Standpunt

Franstaligen zijn bang van Vic Van Aelst

In de paar maanden dat Vic Van Aelst militeert voor de N-VA is hij al meer in het nieuws geweest dan veel van zijn collega’s in vijf jaar.

Dat heeft natuurlijk te maken met zijn straffe uitspraken aan het adres van de Franstaligen, en vooral de kleurrijke manier waarop hij het verwoordt. “De Walen zullen niet rusten vooraleer de kabeljauw in Oostende Frans spreekt” is een van de betere oneliners van de jongste jaren. Om Jean-Marie Dedecker jaloers te maken.

Meester Van Aelst heeft de gave van het woord. De man is al 34 jaar advocaat en pleitte in die tijd tal van grote assisenzaken. Dan móét je verbaal sterk zijn. Een paar van zijn plastische zinnen maken meer gemoederen wakker dan dikke traktaten van universiteitsprofessoren of droge uiteenzettingen van collega-politici.

Maar Van Aelst is meer dan een verpakkingskunstenaar. Hij heeft ook inhoud. Hij is geen pias die vrijblijvende kunstjes verkoopt om in het nieuws te geraken.

Een paar overdrijvingen niet te na gesproken - zoals het afschaffen van de Franse les in Vlaamse scholen, of de Turken die hem nauwer aan het hart liggen dan de Walen - legt hij vaak de vinger op de wonde. Als geboren redenaar weet Van Aelst dat je af en toe te ver moet gaan om de aandacht van de toehoorders te krijgen.

Van B-H-V en de taaltoestanden in Brussel liggen niet gek veel Vlamingen wakker. Het is ook allemaal zo ingewikkeld. Tot iemand als Van Aelst in een paar rake zinnetjes de situatie schetst. Dan gaan we wél nadenken.

En hij weet natuurlijk waarover hij spreekt. Als advocaat aan de balie in Brussel en inwoner van het Hoofdstedelijk Gewest is hij een ervaringsdeskundige. De wantoestanden die hij aanklaagt, heeft hij aan den lijve meegemaakt.

De Franstaligen gaan aan Van Aelst nog een kwade klant hebben. Niet voor niets eist Rudy Demotte excuses van Bart De Wever voor de uitspraken van zijn nieuwe poulain. Wat Van Aelst zegt, snijdt hout en steekt bij de Franstaligen. Mocht hij onzin uitkramen, er zou in Wallonië geen haan naar kraaien.

De Franstalige politici zijn bang voor Van Aelst. De Vlaamse partijen zouden hem beter ook ernstig nemen, of ze komen voor verrassingen te staan bij de volgende verkiezingen.

Door Paul Geudens

Elio Di Rupo is stilaan god bij de PS

Ingrijpend meer dan bij alle andere partijen is de voorzitter van de PS onaantastbaar en onfeilbaar in zijn beslissingen. Hij beslist hoogst persoonlijk, en zonder daarvoor rekenschap te hoeven afleggen, over wie van de kameraden minister wordt. Kritiek is niet toegestaan.

Die cultuur bij de Franstalige socialisten werd nog het sterkst belichaamd en uitgedragen door Guy Spitaels, in 1997 mee ten onder gegaan in de nasleep van de Agusta-Dassault-smeergeldaffaire.

Op het toppunt van zijn macht circuleerde bij de PS-kaders het volgende grapje dat de positie van de voorzitter perfect illustreerde. Twee PS’ers ontmoeten elkaar in de lift van het partijgebouw aan de Keizerslaan. Zegt de eerste: “Ga je ook naar die vergadering op de eerste verdieping?”. Antwoordt de tweede: “Nee, ik ga naar de hoogste etage, ik heb rendez-vous met Dieu.” Dieu was de bijnaam van Spitaels. Elio Di Rupo heeft geen bijnaam, maar staat wel op hetzelfde niveau als zijn illustere voorganger.

De chef beslist en de troepen volgen. Even kwam het leiderschap van Elio Di Rupo, voorzitter sinds 1999, onder druk toen zijn partij in 2007 werd voorbijgestoken door de MR van Didier Reynders.

