Standpunt

Race naar 14 oktober is ingezet

Aan het straatbeeld merkt u het nog niet, maar we zitten volop in de aanloop naar de gemeente- en provincieraadsverkiezingen. Er gaat geen weekend meer voorbij of een politieke formatie organiseert een start-, leden- of kandidatendag. Een week geleden mobiliseerde CD&V, afgelopen zaterdag en zondag was het de beurt aan Open Vld, Groen en sp.a.

Bij de eigen militanten hebben de commotie rond de publicatie van De keizer van Oostende over Johan Vande Lanotte en het Uplace-incident met Ingrid Lieten kennelijk geen negatieve impact gehad. De Vlaamse socialisten hebben op hun ledendag een recordopkomst genoteerd.

Als we de hoofdrolspelers mogen geloven, ligt het conflict rond het shoppingcentrum achter de rug. “Het incident is afgesloten”, klinkt het bij Joke Schauvliege. “Voor mij is de kous af”, vervolledigt Ingrid Lieten. Kris Peeters zal in Israël, waar hij zondag op missie was, met voldoening hebben vastgesteld dat niemand zijn consigne van ‘geen commentaar meer’ met voeten heeft getreden.

Much ado about nothing? De sp.a blijft tegen, maar ze kan haar handen in onschuld wassen want de facto is de zaak geëvacueerd naar de Raad van State. Open Vld, partner van de Vlaamse socialisten en CD&V in de federale regering maar tegenstander in de Vlaamse, zal in het Vlaams Parlement op dezelfde nagel blijven kloppen en het kabinet- Peeters II afschilderen als een stuurloze bende waarvan steden en gemeenten geen heil hoeven te verwachten. Ze heeft nu een nieuw offensief geopend op Joke Schauvliege die de adviezen voor de toekenning van subsidies op de website heeft geopenbaard. Niet als afleidingsmanoeuvre om het debat voor Uplace te smoren, beklemtoont ze zelf, wel om speculaties tegen te gaan en de geruchtenmolen te stoppen. Sp.a en Open Vld zien een andere reden, namelijk de culturele organisaties monddood maken, op straffe van nog minder subsidies. Plus een gebrek aan visie bij minister van Cultuur Joke Schauvliege die geen keuzes durft te maken.

En zo zullen de onderlinge verwijten nog doorgaan tot de lokale verkiezingen. Elke partij zal zich krachtiger willen positioneren en profileren en de sneren op elkaar zullen heftiger worden. Peilingen zullen dat haantjesgedrag alleen maar aanscherpen. Dirk Castrel Redacteur politiek gvabrieven@concentra.be

Sp.a én regering lopen averij op

"Alles komt in orde”, zei Vlaams minister Ingrid Lieten vrijdag net voor de aanvang van de ministerraad van de Vlaamse regering. En wat bleek na afloop? De regering zit weer op één lijn over Uplace. Ze had wel bijna vier uur nodig om de plooien opnieuw glad te strijken nadat de coalitiepartners enkele dagen al ruziënd over de keien van het Martelaarsplein hadden gerold. Uiteindelijk hebben de Vlaamse socialisten bakzeil gehaald.

De regering, de sp.a dus inbegrepen, heeft alle beslissingen over het shoppingcenter in Machelen herbevestigd en Ingrid Lieten ingehamerd dat ze zich collegiaal dient te gedragen. Na het incident over de miserietaks, alweer met de sp.a, had Kris Peeters benadrukt dat terugkomen op genomen beslissingen niet voor herhaling vatbaar was. De sp.a kent blijkbaar het spreekwoord niet over de ezel die zich geen twee keer aan dezelfde steen stoot, want nauwelijks enkele weken later was het dus weer prijs. En weer moest de sp.a door het stof kruipen en weer werden de brokken gelijmd. En telkens moet de minister- president verklaren dat het de laatste keer geweest is en dat alle ministers en hun partijgenoten zich loyaal moeten gedragen. Het gaat inderdaad niet op dat een coalitiepartner meer dan de indruk geeft met slechts één voet in de regering te staan en met de andere in de oppositie. We hebben in essentie niets meer meegemaakt dan een steriele discussie waarbij de sp.a serieus gezichtsverlies heeft geleden. Want niets is veranderd. De Vlaamse regering heeft alle verbintenissen van het vorige en het huidige kabinet herbevestigd en alle partijen staan achter de plannen voor Uplace.

