtoffer’ spelen en hun communautaire volwassenheid verder bewijzen door loyaal mee te werken aan de uitvoering van de staatshervorming.

Anderzijds houden de groenen hun handen vrij op sociaaleconomisch en maatschappelijk gebied.

Er komen moeilijke maatregelen op ons af. De sanering van de begroting wordt de zwaarste naoorlogse operatie. Groen! hoeft daar niet aan mee te doen. De partij kan vanop de tribune comfortabel kritiek spuien zonder zelf haar handen vuil te maken. Idem dito voor kernenergie en een verstrengd migratiebeleid. Laat de sp.a de kastanjes maar uit vuur halen. Mocht ik Bruno Tobback heten, ik zou mij zorgen maken…

Paul GEUDENS

N-VA blijft, Open Vld lacht groen

Minister-president Kris Peeters heeft in het Vlaams parlement gezegd dat de zesde staatshervorming niet strijdig is met het Vlaams regeerakkoord. De N-VA-ministers sloten zich daarbij aan. De N-VA blijft dus in de Vlaamse regering.

Nochtans heeft de partij ernstige bezwaren tegen het akkoord-Di Rupo. Bart De Wever heeft het de voorbije maanden te vuur en te zwaard bestreden. Gisteren bestempelde hij de laatste staatshervorming nog als een historisch gemiste kans die Vlaanderen op termijn zakken vol geld zal kosten.

Dat levert voor de N-VA een moeilijke spreidstand op. Op federaal niveau het communautair akkoord verketteren, op Vlaams niveau het mee uitvoeren, dat zorgt voor hoongelach bij de andere partijen. Maar bij de Open Vld is het een groen lachje. De Vlaamse liberalen hadden gehoopt dat de N-VA uit de Vlaamse regering zou stappen, zodat zij hun plaats konden innemen. Dat zou de zaken vereenvoudigen. Zo zouden er in de federale en de Vlaamse regering dezelfde Vlaamse partijen zetelen: CD&V, sp.a en Open Vld.

Maar dat plezier heeft Bart De Wever aan Alexander De Croo niet gegund. Philippe Muyters en Geert Bourgeois blijven zitten. Een verrassing is dat niet. We hadden het voorspeld. Wie de N-VA uit de Vlaamse regering wil, zal ze manu militari moeten buitendragen. Bart De Wever wil niet de naam krijgen een eeuwige wegloper te zijn.

Bovendien beseft hij dat er met verzet-totdedood tegen het communautair akkoord weinig te winnen is. Veel gewone stervelingen zijn tevreden dat het Vlaams-Waals gehakketak gedaan is. Ook al is het dan geen goed akkoord voor Vlaanderen. Het is te ingewikkeld om uit te leggen, en de negatieve gevolgen zullen pas over 15 jaar zichtbaar worden. Daar win je nú geen verkiezingen mee.

De N-VA verandert het geweer van schouder en zal, als uitgesproken anti-belastingpartij, de komende weken haar protest op de uitkomst van de sociaaleconomische onderhandelingen richten. Een aanslag op de portemonnee, dat begrijpen de mensen wél. Bovendien kan de strijd beter op federaal niveau gevoerd worden. Daar zit de N-VA in de oppositie. Dat is duidelijker.

Paul GEUDENS

Toekomstige conflictstof

Elio Di Rupo heeft gisteren het communautair akkoord vrijgegeven dat hij de voorbije vijftig dagen heeft onderhandeld. Grote verrassingen staan daar op het eerste gezicht niet meer in. Al moeten we voorzichtig blijven. De kleine lettertjes zijn vaak het gevaarlijkst. Er kunnen ook geheime bijlages zijn. Het eerste politiek akkoord zónder verborgen afspraken moet in België nog geboren worden.

De formateur en zijn acht mede-onderhandelaars stelden het 70 pagina’s tellend document dinsdag voor als een historische staatshervorming. De grootste ooit. Zowel wat betreft de middelen als de bevoegdheden die worden overgedragen naar de deelstaten. Om van de onmogelijk gewaande splitsing van B-H-V nog te zwijgen.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het inderdaad een omvangrijk werk is. Maar een Copernicaanse omwenteling zoals ministerpresident Kris Peeters vroeg, is het niét. De Vlaamse kiezer, die vorig jaar heel duidelijk voor echte verandering heeft gestemd, blijft ook op zijn honger zitten. Dit is geen revolutie, hoogstens een voorzichtige evolutie. De vraag van de Franstaligen naar de status quo – on est demandeur de rien – zit er overal duidelijk zichtbaar in.