Enkele mindere goden - waar ondertussen niets meer van gehoord is - en enkele anonieme bronnen probeerden de poten van onder de troon van Di Rupo weg te zagen. Het is ze niet gelukt. In 2007 was de verkiezingsnederlaag van de Franstalige socialisten niet te wijten aan slecht beleid van Di Rupo. Ze was wel een gevolg van de onwaarschijnlijke graaicultuur die in Charleroi aan het licht was gekomen en negatief afstraalde op het resultaat van heel de partij. Di Rupo beloofde dat hij alle parvenu’s uit de partij zou smijten en hij heeft daar werk van gemaakt. In 2009 en 2010 leidde Elio Di Rupo zijn partij naar de zege en werd de PS opnieuw de eerste formatie bij de Franstaligen.

De winnaar heeft altijd gelijk en met zijn herverkiezing tot voorzitter heeft Di Rupo opnieuw carte blanche gekregen van zijn partij. Sluw als hij is, heeft Di Rupo de voorzittersverkiezingen enkele maanden vervroegd en dat is een kwestie van rugdekking. Zijn herverkiezing via een monsterscore verstevigt zijn gezag binnen de PS én bij de andere Franstalige partijen. Daar was het hem om te doen, het onbetwistbare leiderschap. Is Dieu-bis in de maak?

Door Dirk Castrel

Wapens maken samenleving niet veiliger

Het Vlaams Belang verspreidt deze week in het Brusselse een folder met daarin een enquête over veiligheid. Wie de vragenlijst ingevuld terugstuurt, krijgt in ruil een minizakmes. De publicatie zelf gaat in op de onveiligheid in de hoofdstad en linkt die aan de migratie.

Het minizakmes is in feite een sleutelhanger van 4,5 centimeter met een nagelvijl en een mesje met een lemmet van 2 centimeter. Op zich gaat het om een gadget dat niet dodelijker is dan pakweg een papierspeld. Het Vlaams Belang is zich dan ook van geen kwaad bewust.

Het begrijpt de verontwaardiging van een aantal Brusselse gemeentebesturen en politici niet. Much ado about nothing. De partij is trouwens zinnens het hebbedingetje binnenkort ook in Antwerpen uit te delen.

Dat het VB nu van kromme haas gebaart, is natuurlijk onzin. De partij wist op voorhand zeer goed dat er – vooral vanuit Franstalige hoek – reactie zou komen. Het was een bewuste provocatie om in het nieuws te komen. Dat is gelukt. Het punt is gemaakt.

Los van de vraag of het nu echt zo verstandig is om onmiddellijk het grofste geschut boven te halen tegen een wervingscampagne van het VB, moeten we eens te meer vaststellen dat die partij nog steeds het onderscheid niet heeft begrepen tussen origineel uit de hoek komen en smakeloze stunts.

Laat het minimesje dan een onschuldige prul zijn, het draagt natuurlijk wel een onmiskenbare symboliek in zich. Het VB lijkt de burgers de raad te geven het recht zelf in handen te nemen. Dat de partij de onveiligheid aankaart, is natuurlijk wel acceptabel. Veel Franstalige politici ontkennen het, maar er zíjn inderdaad problemen in Brussel, zoals ook elders in dit land. Een politieke partij mag, moet dat onder de aandacht brengen.

De kwestie is hóe je dat aanpakt. Mij lijkt het niet verstandig om dat te doen met een actie die wapengebruik suggereert. Zo los je de problemen niet op. Integendeel. Geweld lokt nog meer geweld uit. Een samenleving met meer geweren en messen zal nooit een veiligere samenleving worden.

Laat de criminaliteitsbestrijding over aan de diensten en de mensen die daarvoor zijn aangesteld: de politie en het gerecht. En zie erop toe dat die hun werk doen.

Door Paul Geudens

De tering naar de nering zetten

De Belgische gemeenten zitten met een serieus probleem. De Gemeentelijke Holding, waar zij allemaal lid van zijn en die jaarlijks voor een flink deel van de inkomsten van de lokale besturen zorgt, zit in slechte papieren.

Vorig jaar werd 17,6 miljoen euro verlies opgetekend. Toch vragen de gemeenten dat voor 2010 een dividend zou worden uitgekeerd voor ongeveer hetzelfde bedrag.