Intussen is het kwaad geschied. Het gebrek aan samenhang is manifest en het beeld van ruziemakers die geen beslissingen meer kunnen nemen, straalt steeds scherper af op alle ministers. Zulke crisissituaties vreten snel de geloofwaardigheid weg. Deze keer was Kris Peeters bijzonder in zijn wiek geschoten door de beschuldigingen van belangenvermenging, in die mate zelfs dat hij de hele regering klaar en duidelijk afstand van die insinuaties liet nemen. De sp.a-ministers die afstand nemen van hun éminence grise Louis Tobback. Het is ver gekomen. En de oppositie? Die kijkt verbaasd op, want de sp.a neemt haar rol met verve over.

door Dirk Castrel

Dit is niet zomaar een politiek brandje

Of het megacomplex Uplace in Machelen gebouwd wordt, is nog helemaal niet zeker. Tegen de milieuvergunning die Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege heeft goedgekeurd, gaat het klachten regenen bij de Raad van State en de bouwvergunning wordt eveneens aangevochten. De kans dat het dossier voor jaren verstrikt raakt in de administratieve mallemolen, is reëel.

In elk geval hebben Joke Schauvliege met haar beslissing en de sp.a met haar verzet een fikse ruzie ontketend binnen de Vlaamse regering, waar de voor- en tegenstanders ongegeneerd met scherp op elkaar schieten. Het is hoogst ongebruikelijk dat een minister een beslissing van een collega ‘onbegrijpelijk’ noemt zoals Ingrid Lieten over Joke Schauvliege. CD&V en N-VA beschuldigen Lieten van inconsequentie omdat ze Uplace afwijst, maar een soortgelijk shoppingcenter in Beringen verdedigt.

De openlijke ruzie wijst op grote verdeeldheid en spanningen binnen de Vlaamse regering, die het nog tot 2014 moet uithouden. Het is opnieuw twee tegen één: CD&V en N-VA tegen sp.a. Uplace is niet het eerste incident. Er waren de mailtjes, van Lieten over haar in “teflon en beton opgetrokken” collega’s en van Philippe Muyters over de “smeerlappen” op Onderwijs. Er was Oosterweel.

Er was het conflict over de miserietaks. Maar er zijn ook de begroting in evenwicht en de goedgekeurde tbs-regeling in het onderwijs, evenmin gemakkelijke dossiers die toch tot een goed einde werden gebracht. Kris Peeters steunt Schauvliege onverkort en eist dat de sp.a weer in het gelid treedt. Dat zal de enige oplossing zijn, maar politici hebben het geheugen van een olifant en vroeg of laat komt de wraak. Als Peeters deze brand gedoofd heeft, zal hij het blusapparaat binnen handbereik moeten houden.

De Uplace-belissing kan voor CD&V nog een erg naar kantje krijgen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Zowat haar hele achterban in Vlaams-Brabant, van burgermeesters en gemeenteraads- tot parlementsleden, had zich eerder krachtig uitgesproken tegen het winkelcomplex. Zij vrezen nu dat ze in oktober de rekening gepresenteerd krijgen.

Kan deze regering nog besturen? Ze zal het zelf moeten bewijzen. Het water tussen de meerderheidspartijen wordt steeds dieper.

door Dirk Castrel

Geen rel schoppen maar overtuigen

In een poging om een juist beeld te krijgen van de politieke situatie in België hebben twee leden van het Franse parlement tientallen gesprekken gehad met Belgische academici, journalisten, experts en politici. Ze hebben hun bevindingen neergeschreven in een rapport dat niet zo fraai is voor Vlaanderen omdat het egoïstisch is en een soms bedenkelijke taalpolitiek voert.