Eigenlijk is het half werk. Het voornaamste bezwaar tegen deze laatste etappe in de staatshervorming is dan ook dat ze de zaken niet vereenvoudigt maar integendeel ingewikkelder maakt. Veel, vooral sociaaleconomische bevoegdheden worden maar half overgedragen naar de regio’s. Het arbeidsmarktbeleid en de sociale zekerheid zijn daar uitgesproken voorbeelden van. En Brussel is ronduit een ramp. Dit is allemaal toekomstige conflictstof.

Deze zesde staatshervorming zal niet de laatste zijn. Dat staat nu al vast. Terwijl, dacht ik, het juist de bedoeling was om het land nu een paar decennia rust te geven. Zodat we ons de komende jaren kunnen concentreren op het sociaaleconomische, met deelstaten die elk een specifiek beleid kunnen Voeren.

Zover zijn we nog niet. Het valt ook te bezien of de uitgangspunten waarop de nieuwe financieringswet is gebaseerd, niet overdreven optimistisch zijn. Is dat het geval, dan stort de hele constructie als een kaartenhuisje in elkaar.

Paul GEUDENS

De verzekeraar die uw toekomst hypothekeert

Met de implosie van Dexia is ons land weer een financiële groep van enige omvang kwijt. Alleen KBC telt nu nog mee op het hoogste niveau. Al kan je er ook verzekeraar Ageas nog bijrekenen.

Of toch niet. We hebben er wellicht een verzekeraar van wereldformaat bijgekregen. De Belgische staat speelt immers verzekeraar voor bijna iedereen.

Een kleine greep: de Belgische staat stelt zich garant voor de leningen die Royal Park Investments - de vennootschap die de erfenis van het vroegere Fortis beheert - afsluit. De federale overheid stelt zich garant voor de verliezen die KBC op zijn obligatieportefeuille loopt indien die boven een bepaald plafond uitstijgen. En nu stelt de federale overheid zich garant voor 60,5% van de 90 miljard euro die de restbank van Dexia aan leningen met staatsgarantie mag afsluiten.

En daar stopt het niet. De federale regering stelt zich garant voor de tegoeden van de spaarders tot 100.000 euro indien een Belgische bank over de kop gaat. En nog: de federale regering stelt zich garant voor de tegoeden die de spaarders hebben in tak21-spaarverzekeringen.

En binnenkort: de federale regering stelt zich borg voor het kapitaal van de 700.000 coöperanten van Arco.

En vergeet niet: de federale regering heeft ook al pensioenkassen overgenomen. Nu de lusten, de lasten zijn voor later.

Maar de federale regering heeft geen monopolie. Ook de Vlaamse regering kent er iets van. Zij stelde zich onder meer borg voor Volvo en voor de Gemeentelijke Holding.

Een goede zaak, zou minister van Financien Didier Reynders bazelen. Want de begroting vaart er wel bij. “We halen er inkomsten uit.” Alleen al Royal Park betaalde vorig jaar 32 miljoen euro aan verzekeringspremies. En ook de garanties op het spaargeld zijn goed voor tientallen miljoenen inkomsten.

Maar dit alles verbergt een enorm risico. Kijk maar naar Ierland. Daar werd aanvankelijk de goedkoopste reddingsoperatie voor de banksector opgezet. Gewoon door garanties te geven. Tot ze werden opgevraagd. Dan werd Ierland meteen het lelijke eendje.

We spelen een bijzonder gevaarlijk spel. Het enige wat we zeker weten: er ligt een zware hypotheek op onze kinderen.

Door Johan Van Geyte

Maatschappelijk onverantwoord ondernemen

De bankenwereld ziet er vandaag anders uit. De Belgisch-Franse bankgroep Dexia heeft een plaatsje gekregen in de geschiedenisboeken.

Er dient alleen nog tijd gemaakt voor de verdeling van de erfenis. De grote lijnen staan op papier, maar een aantal aspecten moet nog worden uitgeklaard. Al dreigt dat nog moeilijk te worden.

De Vlaamse, Waalse en Brusselse regeringen willen hun minderwaardige aandelen in het beursgenoteerde Dexia omruilen voor titels van de goede Dexia Bank België. En ze eisen oplossingen voor de Gemeentelijke Holding, Arco en Ethias.

Voor de grote Belgische aandeelhouders van Dexia zou een uitzondering gemaakt moeten worden. Als het fout loopt, moet de Belgische belastingbetaler opdraaien. Voor de kleine belegger geldt dat blijkbaar niet.