Volgens Van Dale is een dividend “een periodieke uitkering van winst aan de aandeelhouders van een onderneming”. Hoe kan dat nu? Verlies maken en toch winst uitkeren?

De verklaring is simpel: een aantal gemeenten heeft het dividend al uitgegeven. Onder meer Charleroi en Schaarbeek zijn in dat geval. Begrijpelijk dat zij er sterk op aandringen dat de centen alsnog in de gemeentekas worden gestort.

De oorzaak van de malaise ligt bij Dexia, het vroegere Gemeentekrediet, dat het moeilijk heeft en dat sterk in waarde is verminderd. De Gemeentelijke Holding is daar de tweede belangrijkste aandeelhouder en deelt dus mee in de klappen.

Langs de ene kant hebben we alle begrip voor de noodkreet van de gemeenten. Zij hebben het financieel lastig. Er wordt van hen steeds meer verwacht, ze krijgen onzinnige taken opgelegd door de hogere overheden en hun OCMW’s worden overbevraagd. Maar meer kredieten krijgen ze niet. De burger is daar het slachtoffer van, want dat vertaalt zich in mindere dienstverlening en/of hogere belastingen.

Langs de andere kant moeten de gemeenten beseffen waar ze mee bezig zijn. De Gemeentelijke Holding – de naam zegt het zelf – is een holding die werkt met risicokapitaal. Dat houdt per definitie gevaren in.

Het doet mij denken aan de aandeelhouders van het vroegere Fortis. Vele jaren liep dat prima, tot het tij keerde en zij vervolgens eisten dat de overheid zou bijspringen om de beleggingsverliezen goed te maken. Zo werkt het natuurlijk niet.

Dezelfde vraag kwam er nu van de gemeenten naar de gewesten toe. Dat is het probleem verschuiven. De gewesten, dat zijn immers krek dezelfde burgers als die van de gemeenten. De rekening komt steeds bij u en mij terecht. Er bestaat slechts één juiste oplossing: de tering naar de nering zetten.

Door Paul Geudens

Eerst oompje, dan oompjes kinderen

In België halen de politieke partijen 85 procent van hun inkomsten bij de staat. Dat is te veel, zo stelt de doctoraatsthesis van Dajo De Prins die gisteren werd voorgesteld in het parlement.

De partijen zijn in België “verregaand verstatelijkt”, stelt de auteur. Ze zijn te zeer afhankelijk van de overheid, waardoor ze hun maatschappelijke rol onvoldoende kunnen spelen. In Duitsland bijvoorbeeld stelt het Grondwettelijk Hof dat een politieke partij maximum 50 procent van haar bestaansmiddelen uit de staatskas mag halen.

De toestand in België is historisch verklaarbaar. De strenge regels op partijfi- nanciering kwamen er als tegenreactie op de Agusta- en andere schandalen. Giften van bedrijven en personen werden toen quasi verboden.

De slinger is toen te ver doorgeslagen. Het kind is met het badwater weggegooid. Vroeger mocht alles, nu niets meer. Het is tijd om een gulden middenweg te zoeken.

Met giften aan politieke partijen is niets fouts, mits er plafonds worden ingesteld en er strenge controles op gebeuren. De mogelijkheid giften te verkrijgen maakt politici actiever en attenter. Schenkingen kunnen de kloof tussen de politiek en burger verkleinen. Partijen met programma’s die aansluiting vinden bij de ideeën die leven onder de bevolking en in de zakenwereld zullen op meer steun kunnen rekenen dan de concurrentie.

Dient het stemhokje daar dan niet voor? Natuurlijk wel. Maar het verkiezingsresultaat mag niet allesbepalend zijn voor de financiële mogelijkheden van de deelnemende partijen.

Eens in het parlement bepalen de fracties wie wat krijgt. Ze bedienen zich natuurlijk eerst zélf. Eerst oompje, dan oompjes kinderen. Kleine partijen die de kiesdrempel niet haalden worden aldus op droog zaad gezet. Van de staat krijgen ze niets, en zelf op zoek gaan naar centen is wettelijk verboden. Dat is fundamenteel ondemocratisch. Zo wordt politieke vernieuwing haast onmogelijk.