Hadden de twee Fransen meer oren naar de opmerkingen en verzuchtingen van hun Franstalige gesprekspartners? Het is niet uit te sluiten en zelfs heel waarschijnlijk. De opmerkingen over het Vlaamse taalbeleid roepen herinneringen op aan het bezoek van controleurs van de Raad van Europa die, na zwaar lobbywerk van het FDF, het droevige lot van de Franstaligen in de Vlaamse Rand kwamen onderzoeken.

De eerste zendeling, de Zwitser Dumeni Columberg, distilleerde uit zijn contacten een zeer simpele oplossing: algemene tweetaligheid in het hele land. Complete onzin. Zijn landgenote Lili Nabholz-Heidegger was de tweede die hier onderzocht of de rechten van de Franstaligen niet werden geschonden. Later kwamen er nog andere inspecteurs van de Raad van Europa, maar al hun voorstellen werden steevast door de Vlaamse leden van de Raad ontkracht.

Uiteindelijk bleken ze amper iets te begrijpen van de delicate evenwichten waarop dit land stoelt en allen kwamen ze voor zichzelf tot de conclusie dat ze beter hun hoofd niet in dit Belgische wespennest hadden gestoken. Het kwaad was evenwel telkens geschied, want internationaal werd minstens de indruk gewekt dat de Franstaligen in dit land een verdrukte minderheid vormden. Niet goed voor het imago van Vlaanderen in het buitenland, maar dat was en blijft precies de doelstelling van de rabiate francofonen van het FDF: Vlaanderen afschilderen als een bekrompen regio die het niet te nauw neemt met de democratie.

Het rapport is voor sommigen voldoende om hier een fikse communautaire rel te ontketenen en de Fransen officieel om uitleg te vragen. De diplomatische benadering van Vlaams minister-president Kris Peeters lijkt veel doeltreffender. Geen geruzie met het Franse parlement, maar wel praten, grondig informeren en documenteren om het inzicht van de rapporteurs beduidend te verbreden.

door Dirk Castrel

Hoe zou het zijn met de staatshervorming?

Hoe zou het gesteld zijn met de zesde staatshervorming? De uitvoering ervan zit blijkbaar op schema. De eerste teksten zijn in voorstellen gegoten en ingediend in Kamer en Senaat. De Raad van State heeft zijn opmerkingen gemaakt en de teksten worden via amendementen aangepast. Indien alles verloopt zoals gepland, kan die eerste serie nog voor de parlementaire vakantie worden goedgekeurd. Mogelijk moet het parlement enkele weken na de traditionele sluitingsdag, 21 juli, overwerken.

Jammer voor de parlementsleden die ook meedoen aan de gemeente- en provincieraadsverkiezingen, want hun vakantie wordt dan wel erg kort. De kiescampagne is al gestart en komt begin september op kruissnelheid. In elk geval moeten de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en de nieuwe regeling voor de benoeming van burgemeesters in de Vlaamse Rand rond Brussel eind juli, begin augustus groen licht krijgen.

Aan deze institutionele hervorming wordt gewerkt zonder veel ruchtbaarheid. Een groot verschil met die andere hervorming, het Egmontpact, die ruim dertig jaar geleden maanden aan een stuk het nieuws beheerste. Toen was het verzet tegen die staatshervorming veel heftiger, vooral in de schoot van partijen die het pact hadden ondertekend.

De Vlaamse beweging kon nog heel wat mensen mobiliseren. De teksten waren destijds veel minder concreet uitgewerkt dan nu, wat meer ruimte bood voor uiteenlopende interpretaties. Bovendien is het kabinet thans zeker van zijn meerderheid. En toch is Vlaams minister-president Kris Peeters ongerust over het tempo dat de regering-Di Rupo aanhoudt inzake de staatshervorming. Hij zou ze graag een versnelling hoger zien schakelen, zodat alles in kannen en kruiken is voor 2014. Peeters vreest dat de toenemende zenuwachtigheid naar aanleiding van de verkiezingen in de herfst de dynamiek in de regering fors zal vertragen of laten stilvallen.