In een markteconomie heerst vrijheid van ondernemingen. Dat geeft iedereen de kans deel te nemen aan het economische leven. Maar het geeft ook een verantwoordelijkheid. Wie aandelen koopt, weet ook dat hij zijn geld kwijt kan zijn bij een mislukking.

Blijkbaar aanvaardt niet iedereen deze principes. Des te erger is dat het gaat om groepen die zitting hadden in de raad van bestuur van Dexia. Ze zijn mee verantwoordelijk voor het debacle, werden er nog goed voor betaald en schuiven als het fout loopt de rekening door naar de belastingbetaler. Hoe meer maatschappelijk onverantwoord kan dit zijn?

Wat zou de christelijke vakbond nu vinden van het bevriende Arco? Komt er een salvo over deelname aan wanbeleid en de gevolgen voor duizenden werknemers en miljoenen klanten? En voor het aanzwellen van de staatsschuld?

En wat met de Gemeentelijke Holding. Die beloofde 13% opbrengst aan de gemeentebesturen die vers geld inbrachten om extra aandelen Dexia te kopen. Iets wat het merendeel van onze lokale vooruitziende politici nog geloofde ook.

Waarom zouden zij een betere behandeling verdienen? Ze hebben de kans gehad aan de bestuurstafel en hebben daar gefaald. Daar hoeven ze geen prijs voor. Tenzij die van de onbekwaamheid. En daar komt die van de onverantwoordelijkheid bovenop.

Het enige begrip kan er zijn voor werknemers en klanten. Hun job of spaargeld staat op het spel. Voor hen verdient deze bank een redding.

Door Johan Van Geyte

Financieel centrum Brussel is uitgesteld

Dexia bestaat niet meer. Het fiere huis van weleer, dat wou uitgroeien tot een wereldspeler voor de kredietverlening aan gemeenten en provincies, wordt nu appartement per appartement verkocht. Niet uit vrije wil, maar gedwongen. De bank staat in de feiten onder curatele van de overheid.

De gelijkenissen met de instorting van Fortis zijn opmerkelijk. Beide hadden een te grote expansiepolitiek gevoerd. Beide groepen waren voor de financiering van hun activiteiten afhankelijk van leningen van andere banken. Beide werden verlamd door strubbelingen in de directie en de raad van bestuur. Bij Fortis ging het om een strijd België - Nederland, bij Dexia om een gevecht België -Frankrijk. En beide kregen te maken met zeer ongeruste klanten. Voor Dexia kwam daar nog eens de invloed van de politiek bovenop.

De opdeling van Dexia is dan ook een gevolg van fouten op bestuursniveau.

Toch moet dit niet leiden tot leedvermaak. De teloorgang van de financiële groep is slecht nieuws voor Brussel als financieel centrum. Nu schiet alleen nog KBC, waar alle aandeelhouders en de directie wel gingen voor een gemeenschappelijk project, over als grote Belgische instelling. Fortis Bank ging eerder al op in het Franse BNP Paribas. En de Bank Brussel Lambert werd een onderdeel van ING. De beslissingscentra verhuisden naar Parijs en Amsterdam.

Dat heeft gevolgen voor de tewerkstelling. Vooreerst voor de hoofdkantoorfunctie. Kijk naar Dexia. Daar was voor de coördinatie van de verschillende onderdelen van de groep liefst vierhonderd man in de weer op het Brusselse hoofdkantoor. Bovendien vind je daar ook de hogere en beter betaalde functies het meest. En hoe groter de bank, hoe meer interessante jobs.

En minimaliseer zeker de afgeleide tewerkstelling niet. Rond hoofdkantoren van banken vestigen zich heel wat dienstverleners. Vaak met werknemers op hoog niveau.

Intussen is het hopen op een snelle doorstart van Dexia Bank België op een solide basis. Want alleen dat kan de onzekerheid bij de spaarders wegnemen. Dexia is immers de bank van de man in de straat. En die hoort niet wakker te liggen van het gerommel boven zijn hoofd.

Door Johan Van Geyte

Tweede splitsing B-H-V niet zonder risico's

Met de splitsing van het gerechtelijk arrondissement Brussel- Halle-Vilvoorde hebben Elio Di Rupo en de acht formatiepartijen opnieuw een lastige hindernis genomen op het pad naar een globaal communautair akkoord. De zware problemen met Dexia en de financiële gevolgen voor de begroting hebben de onderhandelaars ongetwijfeld aangespoord om meer vaart te maken.

