Standpunt

Schadevergoeding stuit tegen de borst

In plaats van een veroordeling voor gesjoemel met subsidies en belastingen krijgt Roger De Clerck een schadevergoeding van de Belgische staat. Zijn rechten van verdediging zijn geschonden. De rechtszaak die tegen hem was aangespannen heeft te lang geduurd.

Dat laatste kan niet worden ontkend en is ook de Europese rechter niet ontgaan. Het eerste onderzoek in de zaak-Beaulieu dateert van 1990. Vandaag zijn we 21 jaar later, en er is nóg geen uitspraak.

We kunnen Boer Clerck dus geen ongelijk geven als hij een geding aanspant tegen de Belgische staat. Ware het niet dat zijn advocaten zelf alles hebben gedaan om de zaken te vertragen.

Maar dan nog. De hoofdschuldige voor deze processie van Echternach is de Belgische staat. Hij investeert te weinig in financiële experts bij de parketten. Nochtans verdienen zij hun wedde dubbel en dik terug. Maar om een of andere reden houdt minister van Financiën Didier Reynders dat tegen.

Ook de Belgische justitie heeft gefaald. Hoe is het uit te leggen dat een rechter in de zaak-De Clerck een vol jaar nodig heeft om te antwoorden op de vraag of het hele dossier – ondertussen meer dan 300.000 pagina’s dik – mag worden vertaald in het West-Aramees? We zweren het u, dit is echt gebeurd...

Zoals het ook gebeurde dat een van de betrokkenen in het dossier werd benoemd als plaatsvervangend vrederechter, waardoor de zaak diende te verhuizen naar het Hof van Beroep. Kon die benoeming niet wachten? En zo zijn er nog wel een paar onbegrijpelijke zaken gebeurd.

Ondertussen is Boer Clerck nog steeds niet veroordeeld. Of vrijgesproken. We mogen niet zeggen dat hij gesjoemeld heeft met 400 miljoen euro overheidsgeld. Al zijn de vermoedens zwaar. Waarom zou het gerecht al die tijd, geld en mensen in een zaak hebben gestoken als er geen ernstige aanwijzingen van schuld zijn?

Daarom stuit de uitspraak van de rechtbank van Kortrijk over de schadevergoeding zo tegen de borst. Juridisch zal het allemaal wel in orde zijn. Maar rechtvaardig? Neen. De belastingbetaler heeft het recht om te weten of Boer Clerck gefraudeerd heeft of niet. Zo ja, dan moet hij gestraft worden. En dat mag nooit, nóóit twintig jaar duren.

Door Paul Geudens

Moeilijk besturen met achtkoppig monster

Volgende week moet Elio Di Rupo kiezen met welke partijen hij een regering vormt. Wordt het een zesof een achtkoppig monster?

“Kies jij de partijen aan Franstalige kant, ik zal hetzelfde doen aan Vlaamse zijde”, was ooit een voorstel van Bart De Wever aan Elio Di Rupo. Dat klonk logisch. Ze waren de twee winnaars van de verkiezingen en – op één zetel na – ook even groot in de Kamer.

Ondertussen is er veel veranderd. Bart De Wever ijverde ervoor en verkreeg dat de liberalen mochten meedoen aan de formatiegesprekken, maar hij ligt er ondertussen zelf uit. Dat heeft tot gevolg dat het soortelijk gewicht van formateur Di Rupo flink is aangegroeid. Hij is heer en meester van het spel.

Maakt de vraag van Open Vld – in stilte gesteund door CD&V – om Groen! en Ecolo niet op te nemen in de regering, veel kans? Twijfelachtig. Herinner u de scherpe uitval van Laurette Onkelinx naar Alexander De Croo en Wouter Beke verleden week. Die kwam er niet ‘zomaar’.

Vanuit politiek oogpunt zijn er trouwens meer redenen om de ecologische partijen wél mee te nemen dan niét.

De akkoorden over de staatshervorming vragen nog maandenlange nazorg. Met de groenen in de oppositie wordt dat moeilijk.

Tactisch gesproken is het voor de PS ook veel interessanter dat Ecolo mee in de regering stapt. Zo schermt zij haar linkerflank af.