Er moet een systeem worden uitgedokterd dat een combinatie van diverse financieringsvormen toelaat: staatstoelages, sponsoring, giften en lidgelden. Met een onafhankelijke commissie die jaarlijks de boekhouding van elke politieke partij nakijkt op misbruiken.

Door Paul Geudens

Stop met de treinreizigers te koeioneren

De spoorbonden zijn bekommerd om al wat zich binnen de NMBS afspeelt en dat is hun volste recht. Vanzelfsprekend moeten ze de spoormannen informeren over al wat betrekking op hen heeft. Tot daar is er niks mis. Maar waarom moeten die informatievergaderingen alweer gepaard gaan met werkonderbrekingen zoals vandaag? Pal op de middag krijgt het spoorpersoneel tekst en uitleg van zijn syndicale afgevaardigden.

Het gevolg kunt u al raden: ernstige hinder op het spoor, treinen met vertraging, wellicht afgelaste treinen, gemiste aansluitingen, gebrekkige informatie voor de reizigers en als ze het goed aan boord leggen, wacht een avondspits die grondig in de soep is gedraaid. Mogelijk volgen er op 30 mei nog andere acties en het is bijna zeker dat de bonden de Antwerpse haven met een 24 urenstaking in het goederenverkeer lam gaan leggen.

De spoorwegmaatschappij heeft een annus horribilis achter de rug en de bonden doen er nog een schepje bovenop. Ze tappen altijd uit hetzelfde vaatje. Ligt er iets op hun lever, dan grijpen de bonden terug naar één actiemiddel: werkonderbrekingen of stakingen. Het eerste komt op hetzelfde neer als het tweede.

Wanneer gaan de bonden inzien dat ze daarmee altijd de treinreizigers treffen? Zij moeten machteloos alle soortgelijke acties ondergaan en krijgen altijd de rekening gepresenteerd. Bij de spoorwegen staan de gefrustreerde reizigers immers als laatste in de pikorde. Betalen, zwijgen en content zijn dat hun trein rijdt met niet te veel vertraging. Kunnen de spoorbonden nu echt niet meer verbeelding aan de dag leggen om acties uit te broeden die bij de reizigers misschien sympathie opwekken voor hun zaak? Acties die voor één keer de reizigers niet schaden? Blijkbaar slagen ze daar niet in en blijft brutaal staken de enige optie.

Voor het gigantische pak overheidsmiddelen, belastinggeld van ieder van ons, dat voortdurend in de IJzeren Weg wordt gepompt, moeten ook de spoorbonden zich verantwoordelijk voelen. Blijkbaar is dat nog steeds niet doorgedrongen tot hun dogmatische geesten. Anders zouden ze stoppen met de reizigers te koeioneren en de economie te saboteren.

Door Dirk Castrel

Politieke crisis laat Belg dan toch niet koud

Blijkbaar staat een meerderheid van de Belgen dan toch niet onverschillig tegenover de politieke crisis die nu al bijna een jaar aansleept. Die vaststelling komt uit een peiling naar de belangrijkste bekommernissen bij de burgers uit elf lidstaten van de Europese Unie.

Liefst zes op de tien landgenoten maken zich zorgen over de impasse die politiek Brussel in haar greep houdt. Die ongerustheid haalt het zelfs met lengten voorsprong op thema’s als werk, koopkracht en criminaliteit, thema’s die je spontaan heel wat hoger in de rangschikking van de bekommernissen zou plaatsen. Heel merkwaardig, zeker wat werk en koopkracht betreft, want die houden rechtstreeks verband met politieke stabiliteit in het land. Stabiliteit die nodig is om dringende hervormingen door te voeren, zoals in de pensioensector, en om de kosten van de vergrijzing aan te kunnen.

Enkel de Italianen zijn eveneens – maar met drie op de tien toch in beduidend mindere mate – bezorgd over de avonturen van hun hoogste politieke gezagsdragers. Premier Berlusconi heeft zich nu zelfs in de mondiale top tien van de ‘machtsmisbruikers’ gemanoeuvreerd.

Dat meer dan de helft van de Belgen bekommerd is om de aanslepende crisis in de Wetstraat, is ongetwijfeld mee te verklaren door het afkalvende vertrouwen in de politici.

