Hoe ziek kan een menselijk brein worden? Verschrikkelijk ziek, zo heeft Anders Behring Breivik, de dader van de twee moorddadige aanslagen in Noorwegen bewezen. Er is geen andere omschrijving voor wat hij heeft aangericht. Wie blind terrorisme aanvaardbaar en noodzakelijk acht om “de massa wakker te schudden” en zijn verwerpelijke idealen te realiseren, is zijn plaats in elke samenleving definitief kwijt.
Uit de voorlopige stand van het onderzoek blijkt dat Breivik alleen zou hebben gehandeld en geen deel uitmaakt van een terroristische organisatie met internationale vertakkingen. Maar in zijn manifest kijkt hij over de Noorse grenzen naar andere landen waar politieke partijen de in zijn ogen verderfelijke multiculturele samenleving steunen. Hij heeft er zelfs een Belgisch hoofdstuk ingelast. Dat hoeft niet noodzakelijk tot paniekerige reacties of heksenjacht te leiden maar wel tot gepaste waakzaamheid van onze veiligheidsdiensten.
Internationale uitwisseling van informatie over het onderzoek is daarbij onontbeerlijk. Het Belgisch lid van de Tempelorde die Breivik heeft opgericht moet snel worden opgespoord. Breivik heeft niet impulsief toegeslagen. Hij heeft zijn actie zorgvuldig gedurende jaren voorbereid en vervolgens met een onwaarschijnlijke koelbloedigheid uitgevoerd. Nooit waren er indicaties die erop wezen waar hij mee bezig was. Nooit is er ergens een rood lichtje aangeflipt. De verrassing was compleet, het gevoel van machteloosheid overweldigend.
Toch moet de vraag worden gesteld hoe deze massamoordenaar in een vrij streng gereglementeerde en calvinistisch geïnspireerde samenleving als de Noorse zo gemakkelijk aan wapenvergunningen is geraakt. De man had zich zelfs probleemloos een machinegeweer aangeschaft.
Het bloedbad in Noorwegen drukt heel de wereld nogmaals met de neus op het feit dat geen enkele maatschappij in staat is zich volledig te beschermen tegen terroristische aanslagen. Terroristische organisaties worden met alle middelen gevolgd om aanslagen te verijdelen maar hoe bescherm je een samenleving tegen de moordlust van een psychiatrisch geval? Absolute veiligheid is en blijft een utopie. Geen enkel systeem is volstrekt feilloos.
Dirk CASTREL
Reacties