Elio Di Rupo is geen masochist. Om de begroting op orde te krijgen, zullen er maatregelen moeten genomen worden die de gewone mensen treffen. Met Ecolo in de oppositie zouden PS en cdH als linkse partijen in een schietkraam terechtkomen.

Een redenering die trouwens ook opgaat aan Nederlandstalige kant. Bruno Tobback heeft zijn enige concurrent op links ook liever binnen de regering dan erbuiten.

Ten slotte is er nog een democratische overweging. CD&V, Open Vld en sp.a hebben samen slechts 43 van de 88 Nederlandstalige zetels in de Kamer. Ze zouden dus regeren tegen een meerderheid van de Vlaamse kiezer in. Durven zij dat aan?

Met acht partijen overeenkomen in een regering is niet gemakkelijk. Coherent, efficiënt bestuur kan je daar nauwelijks van verwachten. Maar is dat belangrijk in België? De vraag stellen is ze beantwoorden.

Door Paul Geudens

Het is verdacht stil in Franstalig België

In politiek Franstalig België is alles peis en vree. Op het feest van de Federatie Wallonië-Brussel was gisteren een oorverdovende “oef” te horen. Iedereen was er opgetogen over het akkoord rond de nieuwe financieringswet. Het had er veel weg van een overwinningsfeestje.

Je zou dat kunnen wijten aan het feit dat er in Franstalig België, op het piepkleine FDF na, geen oppositie meer is. Alle partijen zitten mee aan tafel bij formateur Elio Di Rupo.

Van wie zou de kritiek dan moeten komen? Onkelinx, Milquet, Michel en Javaux gaan toch niet protesteren tegen iets wat ze zélf in elkaar hebben geknutseld.

Neen. Dat is juist. Maar met de splitsing van B-H-V was dat ook zo. En toen waren er wél veel bedenkingen in Brussel en ten zuiden van de taalgrens. De toegevingen werden openlijk opgebiecht. Om ze aanvaardbaar te maken werd een perspectief op lange termijn geschetst. Zo zei Louis Michel dat het in de sterren geschreven stond dat de zes faciliteitengemeenten “later” bij Brussel zouden komen.

Met de financieringswet is dat niet het geval. Je moet in de Franstalige pers verduiveld goed zoeken om een wanklank te vinden. Het moet dus zijn dat dit akkoord de Franstaligen echt aanstaat.

En dat is merkwaardig. Meer dan een jaar hebben alle francofone partijen getoeterd, Elio Di Rupo op kop, dat de nieuwe financieringswet Wallonië zou verarmen. Ze hadden een heilige schrik om aan de onderhandelingen te beginnen, overtuigd als ze er van waren dat het rijke Vlaanderen het arme Wallonië aan zijn lot zou overlaten. Dat is een van de voornaamste redenen waarom de gesprekken zo lang hebben geduurd.

En nu hoor je daar niets meer van. Zeer merkwaardig, maar vanuit Vlaams standpunt ook verontrustend.

Zou het doemdenken van de N-VA dan toch gerechtvaardigd zijn? Zou het kunnen kloppen dat Vlaanderen in 2030 met een kater van 2,5 miljard euro blijft zitten?

Zolang de teksten van het akkoord niet worden vrijgegeven, zal de onzekerheid blijven duren. Pas wanneer alle details bekend en onderzocht zijn door onafhankelijke experten, zullen we juist weten hoe de vork aan de steel zit. Maar ondertussen houden we ons hart vast…

Door Paul Geudens

N-VA zal regering niet vrijwillig verlaten

De Septemberverklaring van minister- president Kris Peeters had dit jaar een pikant kantje. Hoe zou hij reageren op de commotie rond de nieuwe financieringswet?

Drie van de twee partijen die in de Vlaamse regering zitten – CD&V en sp.a – hebben vorige week met de Franstaligen een akkoord gesloten over een nieuwe verdeling van de middelen tussen de federale staat, de gewesten en de gemeenschappen, en Brussel. De N-VA was daar niet bij. Bart Dewever besliste in juli immers uit de onderhandelingen te stappen.

Het spreekt vanzelf dat dit fricties geeft. CD&V en sp.a verdedigen het communautair akkoord van Elio Di Rupo hartstochtelijk, de N-VA maakt er brandhout van. Bart De Wever had gisteren scherpe woorden over voor de Vlaamse onderhandelaars. Hij noemde hun werk “op drijfzand gebouwde volksverlakkerij”.