In een enquête van maart vorig jaar naar het vertrouwen in diverse beroepscategorieen kwam de politieke kaste er bekaaid van af. Met 17 procent zakte ze tot een historisch laag peil. Die peiling werd dan nog afgenomen voor de val van de regering-Leterme.

Zoals de kaarten nu liggen, is er niet onmiddellijk een reden om die bezorgdheid te temperen. Er is dan wel een formateur aangeduid, maar hij zal immense tegenstellingen moeten overbruggen om tot een politiek compromis te komen.

Het resultaat van deze peiling brengt wel aan het licht dat nogal wat mensen latent verontrust zijn over de politieke patstelling, in contrast met wat ze daarover in hun vrienden- en werkkring of aan de toog van hun stamkroeg verkondigen. Dat is op zich een redelijk geruststellende conclusie. Want zoals oorlog veel te belangrijk is om alleen aan militairen over te laten, geldt hetzelfde voor politiek en politici.

Door Dirk Castrel

Politieke crisis laat Belg dan toch niet koud

Blijkbaar staat een meerderheid van de Belgen dan toch niet onverschillig tegenover de politieke crisis die nu al bijna een jaar aansleept. Die vaststelling komt uit een peiling naar de belangrijkste bekommernissen bij de burgers uit elf lidstaten van de Europese Unie.

Liefst zes op de tien landgenoten maken zich zorgen over de impasse die politiek Brussel in haar greep houdt. Die ongerustheid haalt het zelfs met lengten voorsprong op thema’s als werk, koopkracht en criminaliteit, thema’s die je spontaan heel wat hoger in de rangschikking van de bekommernissen zou plaatsen. Heel merkwaardig, zeker wat werk en koopkracht betreft, want die houden rechtstreeks verband met politieke stabiliteit in het land. Stabiliteit die nodig is om dringende hervormingen door te voeren, zoals in de pensioensector, en om de kosten van de vergrijzing aan te kunnen.

Enkel de Italianen zijn eveneens – maar met drie op de tien toch in beduidend mindere mate – bezorgd over de avonturen van hun hoogste politieke gezagsdragers. Premier Berlusconi heeft zich nu zelfs in de mondiale top tien van de ‘machtsmisbruikers’ gemanoeuvreerd.

Dat meer dan de helft van de Belgen bekommerd is om de aanslepende crisis in de Wetstraat, is ongetwijfeld mee te verklaren door het afkalvende vertrouwen in de politici.

In een enquête van maart vorig jaar naar het vertrouwen in diverse beroepscategorieen kwam de politieke kaste er bekaaid van af. Met 17 procent zakte ze tot een historisch laag peil. Die peiling werd dan nog afgenomen voor de val van de regering-Leterme.

Zoals de kaarten nu liggen, is er niet onmiddellijk een reden om die bezorgdheid te temperen. Er is dan wel een formateur aangeduid, maar hij zal immense tegenstellingen moeten overbruggen om tot een politiek compromis te komen.

Het resultaat van deze peiling brengt wel aan het licht dat nogal wat mensen latent verontrust zijn over de politieke patstelling, in contrast met wat ze daarover in hun vrienden- en werkkring of aan de toog van hun stamkroeg verkondigen. Dat is op zich een redelijk geruststellende conclusie. Want zoals oorlog veel te belangrijk is om alleen aan militairen over te laten, geldt hetzelfde voor politiek en politici.

Door Dirk Castrel

PS en N-VA zetten zenuwoorlog voort

De zenuwoorlog tussen PS en N-VA woedt onverminderd voort. N-VAvoorzitter Bart De Wever is gebelgd omdat noch het Paleis noch de PS-voorzitter hem heeft geraadpleegd over de aanduiding van Elio Di Rupo tot formateur. Di Rupo kreeg van het Paleis geen deadline opgelegd en mocht zijn werkmethode zelf kiezen. De N-VA vreest dat opnieuw uitgebreide gesprekken met negen partijen enkel zullen leiden tot puur tijdverlies, zodat op de duur elke realistische kans op een akkoord verloren gaat en de Franstaligen hun doelstelling halen: het status-quo.