Hij heeft gelijk als hij aandringt op spoed. Het resultaat van elke verkiezing, op welk niveau ook, heeft invloed op de andere politieke niveaus. Dat heeft alles te maken met de krachtsverhoudingen tussen de partijen. Wie verliest, zal zich nog steviger willen profileren. Profileringsdrang veroorzaakt onrust en schaadt de stabiliteit.

door Dirk Castrel

Kofi Annan krijgt laatste kans in Damascus

Een weekeinde zonder groot onheil. Hier althans. Maar niet in het Midden-Oosten. Het nieuws werd de afgelopen dagen alweer gedomineerd door dramatische gebeurtenissen in Syrië, waar het regime voor de zoveelste keer zware wapens heeft ingezet tegen burgers. Daarbij hebben zeker 108 mannen, vrouwen en kinderen een bombardement van regeringstroepen op hun woonwijk niet overleefd.

De VN-Veiligheidsraad, die nog niet heeft uitgeblonken in eensgezindheid over de aanpak van de crisis in Syrië, heeft het bloedbad in Houla eenstemmig veroordeeld. Hoewel. Rusland en China, bondgenoten van en wapenleveranciers aan het Syrische regime, blijken nog niet zo zeker over de schuld van de regeringstroepen. Maar terwijl de Veiligheidsraad zondag in spoedzitting bijeen was, vielen bij een offensief van het leger in de stad Hama nog eens zeker 33 doden. Syrië heeft zich tot dusver niets aangetrokken van de vraag van de Veiligheidsraad om zijn troepen uit de steden weg te trekken.

Speciaal gezant Kofi Annan praat vandaag met het regime over de uitvoering van zijn vredesplan. De internationale gemeenschap moet van Damascus de duidelijke boodschap krijgen dat de crisis op een vreedzame manier zal worden opgelost en dat voortaan wordt afgezien van elke vorm van geweld.

Maar gevreesd moet worden dat president Bashar Assad die internationale gemeenschap opnieuw aan het lijntje zal houden.

Tot op heden volstond geen enkel initiatief om hem te doen inbinden. Ook het vredesplan van Kofi Annan niet en al evenmin het staakt-het-vuren. Waarom zou het vandaag anders zijn? Assad weet zich nog steeds gedekt door zijn bondgenoten China en Rusland.

De roep om een internationale interventie begint steeds luider te klinken. Als de Verenigde Naties niet willen, moet volgens Guy Verhofstadt, oud-premier en fractieleider van de liberalen in het Europees parlement, de NAVO haar verantwoordelijkheid nemen en optreden.

Hopelijk dwingen dergelijke dreigementen Assad uiteindelijk tot meer inschikkelijkheid en stemt hij om te beginnen in met de afbakening van veiligheidszones. Dan kan Kofi Annan woensdag positief verslag uitbrengen bij de Veiligheidsraad.

Dirk Castrel Politiek redacteur gvabrieven@concentra.be

Terugkeren naar de redelijkheid

Bij de Vlaamse christendemocraten werd altijd beweerd dat de job van CVP/CD&V-voorzitter na die van de eerste minister de moeilijkste was in de Wetstraat. De partij die de premier levert, heeft het altijd lastiger om zich te profileren en kan bezwaarlijk andere accenten leggen dan de premier zonder hem in zijn hemd te zetten. Het is voortdurend rijden en omzien.

Met Elio Di Rupo als regeringsleider ondervinden thans ook de Waalse socialisten dat er waarheid schuilt in deze boutade en dat het premierschap een politieke prijs heeft. Dat leidt tot nervositeit, zeker in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen en zeker nu de peilingen een licht verlies voor de PS voorspellen. Eerder deze week kreeg Di Rupo openlijk kritiek van zijn ondervoorzitter Philippe Moureaux, het eeuwige enfant terrible van de Parti Socialiste.