Dat is natuurlijk niet bevorderlijk voor de sfeer in de Vlaamse regering. En moeilijk voor de minister-president die moet zorgen dat zijn ploeg blijft draaien.

Gisteren danste Kris Peeters in een wijde boog om de hete brij heen. Het was nog te vroeg voor een definitief oordeel, zei Peeters. Waarmee hij nog geen officiële mening namens de Vlaams regering formuleerde.

Peeters kan dat natuurlijk niet blijven uitstellen. Er komt een moment waarop hij stelling moét innemen: pro of contra de nieuwe financieringswet en de overdracht van nieuwe bevoegdheden naar de deelstaten.

Op dat ogenblik moet ook de N-VA haar positie bepalen. Beschouwt zij een federaal akkoord dat haar niet aanstaat, als een voldoende grond om uit de Vlaamse regering te stappen? Of maakt zij een strikte scheiding tussen die twee politieke niveaus en blijven Philippe Muyters en Geert Bourgeois loyale Vlaamse ministers?

Ik denk dat de N-VA voor een derde weg zal kiezen. Bart De Wever zal nooit uit zichzelf uit de Vlaamse regering stappen. Dan krijgt hij – opnieuw – het verwijt dat hij vrijwillig aan de kant gaat staan. Die fout gaat hij geen tweede keer maken. Maar de N-VA kan door interne obstructie de werking van de Vlaamse regering wel dusdanig verlammen dat CD&V en sp.a haar eruit zetten.

In de perceptie van de burger – de kiezer – scheelt dat een slok op een borrel.

Door Paul Geudens

Vlaamse regering krijgt het moeilijk

Met de financieringswet heeft heeft formateur Elio Di Rupo een derde deelakkoord op zak. Dat is op zich al een krachttoer. Enkele weken geleden leek het erop dat we nooit een nieuwe regering zouden krijgen. Iedereen maakte zich op voor een regering-Leterme III.

Nu zijn we goed op weg voor Di Rupo I. Enkele factoren hebben die omslag beïnvloed.

Bij de acht partijen is er natuurlijk de sterke wil om een regering zónder de N-VA te maken. Bart De Wever is het cement tussen CD&V, Open Vld, sp.a, Groen!, PS, cdH, MR en Ecolo. Zoals de CVP dat in 1999 was voor de paarsgroene regering. Dit wordt een anti-N-VA-kabinet.

Er was ook het vertrek van Yves Leterme naar de OESO. Hij dwarsboomde de plannen om zijn regering te upgraden. En ten slotte is natuurlijk de druk van de markten. De financieel-economische situatie wordt met de dag onzekerder. Een land zonder regering is dan dubbel kwetsbaar.

Dat Di Rupo I er komt, kunnen we nu wel met quasi-zekerheid zeggen. Elk van de acht partijen heeft zich de afgelopen maanden in mindere of meerdere mate verbrand. Waardoor ze in een fuik zitten waaruit geen ontsnappen meer mogelijk is. Het is nu van moétens. Ook al komen er nog moeilijke gesprekken over maatschappelijke (migratie) en sociaaleconomische (begroting) thema’s.

Wat moeten we ondertussen denken van het zaterdagmorgen bereikte akkoord over de financieringswet? Een definitief oordeel mag u van ons niet verwachten. Om alle gevolgen te doorgronden, moet je ongeveer 35 universitaire titels hebben.

Slechts een paar specialisten weten werkelijk waar het over gaat. Bovendien kennen we nog lang niet alle details. Ten slotte zal de nieuwe financieringswet pas op langere termijn volle uitwerking hebben.

Dat wordt wellicht ook het drama van de N-VA. Bart De Wever mag op alle mogelijke manieren proberen te bewijzen dat de nieuwe financieringswet een ramp is voor Vlaanderen, pas over enkele jaren zal blijken of hij gelijk heeft of niet. De vraag van vandáág is of de vijandige houding tussen CD&V en N-VA een verdere samenwerking in de Vlaamse regering mogelijk maakt. Ik vrees dat het moeilijk zal worden.

