We hoeven niet allen katholieke dieren te zijn om te stellen dat in het Westen de Kerst altijd een tijd is waarin de morele weegschaal wordt bekeken. Toen in september de formatiegesprekken in Hertoginnendal voor het eerst schenen te zullen gaan aanslepen, merkten onze journalisten aan de koude voorpoorten gekscherend op: “We zullen alvast maar een kerstboom bestellen!” Jammerlijk visionair, blijkt nu. En wat betreft het moreel der Belgen in het algemeen, als we nu het bestek opmaken, zien we alleen maar redenen voor pessimisme. Van de aanwezigen op het Sinterklaasfeest in de Antwerpse wijk Zurenborg zit inmiddels de ene helft in het ziekenhuis, de andere in het gevang. Op de Kerstmarkt op de Groenplaats vielen er ook harde klappen, zelfs in die mate dat we van nu af aan geen Kerstmarkt meer zullen beleven zonder politiehonden in de buurt.
In Gent worden van zodra het donker wordt, rond kerstkoopjestijd, politieagenten geposteerd aan bankautomaten. Kortom: goed bezig, o België. Een van de meest welvarende landen ter wereld, maar al onvrede en geweld wat de klok slaat. Het zal er wel iets mee te maken hebben dat wij ons gevoel voor humor zijn kwijtgeraakt. En dat komieken als Alex Agnew of Nigel Williams live on stage grappen vertellen over respectievelijk Joe Van Holsbeeck en Hans Van Themsche, dat zal er wellicht weinig goed aan doen (al wil ik zoiets zeker ook niet veroordelen, ieder moet maar voor zichzelf uitmaken wat hij grappig vindt.)
Het internet is een fantastisch geschiedenisboek en alleen al een avondje rondsurfen op Youtube, dat Walhalla van gratis filmpjes, volstaat om in te zien waarom men pakweg in de jaren tachtig met meer gemak lollig kon zijn dan tegenwoordig. De afgelopen twintig jaar bestaat er nog maar één soort videoclip: rappende macho’s met wraakroepende gouden kettingen, wiens fantasie niet verder reikt dan flitsende decolletés in zwembaden van champagne. Doe eens de moeite, bekijk eens die onschuldige filmpjes van Olivia Newton John, Golden Earring, Queen. In al die filmpjes zit slapstick, men schaamde zich niet voor een beetje onnozelheid. De Moeder aller Benefietsingels, Do They Know It’s Christmas van Band Aid uit 1984, schijnt qua gedrevenheid intussen eerder een zwanenzang. Toen Sting, Bono, Boy George en George Michael zij aan zij, op het kruispunt tussen solidariteit en eigenliefde, ontroerend begeleid door het slagwerk van Phil Collins, zich durfden af te vragen: “Do they know it’s Christmas time at all?”