Van al wat de N-VA heeft gevraagd, is enkel de benoeming van een formateur gerealiseerd. De N-VA vraagt sinds 1 mei dat een kandidaat-premier het initiatief in handen neemt, dat wordt gekozen voor een coalitie met zeven en dat echte onderhandelingen snel van start gaan. Daar komt niets van in huis, en dat heeft De Wever gisteren verleid tot enkele scherpe uitspraken aan het adres van de formateur en van het Paleis.

Di Rupo weigert om zichzelf als kandidaatpremier naar voren te schuiven en wimpelt alle vragen over het premierschap af. Voor hem geldt het begrotingsevenwicht nu als grote prioriteit. Daar valt iets voor te zeggen. De Europese Commissie kijkt nauwlettend toe op de evolutie van de overheidsfinancien en begin volgende maand publiceert het ratingbureau Standard & Poor’s zijn rapport over de Belgische kredietwaardigheid. Di Rupo wil het signaal geven dat de sociaaleconomische problemen op het voorplan liggen.

Maar de communautaire vraagstukken zijn in dit land onlosmakelijk verbonden met de sociaaleconomische. Zonder oplossingen voor het ene komen er geen oplossingen voor het andere, ook al worden beide thema’s parallel behandeld. De belangrijkste communautaire knelpunten en tegenstellingen blijven met de financieringswet, B-H-V en Brussel prominent in beeld. Ze verdwijnen niet door de prioriteit naar de begroting te verschuiven.

De uitlatingen van Bart De Wever maken alweer pijnlijk duidelijk hoe groot het wantrouwen is. De Vlaams-nationalisten zijn er nog steeds van overtuigd dat de Franstaligen aansturen op een breuk tussen N-VA en CD&V om een regering te vormen zonder hen. Kan Elio Di Rupo hen van het tegendeel overtuigen?

Door Dirk Castrel

Formateur moet zelf keuzes maken

Indien Elio Di Rupo het meent met zijn opdracht houdt hij de afzonderlijke contacten met de negen partijen zo kort mogelijk en legt hij zo snel mogelijk zijn basisnota voor. Op communautair vlak is alles al besproken en opnieuw besproken tot in de details, berekend en opnieuw berekend met alle mogelijke varianten.

Alles staat op papier of zit in de pc’s van de studiediensten, de Nationale Bank of het Planbureau. De formateur kan er op terugvallen en met een eigen inbreng zijn voorstellen formuleren.

Hij moet nu keuzes maken. Hij moet aantonen dat hij knopen durft door te hakken en ook voorstellen kan doen die zijn partij en zijn gemeenschap overstijgen. Dat heeft hij trouwens gisteren zelf benadrukt als voorwaarde voor een evenwichtig compromis.

Alleen op sociaaleconomisch vlak zijn er amper gesprekken geweest maar dit mag evenmin een excuus zijn om langdurig bilaterale gesprekken te voeren. Alle voorstellen zijn niet te nemen of te laten maar ze worden best spoedig op tafel gelegd zodat elke partij ze kan toetsen aan haar programma. Dat zou al een stukje wantrouwen wegnemen. Hopelijk komt er dan vlug duidelijkheid over de samenstelling van de coalitie en kan het echte werk beginnen. Niet alleen de N-VA vraagt daar snel duidelijkheid over, de liberale partijen steunen die eis. Als het de bedoeling is om nog voor of tijdens de zomer een regering te vormen mag er geen tijd meer worden verloren.

Over besparingen hebben we nog maar bitter weinig gehoord. We weten alleen dat de volgende jaren voor 17 tot 20 miljard euro moet worden gesaneerd. Hoe? Ook via belastingverhogingen met de liberalen in de regering?

Sluitende afspraken maken over een saneringsoperatie die qua omvang herinnert aan Jean-Luc Dehaene en de Maastrichtnorm uit de jaren negentig, is allerminst een akkefietje. En dan zijn er nog de maatschappelijke thema’s zoals asiel, migratie en justie waar de breuklijnen zich niet alleen situeren tussen de partijen onderling maar ook tussen noord en zuid. De Franstaligen dromen nog steeds van een regering zonder de N-VA. Ze hopen dat de partij zal afhaken als de onderhandelingen maar lang genoeg duren.

CD&V-voorzitter Wouter Beke heeft ze gewaarschuwd: geen regering zonder N-VA. Is die boodschap eindelijk aangekomen?

Door Dirk Castrel