De piste om de splitsing van de onderhandelingstafel te halen en door te schuiven naar de fundamentele hervorming van justitie heeft het niet gehaald, maar het bereikte compromis zal alweer geen schoonheidsprijs in ontvangst mogen nemen. Toch zijn de onderhandelaars uitermate tevreden over het resultaat. Alle partijen schermen met het argument dat de overeenkomst de efficiëntie van justitie zal doen toenemen en de achterstand bij de rechtbanken zal doen afnemen, dat niemands rechten geweld wordt aangedaan en dat voor Halle-Vilvoorde nu eindelijk een gepast vervolgingsbeleid kan worden uitgetekend.

Voor de Vlaamse oppositie, de N-VA op kop, is het zonder meer duidelijk dat het akkoord nieuwe faciliteiten invoert in héél België. Wat voor Franstaligen geldt in Vlaanderen, geldt volgens de nieuwe regeling eveneens voor Vlamingen in Wallonië.

We zien echter weinig of geen Vlamingen in Wallonië een verwijzing naar een Nederlandstalige rechtbank vragen, en wel omdat zij zich allang hebben aangepast aan het taalgebied waarin ze zich hebben gevestigd. Zoals prominente Walen als de Onkelinxen, de Van Cau’s en de Coolsen aantonen. Overigens: is deze regeling geen schending van het principe van de eentaligheid van de taalgebieden, Brussel uitgezonderd?

Er zitten bovendien nog onduidelijkheden in het compromis. Stel dat de huurwetgeving wordt geregionaliseerd en dus verschilt in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Op welke basis kan een Franstalige rechter dan oordelen over een huurconflict tussen twee Franstaligen in Oostende die hun zaak hebben laten verwijzen naar een Franstalige rechtbank in pakweg Bergen? Het valt niet uit te sluiten dat het nieuwe systeem in de toekomst behoorlijk ernstige problemen oproept.

Door Dirk Castrel

Niet alle sprookjehuwelijken lopen goed af

Het huwelijk tussen Jefke en Marianne is ten einde. Jefke was de mascotte van het Gemeentekrediet, Marianne die van Crédit Local de France. Na zestien jaar staan ze voor een echtscheiding. Over de verdeling van de lusten en de lasten zal nog hevig gedebatteerd worden.

Het was in 1996 nochtans gestart als een droomhuwelijk. Beide banken waren als geen ander gespecialiseerd in het verstrekken van kredieten aan gemeenten en provincies. En terwijl het Gemeentekrediet in België via zijn kantorennetwerk meer geld inzamelde dan het nodig had om de lokale besturen te voorzien van middelen, had Crédit Local een tekort. De Franse bank had geen eigen netwerk en was dus aangewezen op andere banken voor zijn financiering. Een huwelijk bood voor beide een oplossing.

Toch is het fout gelopen. Een overhaaste expansie zadelde het bedrijf onder meer in Israël en Nederland met probleemdochters op. En vervolgens werd slecht geïnvesteerd in Amerikaanse woonleningen en Griekse staatsobligaties.

Voor de spaarders zal de afwikkeling nog meevallen. Niemand wil een faillissement van een bank als Dexia.

De grootste schade is voor de aandeelhouders, de belastingbetaler en het personeel.

Al moeten we met de grootste aandeelhouders weinig medelijden hebben. Als de Gemeentelijke Holding, Arco en Ethias door het avontuur met Dexia zelf in de rats zitten, hebben ze dat vooral aan zichzelf te danken.

Welk voordeel heeft een coöperatieve van de christelijke arbeidersbeweging om een van de grote aandeelhouders te zijn van een bank met wereldwijde activiteiten en investeringen in complexe financiële producten en voor die bank ongeremd promotie te maken in het vakblad van de vakbond? En welk voordeel hebben gemeentebesturen aan een dergelijke bank?

Hebben de bestuurders zich te veel in de watten laten leggen op hun reisjes naar het buitenland of werden ze in slaap gewiegd door de dividenden uit de beginperiode?

Hopelijk wordt nu snel een goede oplossing gevonden voor het afgeslankte Belgische deel van Dexia. Want het belangrijkste actief van de bank - het vertrouwen van iedereen - moet worden teruggewonnen.

