Front van Rood! en Groen! heeft potentie in Antwerpen

Erik De Bruyn heeft zijn paasei gelegd: SP.a Rood, de radicale linkerflank van de sp.a, gaat autonoom verder als Rood!. Het was al jaren duidelijk dat voor het stamboeksocialisme van De Bruyn geen plaats meer is in de sp.a, die zich liever wil profileren als een open, progressieve stadspartij.

Het effect van deze aankondiging op de Antwerpse politiek laat zich raden. Bij de verkiezingen van volgend jaar ontstaat links van Patrick Janssens een amalgaam van Rood! en de Partij van de Arbeid (PVDA+), dat goed is voor enkele zetels in de gemeenteraad. Die beweging kan nog worden versterkt door haar goede contacten met verscheidene actiegroepen.

Interessant is vooral wat Groen! hiermee gaat doen. De groenen lijken onder een goed gesternte op 2012 af te stevenen en geen partners nodig te hebben. Mochten ze toch aansluiting zoeken bij Rood! en PVDA+, dan ontstaat een front met een potentie van 15% van de stemmen en een kleine tien zetels in de gemeenteraad. Dat is een middelgrote fractie.

Deze versnippering op links is uiteraard geen goed nieuws voor de sp.a, maar ze was voorspelbaar. Het klassieke, radicale socialisme spoort allang niet meer met de sociaaldemocratie, die bredere lagen van de bevolking wil aanspreken in plaats van alleen maar de arbeiders. In Nederland leidde dat conflict al in de jaren negentig van de vorige eeuw tot de opkomst van de links-populistische Socialistische Partij (SP) van Jan Marijnissen naast de sociaaldemocratische Partij van de Arbeid (PvdA). Anno 2011 is de PvdA de tweede partij van Nederland met 30 zetels in de Tweede Kamer, maar ook de SP boert goed als vijfde partij met 15 zetels.

Zal het in Vlaanderen ook zo evolueren? Dat is moeilijk te voorspellen. De sp.a is in elk geval toe aan een nieuw verhaal, want het oude is verwaterd en spreekt steeds minder kiezers aan. De voorbije jaren heeft de partij zich vooral geprofileerd met thema’s als openbaar vervoer, groene economie en onderwijsvernieuwing. In de grote steden heeft ze goed standgehouden en haar positie zelfs versterkt. Maar 2012 wordt lastig, met de dreiging van de N-VA en mogelijke frontvorming op links.

In het najaar organiseert de sp.a voorzittersverkiezingen en dan zal Caroline Gennez wellicht de hete aardappel doorgeven aan Bruno Tobback. Misschien kan die de partij nieuw leven inblazen, zoals zijn vader dat in de jaren negentig ook met succes heeft gedaan.

Door Lex Moolenaar