De partij mag zich niet verbergen achter het regeerbeleid maar moet eigen initiatieven kunnen nemen, klonk het. Het is dan ook geen toeval dat PS-minister van Overheidsbedrijven Paul Magnette, met de zegen van Elio Di Rupo, nu uitpakt met zijn voorstel om de toplonen van topmangers in overheidsbedrijven fors in te perken. Het voorstel gaat weliswaar naar een werkgroep, maar het signaal dat de veelverdieners in Brussel in deze crisistijd niet onverlet worden gelaten, zal wel goed ontvangen zijn in de Maisons du Peuple. Tegengas was dringend nodig na de berichten over de gigantische bonussen en de gouden handdrukken in de bedrijfswereld. Aan de vergoedingen van de huidige topmanagers wordt echter niet geraakt. De aderlating is voor hun opvolgers. Hier en daar wordt nu gewaarschuwd dat er geen valabele topfi- guren meer zullen gevonden worden voor een ‘armzalig’ salaris van 290.000 euro. Dat is toch nog altijd bijna een derde meer dan het bruto jaarloon van de premier.

Tegenover grote verantwoordelijkheid en totale inzet mag een hoge vergoeding staan maar het is toch totaal van de pot gerukt dat de Belgacom-topman via de belastingbetalers nu tien keer meer incasseert dan de premier van dit land. Die vaststelling heeft niets te maken met populisme maar alles met redelijkheid. Het is tijd dat de politici naar die redelijkheid terugkeren.

Dirk Castrel

Belastingdruk niet langer houdbaar

De pensioenhervorming van de regering-Di Rupo heeft heel wat mensen aan het denken gezet en de bereidheid om langer aan de slag te blijven - de boodschap die ons al enkele jaren wordt ingehamerd - is behoorlijk toegenomen.

Dat blijkt uit een enquête van pensioenverzekeraar Delta Lloyd. Vijf op de tien Belgen zijn bereid om tot hun 65ste te werken. Dat is de helft meer dan vijf jaar geleden en betekent een behoorlijke mentaliteitsverandering.

Als meer mensen enkele jaren langer werken en dus langer belastingen en sociale bijdragen betalen, hoeft de wettelijke pensioenleeftijd in dit land niet te worden opgetrokken.

Het huidige wettelijk pensioensysteem werd opgestart in een periode met een beduidend lagere levensverwachting dan nu. De gemiddelde levensverwachting in de landen van de Europese Unie is de afgelopen vijftig jaar toegenomen met tien jaar. Momenteel ligt ze in dit land op ruim 77 jaar voor mannen en op 82 voor vrouwen. Tegen 2050 hoort één Belg op de drie bij de zestigplussers.

Het aantal mensen dat een pensioen trekt, neemt de komende decennia dus fors toe, net als het aantal zorgbehoevende hoogbejaarden. Die evolutie kost de pensioenkassen veel geld dat ergens vandaan moet komen en vooral uit bijdragen van mensen die langer actief blijven in het arbeidscircuit. Steeds dieper en breder dringt het besef door dat er geen andere oplossing voor het rapen ligt om het wettelijk pensioen betaalbaar te houden. Een derde van je leven werken en je loopbaan afsluiten als de zestig nadert, is globaal gezien niet langer houdbaar.

Aan de andere kant is de belastingdruk evenmin houdbaar. Door de maatregelen van de regering om de begroting uit de rode cijfers te houden, gaan gezinnen en bedrijven dit jaar gebukt onder een historisch hoge belastingdruk die investeerders afschrikt en grote onzekerheid voor de toekomst veroorzaakt.

De regering moet dringend iets doen aan het gigantische overheidsbeslag in dit land en dat betekent besparen in plaats van verstikkende taksen te handhaven en nieuwe op te leggen.

Dirk Castrel Politiek redacteur gvabrieven@concentra.be

Vlaamse grondwet neemt slechte start

Al bijna twintig jaar proberen Vlaamse politici een Handvest voor Vlaanderen te schrijven, een aanzet voor een eigen soort van grondwet. Alle pogingen liepen met een sisser af. De verschillen tussen de partijen bleken niet te overbruggen.

De huidige meerderheidspartijen zijn er nu wel in geslaagd een overeenstemming te bereiken over een basistekst die de rechten en de plichten van Vlamingen vastlegt. Revolutionair is het document allerminst en het is zeker geen onafhankelijkheidsverklaring. Het Handvest is wel een soort identiteitskaart voor Vlaanderen die een aantal verworvenheden en betrachtingen bundelt en die een baken moet zijn voor het beleid. In dat opzicht kan het Handvest een uitstekend instrument zijn voor deze en de volgende Vlaamse regeringen. Maar er is ook een schaduwzijde. Niet elke partij is het erover eens, en dat betekent een handicap van bij het begin.