Door Johan Van Geyte

Zware storm raast over financiële landschap

Het lijkt er wel op alsof de internationale financiële crisis aan België voorbijgaat. De Brusselse Wetstraat laat zich niets gelegen aan de dreigende problemen waarmee de Belgische banken geconfronteerd worden. Formateur Elio Di Rupo draait intussen al wekenlang communautaire rondjes in een wanhopige poging om weg te geraken uit het moeras.

Ondertussen raast een verwoestende storm door het internationale financiële landschap. In tegenstelling tot de vorige crisis van 2008 lijkt er geen enkele Belg wakker van te liggen. KBC moet alle hens aan dek roepen om de boot onder controle te houden. BNP Paribas en Fortis proberen een nieuwe schipbreuk te vermijden en Dexia stevent recht op de klippen af. De politici in de Brusselse Wetstraat bijten intussen hun tanden stuk op de eeuwige hardnekkige communautaire tegenstellingen. Alsof ze nog alle tijd hebben om de dingen weer onder controle te krijgen.

Op de financiële markten tikt de tijdbom echter ongenadig voort. De koers van het Dexia-aandeel kreeg gisteren opnieuw een tik en ging met 10% naar beneden. De beleggers lijken niet meer te geloven in de overlevingskansen van de bank.

De financier van de Belgische gemeenten zit met structurele problemen opgezadeld. De kapitaalbasis van het vroegere Gemeentekrediet is zwaar ondermijnd. Het engagement van de Frans-Belgische bank in onder meer Griekenland en de zwakke Europese landen weegt op de solvabiliteit van de groep. De Fransen werken discreet achter de schermen een reddingsplan uit waarbij de Belgen kennelijk alleen maar de tweede viool mogen spelen.

Het is wachten op een ingrijpend Europees initiatief. Vandaag ziet iedereen in dat het Europees noodfonds met 440 miljard euro onvoldoende middelen heeft om de problemen onder controle te krijgen. Indien het fonds morgen ook nog eens de wankele kapitaalbasis van de Europese banken moet versterken, is er zelfs 2.000 miljard euro nodig.

Alleen moeten alle Europese leiders daarvan nog worden overtuigd. Een muntunie kan niet werken zonder stevige economische onderbouw. De Europese architecten lijken dat echter nog altijd niet te geloven.

Marc BALDUYCK

Stop met die surrealistische discussies!

Over twee weken moet België zijn begroting van 2012 indienen bij Europa. Ik denk dat ik niet de enige ben die zich daar zorgen over maakt. Om twee redenen. Een. Halen we het?

Twee weken is kort dag om 7 miljard euro te vinden. Temeer omdat formateur Di Rupo nog steeds niet kan beginnen aan de begrotingsbesprekingen. Eerst moet het gerechtelijk arrondissement B-H-V nog gesplitst worden.

We gaan het dus binnenkort meemaken dat er langer wordt onderhandeld over de taalaanhorigheid van een paar rechters dan over 7 miljard euro. Dit moet België zijn…

Hoe is het in godsnaam mogelijk dat de Franstaligen daar zo’n spel van maken? Is het niet de normaalste zaak van de wereld dat in Vlaanderen de rechters Nederlands praten? Wil Charles Michel misschien terug naar het ancien regime? Vlaanderen vraagt in Nijvel of Waver toch ook geen Nederlandstalige magistraten?

Laat formateur Di Rupo dus maar vlug komaf maken met deze surrealistische discussie zodat hij zich kan bezighouden met de “echte problemen van de mensen”.

Ik vrees dat een paar partijen nog steeds niet goed beseffen dat we onder Europese voogdij staan. Met knip- en plakwerk, zoals dat jaren het geval is geweest, moeten we bij de Europese Commissie niet meer afkomen. Indien België de doelstellingen niet haalt en de noodzakelijke hervormingen niet doorvoert, dan zal Europa het in onze plaats doen. Met nog een paar fikse boetes er bovenop.

Twee. Hoe halen we het? “Laat ons aan tafel gaan zitten zonder taboes”, zei Paul Magnette (PS) gisteren op de RTBF. Nadat hij zélf enkele oekazes had gedecreteerd. Zo mag er voor de Franstalige socialisten niet aan de index of aan de pensioenleeftijd geraakt worden. En de werkloosheid en ziekteverzekering zijn ook heilige koeien.

Met wellicht acht partijen in een regering, waarvan er vijf uitgesproken links zijn, vrees ik dat het de bedoeling is om het gat vooral met lastenverhogingen dicht te rijden. Laat ons hopen dat Europa daar een stokje voor steekt. We zijn al wereldkampioen van de taksen. Dat volstaat.

Door Paul Geudens