Door Paul Geudens

Brussel is en blijft een ramp

Wie gisterenmorgen met de auto naar Brussel moest, kwam in de hel terecht. Ik deed twee uur over minder dan vijf kilometer. Met dank aan de straatvegers, die vuurtjestook speelden op de kleine ring. Politieagenten zagen we niet, tenzij om chauffeurs te bekeuren die zich even op de pechstrook waagden. Voor de rest: trek uw plan.

Een en ander was een gevolg van het tweede deelakkoordje dat formateur Elio Di Rupo woensdagvoormiddag bij de onderhandelaars afdwong. De acht partijen trachtten het achteraf te verkopen als een eerste belangrijke stap in een grondige hervorming van het Hoofdstedelijk Gewest.

Zij dwalen. In het tempo dat ze deze week hebben ingezet, duurt het nog tot 2111 vooraleer Brussel een fatsoenlijk, efficiënt bestuur krijgt.

Overigens heeft minister-president Charles Picqué de mensen van de reinigingsdienst gisteren beloofd dat geen enkele hervorming wordt doorgevoerd zonder overleg met hen… Vergeet het dus maar. Dat plannetje is niet meer dan een schaamlapje om voor de hoofdstad meer geld af te troggelen.

Brussel is een ramp. Het wil een moderne wereldstad zijn, een open venster op de wereld, maar de 19 gemeenten die samen het Hoofdstedelijk Gewest uitmaken, worden beheerd op een feodale wijze. Het is een verzameling van baronieën en vazallen met eigen wetten en gebruiken. Als we de Brusselse verkozen instellingen samentellen, komen we aan 900 politieke mandatarissen die allemaal vasthouden aan hun macht, hun status en hun portemonnee. En vaak nog schatplichtig zijn aan elkaar ook.

Ons kent ons in Brussel. Over de taalgroepen heen. Vlaamse Brusselaars zijn even hardleers en behoudsgezind als de Franstaligen. Brusselse politici denken maar één zaak: hoe kan ik minister worden met 1000 voorkeurstemmen? Dat het in een regering is die elders in de wereld hoogstens het aanzien heeft van een schepencollege, doet er niet toe…

Zo komen we er natuurlijk nooit. De enige manier om van Brussel een moderne, zuinig bestuurde regio te maken, is een diplomatieke conferentie tussen Vlaamse en Waalse politici. Zónder Brusselaars.

Door Paul Geudens

N-VA versterkt zich voor slag om Antwerpen

Gisteravond laat ging dan eindelijk de kogel door de kerk: na een jaar van onduidelijkheid is onafhankelijk schepen Ludo Van Campenhout (voorheen Open Vld) officieel volwaardig lid én mandataris van de N-VA. De beslissing is genomen na een sollicitatieprocedure die behoorlijk zeldzaam moet zijn, want de N-VA-top heeft ongeveer vijftien lange inhoudelijke gesprekken nodig gehad om uit te zoeken of Van Campenhout wel op de juiste golflengte zat. Ja, luidt de conclusie aan het eind van de koninginnenrit en op de top van de Galibier.

Wat betekent dit nu precies voor het bestuur van Antwerpen? Op korte termijn wordt het evenwicht binnen de coalitie verstoord. De sp.a van Patrick Janssens blijft weliswaar de Grote Broer, maar het kartel CD&V/N-VA gaat van twee naar drie schepenen en verhoogt dus zijn gewicht met de belangrijke bevoegdheden van Van Campenhout. Open Vld daarentegen wordt met één schepen het kleine zusje in het stadsbestuur.

De liberalen kunnen nu met alles gaan gooien, eisen dat Van Campenhout zijn bevoegdheden inlevert en dreigen met het opstappen uit de meerderheid. Dat hebben ze vorig jaar ook al eens gedaan naar aanleiding van het compromis over Oosterweel, maar die actie bleek een stuk slecht theater, want een week later stapte Open Vld opnieuw in de meerderheid onder het doorzichtige voorwendsel dat zij Antwerpen hadden gered. Het zou onvoorstelbaar dom zijn om die deurenkomedie nog eens op te voeren.

