Alweer tien dagen geleden werd er dat kindje te vondeling gelegd in de vondelingenschuif te Borgerhout. Tezamen met de levensgrote, fullcolour foto’s van die arme kleine in alle media, laaien dus ook weer de morele discussies op.
Iedereen weet dat onze samenleving te ingewikkeld is voor zwart-wit verhaaltjes. Het goede heeft zijn keerzijde. En toch: hoevelen weten er zich weer dadelijk bij machte, principieel voor of tegen te zijn? Zelf heb ik alleen deze drie, beschamend futiele randbemerkingen...
Ten eerste: het valt op dat in alle kranten interviews verschenen zijn waarin de vondelingenschuif, het gebruik zelf, door de geïnterviewde letterlijk “middeleeuws” genoemd wordt. Zonder er een boom over op te zetten waarom de middeleeuwen niet altijd zo duister waren (zou er vandaag, op ditzelfde moment van spreken, een Belgisch artiest bestaan met diezelfde, doortrapte schranderheid, als die in de aard lag van de schrijver van Reinaerd De Vos?), - de middeleeuwse vondelingenschuiven werden beheerd door kloosters.
Waren de middeleeuwen meer algemeen toch barbaars, dan waren die kloosters daaraan tegengesteld. Dat waren gemeenschappen apart, die zich, voor bezinning, uit de jachtige wereld terugtrokken. Het specifieke debat omtrent de schuif daargelaten, wil ik droogweg zeggen dat wij heden ten dage veel lering kunnen trekken uit het middeleeuwse kloosterbestaan.
Misschien is het eenvoudiger overeenkomsten te vinden tussen vandaag en de duistere negentiende eeuw. In België bepaalde een decreet van 1810 dat ieder arrondissement over een eigen vondelingenhuis met schuif moest beschikken. Zeventig jaar daarop werden de meesten weer gesloten. De eerste nieuwe, moderne vondelingenschuif, geopend in Hamburg in 1999, krijgt, wars alle controverse, opmerkelijk veel navolging, dus vandaar de vraag: zouden op het ogenblik, zoals tijdens de Industriële Revolutie, de armen alsmaar armer aan het worden zijn? Of zie ik spoken?
Dus geen standpunt verdedig ik, al wil ik dit hier aanstippen. Net als enkele lezersbrieven het al stelden: hoe dubbelzinnig en vreemdsoortig het gegeven dat de politie op zoek is naar de persoon die het kind er bracht. De schuif is legaal, er een vondeling naartoe brengen is strafbaar. Gelukkig blijken er weinigen aan te twijfelen waarom een anonieme bevalling preferabel is, maar is het voor ons onmogelijk ons het bestaan in te denken van een mens die zelfs die kans niet heeft?
Reacties