De oppositie heeft een punt met haar kritiek dat ze nauwelijks of niet werd betrokken bij de voorbereiding van het document. Haar argument dat in het parlement zou worden gezocht naar evenwichten die door iedereen worden gedragen, snijdt hout. Met een beetje goede wil had de meerderheid tijdig overleg kunnen plegen in plaats van een flink deel van de Vlaamse volksvertegenwoordigers tegen de haren in te strijken. Nu lijkt het of ze een dictaat krijgen voorgeschoteld dat te nemen of te laten is. Ze zien in de handelwijze van de regeringspartijen diep misprijzen voor wie niet tot de ‘tijdelijke’ meerderheid behoort, terwijl het Handvest de tand des tijds moet kunnen doorstaan.

Een en ander zal nog tot bitse discussies leiden in het Vlaams Parlement als het Handvest nog voor de zomer ter bespreking en stemming wordt voorgelegd. Het is trouwens merkwaardig dat parlementsvoorzitter Jan Peumans, een eminent lid van de meerderheid, slechts enkele uren vooraf op de hoogte was gebracht van de presentatie van het Handvest.

In deze omstandigheden zal de meerderheid het niet makkelijk hebben om de minderheid te overtuigen zich onverkort achter de tekst te scharen om een zo breed mogelijk draagvlak te bereiken. Het Handvest voor Vlaanderen verdiende een betere start.

Dirk Castrel Politiek redacteur gvabrieven@concentra.be

Waar blijft hoopvolle Europese boodschap?

Volgens metingen van de Nationale Bank heeft het consumentenvertrouwen in België het hoogste peil bereikt sinds oktober vorig jaar. Goed nieuws, denk je dan met enige opluchting. Er worden weer meer centen uitgegeven, wat goed is voor de economie en de sociale zekerheid.

Maar opgelet: dat vertrouwen zit sedert juni 2011 nog steeds diep onder het nulpunt. Allerminst redenen dus om victorie te kraaien. Integendeel. De consumenten vrezen de komende twaalf maanden zelfs voor een verslechterde economische situatie.

Volgens een enquête van de Christelijke Mutualiteiten in Vlaanderen gaan de gezinnen de komende periode blijven besparen en zo nodig de broekriem nog verder aanhalen. Nu al wordt de verwarming enkele graden lager gezet, komen er beduidend minder merkproducten op tafel en wordt de aanschaf van nieuwe kledij uitgesteld.

De gemiddelde Vlaming denkt twee keer na voor hij op restaurant gaat, stapt minder vaak in de auto voor korte verplaatsingen en staat zelfs minder lang onder de douche. Sparen zit in onze genen, maar nu leveren we blijkbaar extra inspanningen.

Geef die spaarders maar eens ongelijk in deze onzekere tijden waarin ze worden bestookt met onheilstijdingen over de eurocrisis, waarin werkloosheid dreigt en waarin het vertrouwen in destijds onaantastbare instituten als banken en beurzen forse deuken heeft opgelopen. Niemand kan exact voorspellen wat ons nog boven het hoofd hangt, en dat spoort aan tot grote voorzichtigheid.

Europa zou die onzekerheid voor een stuk kunnen wegnemen, maar de burger hoort uit de ivoren toren van de Europese Unie nauwelijks andere mededelingen dan over een streng begrotingsbeleid en genadeloze saneringen. Meer landen dringen aan op concrete stappen naar economische groei via een geloofwaardige politiek van relance. Daar is voorlopig niets van in huis gekomen, omdat de grote lidstaten met getrokken messen tegenover elkaar staan als het over de instrumenten gaat die moeten worden aangewend.

Vandaag breken de Europese leiders zich in Brussel voor de zoveelste keer het hoofd over de crisis. Slagen zij er eindelijk in om een hoopvolle boodschap uit te sturen of eindigt de top alweer in besluiteloosheid?

Dirk Castrel