De andere partners binnen de meerderheid hebben weinig problemen met de zet van de N-VA en Van Campenhout. Sp.a en CD&V willen vooral nog een aantal maanden collegiaal blijven besturen, en dat kan ook nu de onafhankelijke schepen opnieuw een partijpet heeft opgezet.

Op langere termijn - de verkiezingen van oktober 2012 - heeft de N-VA zich versterkt met een politicus met bestuurservaring en veel ideeën. Maar het is wel de vraag of de vrijbuiter Van Campenhout thuishoort in het strakke keurslijf van de N-VA-partijdiscipline. Hoe dan ook, als lijstduwer kan Van Campenhout zich volgend jaar via zijn voorkeurstemmen opnieuw in het college werken. Hij moet zijn postje dus zelf verdienen. Is dat geen slimme deal van De Wever & co?

Door Lex Moolenaar

Rechter laat zich manipuleren door Ronald Janssen

Ronald Janssen wil niet dat er foto’s of zelfs maar tekeningen van hem worden gemaakt tijdens het assisenproces in Tongeren. De voorzitter van het hof is ingegaan op zijn eis. Alleen mensen die fysiek aanwezig zijn in de rechtszaal zullen zich dus een idee kunnen vormen van deze psychopaat die minstens drie jonge mensen vermoordde.

Ik vind dat moeilijk te begrijpen.

Voor de ergste misdrijven – in juridische taal misdaden geheten – heeft het Belgisch rechtssysteem gekozen voor assisenprocessen met een volksjury. De redenering achter deze keuze is dat de zwaarste straffen best worden uitgesproken door vertegenwoordigers van de samenleving, door medemensen die op gelijke hoogte staan van de beschuldigde. Dat verhoogt de kans op een eerlijke uitspraak.

Maar dan moeten we deze ‘volkse’ redenering ook durven doortrekken en ervoor zorgen dat ‘het volk’ kansen krijgt om dat proces in al zijn facetten te volgen. Niet alleen wat daar wordt verteld, maar ook hoe de beschuldigde zich gedraagt, hoe hij eruit ziet, hoe hij reageert.

Worden we daar beter van? Dat moet iedereen voor zichzelf uitmaken. Maar er bestaat zoiets als recht op informatie. De beschuldigde heeft zijn rechten, maar de maatschappij ook.

Ik kan aannemen dat camera’s geen hele dag mogen draaien in de rechtszaal. Dat verstoort de rust en de orde. Maar wat is er in godsnaam op tegen dat vóór de aanvang van het proces enkele minuten gedraaid wordt? Of dat een tekenaar in alle stilte zijn werk doet?

Janssen beroept zich op zijn portretrecht. Hij is baas van zijn eigen afbeeldingen. Voor gewone mensen gaat dat argument op. Zij mogen niet te niet te pas en te onpas gefotografeerd worden op publieke plaatsen. Maar Janssen hoort daar voor mij niet meer bij. Hij heeft zichzelf, door zijn daden, die hij bekend heeft, in een situatie gebracht waarin hij een deel van zijn rechten is kwijtgespeeld.

De voorzitter van het assisenhof heeft anders beslist. Hij kan dat. Hij is baas in zijn rechtszaal. Maar we zijn het er niet mee eens. En we betreuren dat het dat hij zich laat manipuleren door een beschuldigde van de ergste soort.

Door Paul Geudens

N-VA kan Vlaamse kaart anders kleuren

Uit een onderzoek van uw krant in de provincie Antwerpen en delen van Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant blijkt wat ons buikgevoel allang vertelde: het kartel CD&V/N-VA loopt bijna overal op zijn laatste benen.

Op veel plaatsen moet de officiële beslissing nog worden genomen, maar de keuze van CD&V om over B-H-V een akkoord te sluiten dat voor N-VA volstrekt ontoereikend is, zal wellicht de doorslag geven. Zo luidt de splitsing van B-H-V ironisch genoeg ook de splitsing van het kartel in.

In enkele gemeenten - zoals Laakdal en Edegem - bestaat nog de intentie om het kartel voort te zetten, maar in steden en grote gemeenten als Mechelen, Leuven, Lier, Aalst en Beveren is de splitsing al een feit. En binnenkort zal ook de stad Antwerpen volgen. Op sommige plaatsen kan een eventuele splitsing een bedreiging vormen voor goede vriendschappen - zoals in Brasschaat, waar CD&Vburgemeester Dirk De Kort het prima kan vinden met N-VA-schepen Jan Jambon.

Wat betekent de splitsing van het kartel nu voor de beide partijen? De N-VA krijgt een unieke kans om haar electorale successen te verankeren in heel Vlaanderen en CD&V naar de kroon te steken als brede volkspartij in de landelijke gemeenten. Daarvoor moet N-VA wel overal betrouwbare lokale afdelingen uitbouwen. Dat is niet evident, want de partij kan nog niet terugvallen op de solide structuren die de traditionele partijen in de loop van de vorige eeuw hebben opgebouwd.

Daarnaast kan de N-VA in de steden en gemeenten geen communautair programma prediken. Ze moet overal op zoek gaan naar lokale accenten, waarmee ze het verschil kan maken met bestuursploegen waarvan ze in veel gevallen nu zelf deel uitmaakt, via het kartel.

Volgens politicoloog Carl Devos zal de N-VA volgend jaar geen 27,8% halen, zoals bij de federale verkiezingen van 2010. Maar ze zal wel een berg stemmen wegvreten uit de centrumrechtse kiezersmarkt, en dat is geen goed nieuws voor het VB, CD&V, Open Vld en LDD.

En wat betekent de splitsing van het kartel voor CD&V? Die partij dreigt haar aloude heerschappij te verliezen op het platteland en nog kleiner te worden dan ze al is in de steden, waar de socialisten traditioneel sterk staan. Tenzij de kiezer over ruim een jaar oordeelt dat voorzitter Wouter Beke het toch bij het rechte eind had door Vlaanderen te verlossen van B-H-V.

Door Lex Moolenaar

Eén zwaluw maakt de lente nog niet

Bij de sp.a heeft gisteren een wisseling van de macht plaats gegrepen. Bruno Tobback leidt nu de partij. Het verschil in stijl zal onmiddellijk duidelijk worden, maar dat is niet voldoende om de partij weer op het juiste spoor te zetten. Caroline Gennez is blij dat ze er vanaf is. Haar lichaamstaal verraadt dat. Begrijpelijk. Ze heeft geen gemakkelijk parcours achter de rug.

Er was de manier waarop Gennez aan de macht kwam. In feite was ze een Chinese vrijwilliger. Ze werd door haar voorganger - Johan Vande Lanotte - op het schild gehesen zonder dat ze daar om vroeg.

Nog voor ze goed en wel bezig was, lokte ze controverse uit. Gennez was de vertegenwoordigster van het partij- establishment, waardoor ze nooit echt gedragen werd door de basis.

Zelf maakte ze natuurlijk ook fouten. De zwaarste was de onhandige defenestratie van Frank Vandenbroucke. Dat zorgde binnen de partij voor meer heibel dan iemand vooraf had kunnen voorspellen.

Er was het gedoe met Bert Anciaux en de - heimelijke - naamsverandering van de partij. Er was de stroom aan gelekte mails.

Allemaal heel ongelukkig voor een partijvoorzitter. Maar dé reden waarom het de afgelopen jaren niet ging met de partij was natuurlijk het gebrek aan een echt profiel. Waar staat deze partij eigenlijk voor?

Als er op het ogenblik binnen de sp.a één iemand is die dit desastreus beeld kan veranderen, dan is het Bruno Tobback. Niet alleen door de reputatie van zijn familienaam. De ‘zoon van’ is geen fils à papa, zoals Alexander De Croo dat ook niet is. De jonge Tobback is de laatste jaren gegroeid. Hij bezit ondertussen voldoende autoriteit en inhoud vanuit zichzelf om het schip een andere koers te laten varen.

Maar dat is natuurlijk niet voldoende. Een voorzitter is belangrijk, hij is de smoel van de partij, maar ook niet meer dan dat. De rest moet ook mee willen. Er moet aan één zeel getrokken worden.

Was het voorzitterschap van Caroline Gennez geen succes, dan was dat niet alleen haar fout. Er zijn er anderen die ook aan een gewetensonderzoek toe zijn. Ik denk aan de onzichtbare sp.a-ministers in de Vlaamse regering. Zitten die daar op hun plaats?

Door Paul Geudens